Έλληνας αστροναύτης: Ποιος είναι ο Αδριανός Γολέμης

Για πρώτη φορά στην ιστορία της, η Ελλάδα έχει έναν δικό της άνθρωπο μέσα στο επίσημο πρόγραμμα εκπαίδευσης αστροναυτών της Ευρώπης. Ο Έλληνας αστροναύτης που ανοίγει αυτό το κεφάλαιο λέγεται Αδριανός Γολέμης, είναι 39 ετών, γιατρός από τη Λάρισα, και αυτή τη στιγμή εκπαιδεύεται στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Αστροναυτών στην Κολωνία της Γερμανίας. Δεν είναι μια είδηση που αφορά μόνο έναν άνθρωπο. Είναι η στιγμή που η χώρα σταματά να παρακολουθεί την επανδρωμένη εξερεύνηση του διαστήματος από την τηλεόραση και αρχίζει να συμμετέχει σε αυτή.

Ο όρος Έλληνας αστροναύτης χρειάζεται μια μικρή διευκρίνιση, γιατί έχει σημασία για το τι ακριβώς συμβαίνει. Ο Γολέμης δεν έχει πετάξει ακόμα στο διάστημα και δεν υπάρχει προς το παρόν συγκεκριμένη αποστολή με το όνομά του. Αυτό που έχει κερδίσει είναι κάτι εξίσου ουσιαστικό: μια θέση στη διαδικασία που μπορεί να τον οδηγήσει εκεί.

Από τη Λάρισα στην Ανταρκτική και την ESA

Η διαδρομή του Γολέμη δεν ξεκίνησε από το διάστημα. Σπούδασε Ιατρική και στράφηκε νωρίς προς ένα σπάνιο πεδίο, την ιατρική των ακραίων περιβαλλόντων. Το 2014 πέρασε περίπου έναν χρόνο στον ερευνητικό σταθμό Concordia, στο υψίπεδο της Ανταρκτικής, ένα από τα πιο απομονωμένα και αφιλόξενα σημεία του πλανήτη. Ο Concordia χρησιμοποιείται συχνά ως «δοκιμαστήριο» για συνθήκες που μοιάζουν με αυτές μιας μακράς διαστημικής αποστολής: απομόνωση, περιορισμένη ομάδα, ακραίο περιβάλλον, αδυναμία γρήγορης διάσωσης.

Από το 2018, ο Γολέμης εργαζόταν ήδη μέσα στην ESA, ως γιατρός αστροναυτών, με τον τίτλο του «χειρουργού πτήσης». Δηλαδή ο άνθρωπος που παρακολουθεί την υγεία των Ευρωπαίων αστροναυτών, τους προετοιμάζει ιατρικά πριν την αποστολή και τους υποστηρίζει κατά τη διάρκειά της. Με άλλα λόγια, πριν γίνει υποψήφιος αστροναύτης, ήταν ήδη μέρος της ομάδας που στέλνει αστροναύτες στο διάστημα. Αυτή η εμπειρία δεν είναι λεπτομέρεια, είναι ακριβώς ο λόγος που η υποψηφιότητά του ήταν τόσο ισχυρή.

Πώς επιλέχθηκε ανάμεσα σε 22.500 υποψηφίους

Το 2022 η ESA διεξήγαγε μια από τις πιο ανταγωνιστικές διαδικασίες επιλογής αστροναυτών στην ιστορία της. Υπέβαλαν αίτηση περισσότεροι από 22.500 άνθρωποι από όλη την Ευρώπη. Από αυτούς, μόλις 25 πέρασαν όλα τα στάδια και έφτασαν στην τελική φάση. Ο Γολέμης ήταν ένας από αυτούς, ο πρώτος Έλληνας πολίτης που ολοκλήρωσε ποτέ ολόκληρη αυτή τη διαδικασία.

Η εκπαίδευση που κάνει τώρα είναι το επόμενο βήμα. Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις, διαρκεί από την άνοιξη έως τον Οκτώβριο του 2026 και περιλαμβάνει ένα εντατικό πρόγραμμα: αεροδιαστημική μηχανική, εκπαίδευση στα συστήματα του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού, ρομποτική, αστροφυσική, ακόμη και προσομοιώσεις διαστημικού περιπάτου σε ειδικές δεξαμενές ουδέτερης πλεύσης, όπου το νερό μιμείται την έλλειψη βαρύτητας. Η ολοκλήρωση αυτής της εκπαίδευσης είναι η βασική προϋπόθεση ώστε ένας υποψήφιος να μπορεί να επιλεγεί για πραγματική αποστολή.

Γιατί έχει σημασία για την Ελλάδα

Εδώ είναι που η ιστορία ξεπερνά το προσωπικό επίτευγμα. Η παρουσία ενός Έλληνα μέσα στο σώμα αστροναυτών της ESA λειτουργεί σαν διαβατήριο για ολόκληρο το ελληνικό διαστημικό οικοσύστημα. Όταν μια χώρα έχει εκπρόσωπο στην επανδρωμένη δραστηριότητα, ανοίγει ευκολότερα η πόρτα για ελληνικά πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και εταιρείες να συμμετάσχουν σε πειράματα και αποστολές. Ο ίδιος ο Γολέμης το έχει διατυπώσει καθαρά: η επιτυχία του μετατρέπεται από ατομική σε εθνική, γιατί διευρύνει το παράθυρο συμμετοχής για τη χώρα.

Αυτό δεν συμβαίνει στο κενό. Η εξέλιξη έρχεται την ίδια περίοδο που η Ελλάδα διπλασίασε τη συνεισφορά της στην ESA και αξιοποιεί κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης για το Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων. Αν θέλεις τη συνολική εικόνα του πώς η χώρα περνά από παρατηρητής σε ενεργό παίκτη, την αναλύουμε ξεχωριστά στο άρθρο Ελλάδα και διάστημα: από παρατηρητής σε ενεργό παίκτη της ESA. Ο Γολέμης είναι το ανθρώπινο πρόσωπο αυτής της ευρύτερης στρατηγικής.

Υπάρχει και μια διάσταση που δύσκολα μετριέται σε προϋπολογισμούς. Για χρόνια, το επάγγελμα του αστροναύτη ανήκε, στο ελληνικό μυαλό, στη σφαίρα του αδύνατου, κάτι για Αμερικανούς και Ρώσους. Η εικόνα ενός γιατρού από τη Λάρισα να εκπαιδεύεται δίπλα στους Ευρωπαίους συναδέλφους του αλλάζει αυτό το όριο. Δείχνει σε μια ολόκληρη γενιά παιδιών ότι ο δρόμος υπάρχει και ότι περνά μέσα από την επιστήμη.

Πότε και αν θα δούμε τον πρώτο Έλληνα αστροναύτη να πετά πραγματικά στο διάστημα, κανείς δεν μπορεί να το υποσχεθεί με ημερομηνία. Οι αποστολές εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες, από τη χρηματοδότηση μέχρι τις συμφωνίες μεταξύ των κρατών μελών. Αυτό που είναι ήδη βέβαιο είναι ότι, για πρώτη φορά, το ερώτημα δεν είναι «αν θα μπει η Ελλάδα στο παιχνίδι», αλλά «πόσο μακριά μπορεί να φτάσει».

🚀

Το άρθρο δημιουργήθηκε με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης και βασίστηκε σε αξιόπιστες επιστημονικές πηγές. Η τελική επιμέλεια και ο έλεγχος έγιναν από την ομάδα του Infinite Odyssey πριν τη δημοσίευση. Για περισσότερες διαστημικές ειδήσεις στα ελληνικά, μείνετε συντονισμένοι.