Γενική σχετικότητα: πώς ο Αϊνστάιν ξαναέγραψε τη βαρύτητα

Σε αυτό το άρθρο9 ενότητες
- Το πρόβλημα με τη βαρύτητα του Νεύτωνα
- Η βαρύτητα ως καμπύλωση του χωροχρόνου
- Ο χρόνος κυλά πιο αργά κοντά στη Γη
- Γενική σχετικότητα και GPS: η θεωρία στην τσέπη σου
- Ερμής και έκλειψη του 1919: οι πρώτες αποδείξεις
- Cassini και Gravity Probe B: τα τεστ στο διάστημα
- Μαύρες τρύπες και βαρυτικά κύματα: οι ακραίες προβλέψεις
- Πού σταματά η θεωρία του Αϊνστάιν
- Συχνές ερωτήσεις
Κάθε φορά που το κινητό σου βρίσκει πού είσαι στον χάρτη, κάνει αθόρυβα μια διόρθωση που βασίζεται στη γενική σχετικότητα, τη θεωρία της βαρύτητας που παρουσίασε ο Άλμπερτ Αϊνστάιν τον Νοέμβριο του 1915. Χωρίς αυτή τη διόρθωση, ο χάρτης θα σε έδειχνε χιλιόμετρα μακριά μέσα σε μία μόνο μέρα.
Η ίδια θεωρία προέβλεψε τις μαύρες τρύπες πριν τις φωτογραφίσουμε και τα βαρυτικά κύματα πριν τα ανιχνεύσουμε. Προέβλεψε ακόμη ότι ο χρόνος κυλά λίγο πιο γρήγορα στον πρώτο όροφο από ό,τι στο ισόγειο. Για να την καταλάβεις δεν χρειάζεσαι εξισώσεις. Αρκούν ένα τραμπολίνο, ένα ασανσέρ και ένα ρολόι.
Το πρόβλημα με τη βαρύτητα του Νεύτωνα
Το 1687 ο Ισαάκ Νεύτων περιέγραψε τη βαρύτητα ως δύναμη: κάθε σώμα τραβά κάθε άλλο σώμα, τόσο πιο δυνατά όσο πιο βαρύ είναι και όσο πιο κοντά βρίσκεται. Η ιδέα δούλεψε θαυμάσια για πάνω από δύο αιώνες. Εξηγούσε τις τροχιές των πλανητών, τις παλίρροιες, την επιστροφή των κομητών. Με αυτήν οι αστρονόμοι υπολόγισαν το 1846 πού θα βρουν τον Ποσειδώνα, πριν τον εντοπίσουν στο τηλεσκόπιο.
Είχε όμως δύο ρωγμές. Η πρώτη ήταν ο Ερμής: η τροχιά του παρουσίαζε μια μικρή απόκλιση που κανένας υπολογισμός δεν εξηγούσε. Η δεύτερη ήταν πιο βαθιά. Στη θεωρία του Νεύτωνα η έλξη έφτανε ακαριαία, σε οποιαδήποτε απόσταση. Το 1905 όμως ο ίδιος ο Αϊνστάιν, με την ειδική σχετικότητα, είχε δείξει ότι τίποτα δεν ταξιδεύει πιο γρήγορα από το φως.
Φαντάσου ότι ο Ήλιος εξαφανίζεται. Το φως του θα έσβηνε από τον ουρανό μας μετά από οκτώ λεπτά, όσο χρειάζεται για να φτάσει ως εδώ. Η βαρύτητα του Νεύτωνα όμως θα χανόταν αμέσως. Κάτι δεν κολλούσε.
Η βαρύτητα ως καμπύλωση του χωροχρόνου
Η λύση ξεκίνησε το 1907, από μια σκέψη που ο Αϊνστάιν αποκάλεσε αργότερα την πιο ευτυχισμένη της ζωής του: όποιος πέφτει ελεύθερα δεν νιώθει το βάρος του. Το έχεις ζήσει σε ένα ασανσέρ που ξεκινά απότομα προς τα κάτω, όταν για μια στιγμή νιώθεις ελαφρύτερος. Οι αστροναύτες στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό αιωρούνται για τον ίδιο λόγο. Δεν έχουν ξεφύγει από τη βαρύτητα. Πέφτουν συνεχώς γύρω από τη Γη.
Χρειάστηκαν οκτώ χρόνια δουλειάς και αρκετά λάθη μέχρι να γίνει αυτή η σκέψη θεωρία. Τον Νοέμβριο του 1915 ο Αϊνστάιν παρουσίασε στην Πρωσική Ακαδημία Επιστημών τη γενική σχετικότητα (general relativity). Το συμπέρασμά της χωράει σε μία φράση: η βαρύτητα δεν είναι δύναμη, είναι γεωμετρία.
