Η αποστολή Europa Clipper της NASA: Τα 9 όργανα που ψάχνουν για ζωή στην Ευρώπη

Το Europa Clipper της NASA ταξιδεύει αυτή τη στιγμή προς τον Δία και αναμένεται να φτάσει στην Ευρώπη τον Απρίλιο του 2030. Αλλά το ερώτημα που πολύς κόσμος δεν έχει ρωτήσει ακόμα είναι: πώς ακριβώς ψάχνεις για ζωή σε έναν παγωμένο δορυφόρο, από απόσταση, χωρίς να τρυπήσεις τον πάγο; Η απάντηση είναι εννέα επιστημονικά όργανα, το καθένα με διαφορετικό ρόλο, που μαζί θα ζωγραφίσουν μια πλήρη εικόνα της Ευρώπης, από την επιφάνεια μέχρι τον πυθμένα του κρυμμένου ωκεανού της.

Πρώτα, ο στόχος

Η Ευρώπη κρύβει κάτω από 15-25 χιλιόμετρα πάγου έναν ωκεανό υγρού αλμυρού νερού που εκτιμάται ότι έχει διπλάσιο όγκο από όλους τους ωκεανούς της Γης. Το Europa Clipper δεν θα μπει σε τροχιά γύρω από την Ευρώπη, αλλά θα εκτελέσει 49 περάσματα κοντά της, σε ύψη που κυμαίνονται από 25 έως 2.700 χιλιόμετρα. Κάθε πέρασμα θα διαρκεί λίγες ώρες και κάθε όργανο θα έχει τη δική του δουλειά. Παμε να δουμε τα οργανα τωρα:

Το ραντάρ που «βλέπει» μέσα στον πάγο: REASON

Το πιο εντυπωσιακό όργανο από τεχνική σκοπιά είναι το REASON, ένα ραντάρ που εκπέμπει ραδιοκύματα προς την επιφάνεια της Ευρώπης και ακούει τις ηχώ. Οι κεραίες του είναι τόσο μεγάλες όσο μισό γήπεδο μπάσκετ και εκτείνονται απευθείας πάνω στα ηλιακά πανέλα του σκάφους. Τα σήματα που επιστρέφουν θα αποκαλύψουν τη δομή του πάγου σε βάθος, πού αρχίζει ο ωκεανός και αν υπάρχουν υπόγειες λίμνες ενδιάμεσα, παρόμοιες με αυτές που βρίσκουμε κάτω από την Ανταρκτική.

Το μαγνητόμετρο που «ζυγίζει» τον ωκεανό: ECM

Η Ευρώπη δεν παράγει δικό της μαγνητικό πεδίο, αλλά το μεταβαλλόμενο μαγνητικό πεδίο του Δία την αναγκάζει να δημιουργήσει ένα, πιθανώς μέσω ηλεκτρικών ρευμάτων σε αλμυρό ωκεανό κάτω από τον πάγο. Το μαγνητόμετρο ECM, τοποθετημένο σε βραχίονα 8,5 μέτρων, μετράει αυτό το πεδίο με ακρίβεια. Από τις μετρήσεις μπορεί να υπολογιστεί το πάχος του πάγου, το βάθος και η αλατότητα του ωκεανού. Δεν βλέπει τον ωκεανό άμεσα, τον «ζυγίζει» από το μαγνητικό αποτύπωμά του.

Το πλάσμα που «θολώνει» τα δεδομένα: PIMS

Το ιονισμένο πλάσμα γύρω από την Ευρώπη παραμορφώνει το μαγνητικό πεδίο, κρύβοντας την πληροφορία που ψάχνει το ECM. Το PIMS είναι ο «διορθωτής»: μετράει τη συμπεριφορά και την πυκνότητα των φορτισμένων σωματιδίων ώστε οι επιστήμονες να αφαιρέσουν τον «θόρυβο» και να πάρουν καθαρή εικόνα του πεδίου που προέρχεται από τον ωκεανό. Τα δύο όργανα, ECM και PIMS, δουλεύουν πάντα μαζί.

Η θερμική κάμερα που ψάχνει ενεργά σημεία: E-THEMIS

Το E-THEMIS είναι θερμικός αισθητήρας που χρησιμοποιεί υπέρυθρο φως για να εντοπίσει θερμότερες περιοχές στην Ευρώπη, όπου υγρό νερό μπορεί να βρίσκεται κοντά στην επιφάνεια ή να έχει ξεσπάσει πάνω της. Αν υπάρχουν ενεργοί γεωθερμικοί εκτοξευτήρες, αυτό το όργανο θα τους εντοπίσει ως θερμικές ανωμαλίες στον πάγο.

