Ελληνικοί δορυφόροι στο διάστημα: Ermis και PeakSat εκτοξεύονται με το Transporter-16

Στις 30 Μαρτίου 2026, ένας Falcon 9 της SpaceX αναμένεται να απογειωθεί από το Vandenberg Space Force Base της Καλιφόρνιας μεταφέροντας 119 μικροδορυφόρους από δεκάδες χώρες. Ανάμεσά τους, τέσσερις ελληνικοί δορυφόροι, οι Ermis-1, Ermis-2, Ermis-3 και PeakSat, θα μπουν σε τροχιά γύρω από τη Γη για πρώτη φορά. Για μια χώρα που έως πρόσφατα δεν είχε ουσιαστικά δικό της διαστημικό πρόγραμμα, αυτό είναι ορόσημο.

Τι είναι το Transporter και γιατί υπάρχει

Για να καταλάβεις τη σημασία αυτής της εκτόξευσης, αξίζει να εξηγήσουμε πρώτα τι ακριβώς είναι το Transporter. Το Transporter είναι το SmallSat Rideshare Program της SpaceX, ένα πρόγραμμα που παρέχει σε μικρούς κατασκευαστές δορυφόρων πρόσβαση στο διάστημα σε πολύ χαμηλότερο κόστος από αυτό μιας αποκλειστικής εκτόξευσης. Σε απλά ελληνικά: αντί να νοικιάσεις ολόκληρο πύραυλο για τον δορυφόρο σου, μοιράζεσαι τον χώρο με δεκάδες άλλους.

Το κόστος εκκινεί από 350.000 δολάρια ανά αποστολή για έως 50 κιλά, ένα νούμερο που ακούγεται μεγάλο αλλά είναι κλάσμα του κόστους μιας αποκλειστικής εκτόξευσης που μπορεί να φτάσει τα 15-60 εκατομμύρια δολάρια. Αυτό είναι ακριβώς αυτό που άλλαξε τα δεδομένα για μικρές χώρες, πανεπιστήμια και startups: το διάστημα έγινε οικονομικά προσβάσιμο.

Το Transporter-16 θα μεταφέρει 119 payloads συνολικά, με εκτόξευση προγραμματισμένη στις 10:20 UTC, ακολουθώντας ηλιοσύγχρονη τροχιά (SSO) περίπου 550 χιλιόμετρα πάνω από τη Γη. Ο booster B1093, που έχει πετάξει 11 φορές μέχρι σήμερα, αναμένεται να προσγειωθεί στο πλωτό αεροδρόμιο Of Course I Still Love You στον Ειρηνικό.

Οι τέσσερις ελληνικοί δορυφόροι

Τα Ermis-1 και Ermis-2 είναι δορυφόροι παρατήρησης Γης μεγέθους 6U, δηλαδή CubeSats διαστάσεων περίπου 10x20x30 εκατοστών. Το Ermis-3 είναι μεγαλύτερο, μεγέθους 8U, και φέρει τεχνολογία 5G και Internet of Things (IoT) από το διάστημα. Το όνομα Ermis δεν είναι τυχαίο: παραπέμπει στον Ερμή, αγγελιοφόρο των θεών και σύμβολο επικοινωνίας.

Το PeakSat αναπτύχθηκε εξ ολοκλήρου από φοιτητές του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και είναι ένας 3U νανοδορυφόρος εξειδικευμένος στις οπτικές επικοινωνίες μέσω laser links. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να μεταδίδει δεδομένα χρησιμοποιώντας δέσμες laser αντί για ραδιοκύματα, μια τεχνολογία αιχμής που στοχεύει στην επόμενη γενιά διαστημικών επικοινωνιών.

Το γεγονός ότι φοιτητές στη Θεσσαλονίκη σχεδίασαν και κατασκεύασαν έναν πραγματικό δορυφόρο που αύριο θα βρίσκεται σε τροχιά είναι από μόνο του ιστορικό.

Το ευρύτερο ελληνικό πρόγραμμα

Αυτοί οι τέσσερις δορυφόροι δεν είναι μια τυχαία συγκυρία. Είναι μέρος ενός οργανωμένου εθνικού σχεδίου. Το ελληνικό πρόγραμμα CubeSat υλοποιείται από την ESA για λογαριασμό του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και εντάσσεται στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης «Ελλάδα 2.0», χρηματοδοτούμενο από το NextGenerationEU της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο συνολικός στόχος είναι επτά ελληνικές αποστολές από το 2023 και μετά. Τρεις έχουν ήδη εκτοξευτεί: ο DUTHSat-2 και στη συνέχεια το MICE-1 και το PHASMA στις 28 Νοεμβρίου 2025 με το Transporter-15. Οι τέσσερις νέοι δορυφόροι του Transporter-16 ολοκληρώνουν αυτό το πρόγραμμα.

Οι δορυφόροι που εκτοξεύτηκαν με το Transporter-15 είναι ήδη σε λειτουργία. Το MICE-1 της Prisma Electronics παρακολουθεί σήματα AIS από πλοία στη Μεσόγειο, ενώ το PHASMA της Libre Space Foundation παρακολουθεί τη χρήση του ραδιοφάσματος στη LEO τροχιά.

Γιατί αυτό έχει σημασία

Η Ελλάδα δεν είναι παραδοσιακά διαστημική δύναμη. Δεν έχει ιστορία στην κατασκευή πυραύλων, δεν έχει δικό της διαστημοδρόμιο, και μέχρι πρόσφατα η συμμετοχή της στις ευρωπαϊκές διαστημικές δράσεις ήταν περιορισμένη. Αυτό αλλάζει συνειδητά.

Μέσω αυτών των αποστολών, η Ελλάδα χτίζει πρακτική τεχνογνωσία στη σχεδίαση, κατασκευή, εκτόξευση και λειτουργία δορυφόρων, δεξιότητες που δεν αποκτώνται αλλιώς παρά μόνο με πραγματικές αποστολές. Κάθε πανεπιστήμιο που στέλνει δορυφόρο στο διάστημα δημιουργεί μηχανικούς που ξέρουν πώς να κάνουν αυτή τη δουλειά, και αυτοί οι μηχανικοί είναι η βάση οποιασδήποτε μελλοντικής διαστημικής βιομηχανίας.

Συντομα, τέσσερα ελληνικά ονόματα θα βρίσκονται σε τροχιά. Ermis-1, Ermis-2, Ermis-3, PeakSat. Μικρά σε μέγεθος, σημαντικά σε συμβολισμό.

🛰️

---

*Το άρθρο αυτό γράφτηκε με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, βασισμένο σε αξιόπιστες πηγές και ελέγχθηκε πριν δημοσιευτεί.*