Οι κάμερες που χαρτογραφούν την επιφάνεια: EIS

Το EIS αποτελείται από μία ευρυγώνια και μία στενή κάμερα, καθεμία με αισθητήρα οκτώ megapixel. Θα χαρτογραφήσει την επιφάνεια της Ευρώπης με ανάλυση 100 μέτρων ανά pixel, αποκαλύπτοντας νέα εδάφη και χαρακτηριστικά όπως ράχες, ρωγμές και πιθανά ενεργά σημεία. Η στενή κάμερα μπορεί να φτάσει και ανάλυση μισού μέτρου ανά pixel σε περιοχές υψηλού ενδιαφέροντος.

Ο φασματογράφος που ψάχνει οργανικά: MISE

Το MISE είναι υπέρυθρος φασματογράφος που χαρτογραφεί τη χημική σύσταση της επιφάνειας. Εντοπίζει και χαρτογραφεί οργανικές ενώσεις, άλατα, υδρικά οξέα, φάσεις πάγου και άλλα υλικά, για να κατανοήσουν οι επιστήμονες τη γεωλογική ιστορία της Ευρώπης και αν ο ωκεανός της είναι κατάλληλος για ζωή.

Τα δύο «χέρια» της αποστολής: SUDA και MASPEX

Ενώ τα περισσότερα όργανα παρατηρούν από απόσταση, τα SUDA και MASPEX συλλέγουν υλικό άμεσα. Μικρά μετεωρίτια χτυπούν συνεχώς την επιφάνεια της Ευρώπης και εκτοξεύουν σκόνη στο διάστημα. Το SUDA αναλύει αυτά τα σωματίδια καθώς περνούν από μεταλλικά πλέγματα, προσδιορίζοντας την ταχύτητα, τη μάζα και τη σύστασή τους, αποκαλύπτοντας έτσι τη χημεία της επιφάνειας και ίσως υποδείξεις για αυτό που βρίσκεται από κάτω. Το MASPEX αναλύει τα αέρια της λεπτής ατμόσφαιρας και τυχόν εκτοξευτήρων, ψάχνοντας για οργανικές ενώσεις και χημικές υπογραφές ζωής.

Το υπεριώδες τηλεσκόπιο: Europa-UVS

Το Europa-UVS χρησιμοποιεί υπεριώδες φως για να προσδιορίσει τη σύσταση των αερίων στην ατμόσφαιρα και των υλικών στην επιφάνεια, ενώ παράλληλα ψάχνει για σημάδια εκτοξευτήρων νερού κοντά στην Ευρώπη. Αυτή η τεχνική χρησιμοποιήθηκε παλαιότερα από το Hubble για να εντοπίσει υδρατμούς πάνω από την Ευρώπη.

Όλα μαζί

Αυτά τα εννέα όργανα δεν δουλεύουν μεμονωμένα. Οι επιστήμονες της αποστολής είναι οργανωμένοι σε Ομάδες Εργασίας για Κατοικησιμότητα, Εσωτερικό, Σύσταση και Γεωλογία, με στόχο να συνδυάσουν δεδομένα από όλα τα όργανα και να εξάγουν ολοκληρωμένα συμπεράσματα. Το ραντάρ δείχνει πού είναι ο πάγος, το μαγνητόμετρο επιβεβαιώνει τον ωκεανό, οι φασματογράφοι αποκαλύπτουν τη χημεία και η θερμική κάμερα εντοπίζει τα ενεργά σημεία. Κανένα μόνο του δεν απαντά αν υπάρχει ζωή, αλλά μαζί θα πουν αν η Ευρώπη μπορεί να τη φιλοξενεί.

Η απάντηση αναμένεται μετά το 2030.

🔭

Το άρθρο δημιουργήθηκε με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης και βασίστηκε σε αξιόπιστες επιστημονικές πηγές. Η τελική επιμέλεια και ο έλεγχος έγιναν από την ομάδα του Infinite Odyssey πριν τη δημοσίευση. Για περισσότερες διαστημικές ειδήσεις στα ελληνικά, μείνετε συντονισμένοι.