Φαντάσου ένα τεντωμένο τραμπολίνο με μια μπάλα του μπόουλινγκ στο κέντρο. Το ύφασμα βουλιάζει. Αν κυλήσεις έναν βόλο κοντά της, θα στρίψει γύρω από τη μπάλα. Κανείς δεν τον τραβάει. Απλώς το έδαφος κάτω του έχει γείρει.
Στη θέση του υφάσματος βάλε τον χωροχρόνο: τις τρεις διαστάσεις του χώρου μαζί με τον χρόνο, ως τέταρτη. Κάθε μάζα, από ένα μήλο ως έναν γαλαξία, προκαλεί καμπύλωση του χωροχρόνου γύρω της. Η Γη δεν τραβιέται από τον Ήλιο. Ακολουθεί την πιο ίσια διαδρομή που επιτρέπει ένας χώρος τον οποίο ο Ήλιος έχει λυγίσει, και αυτή η διαδρομή είναι η τροχιά της.
Ο Αμερικανός φυσικός Τζον Γουίλερ το είπε πιο σύντομα: η ύλη λέει στον χωροχρόνο πώς να καμπυλωθεί και ο χωροχρόνος λέει στην ύλη πώς να κινηθεί. Το τραμπολίνο δεν είναι τέλεια εικόνα, αφού κι αυτό βουλιάζει χάρη στη βαρύτητα. Πιάνει όμως την ουσία.
Ο χρόνος κυλά πιο αργά κοντά στη Γη
Το πιο παράξενο κομμάτι της θεωρίας αφορά τον χρόνο. Όσο πιο κοντά βρίσκεσαι σε μια μεγάλη μάζα, τόσο πιο αργά κυλά το ρολόι σου σε σύγκριση με ένα ρολόι πιο μακριά. Δεν φταίει το ρολόι. Ο ίδιος ο χρόνος περνά με άλλο ρυθμό.
Το 2010 ερευνητές του αμερικανικού Εθνικού Ινστιτούτου Προτύπων και Τεχνολογίας (NIST) τοποθέτησαν δύο από τα ακριβέστερα ρολόγια του κόσμου σε ύψη που διέφεραν μόλις 33 εκατοστά. Το ψηλότερο έτρεχε πιο γρήγορα, όπως προέβλεπε ο Αϊνστάιν. Σε μια ζωή 79 ετών η διαφορά αθροίζεται σε περίπου 90 δισεκατομμυριοστά του δευτερολέπτου. Είναι ελάχιστη, αλλά πραγματική: το κεφάλι σου γερνάει λίγο πιο γρήγορα από τα πόδια σου.
Η πρώτη μέτρηση του φαινομένου στη Γη έγινε το 1959, στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ. Οι φυσικοί Ρόμπερτ Πάουντ και Γκλεν Ρέμπκα έστειλαν ακτίνες γάμμα ανάμεσα στη βάση και την κορυφή ενός πύργου 22,5 μέτρων. Όταν η ακτινοβολία ανεβαίνει ενάντια στη βαρύτητα, χάνει λίγη ενέργεια και το «χρώμα» της μετακινείται ελάχιστα προς το κόκκινο. Οι φυσικοί το λένε βαρυτική ερυθρομετατόπιση. Το πείραμα τη βρήκε σε συμφωνία με τη θεωρία, με ακρίβεια περίπου 10%.
Γενική σχετικότητα και GPS: η θεωρία στην τσέπη σου
Εδώ η θεωρία γίνεται πρακτική. Οι δορυφόροι GPS πετούν περίπου 20.000 χιλιόμετρα πάνω από τη Γη, όπου η βαρύτητα είναι ασθενέστερη. Εκεί πάνω τα ατομικά τους ρολόγια τρέχουν γρηγορότερα από τα δικά μας, κατά περίπου 45 εκατομμυριοστά του δευτερολέπτου την ημέρα.
Υπάρχει και ένα δεύτερο φαινόμενο, με αντίθετη φορά. Οι δορυφόροι κινούνται με σχεδόν 14.000 χιλιόμετρα την ώρα, και σύμφωνα με την ειδική σχετικότητα ένα ρολόι που κινείται γρήγορα χτυπά πιο αργά. Αυτή η διαστολή του χρόνου αφαιρεί περίπου 7 εκατομμυριοστά. Το αποτέλεσμα είναι ότι κάθε μέρα τα ρολόγια των δορυφόρων προηγούνται κατά 38 εκατομμυριοστά του δευτερολέπτου.
Ακούγεται τίποτα. Το κινητό σου όμως υπολογίζει πού βρίσκεσαι από τον χρόνο που κάνουν τα σήματα των δορυφόρων να φτάσουν σε αυτό, και τα σήματα ταξιδεύουν με την ταχύτητα του φωτός. Σε 38 εκατομμυριοστά του δευτερολέπτου το φως διανύει περίπου 11 χιλιόμετρα. Χωρίς διόρθωση, το λάθος θα μεγάλωνε τόσο κάθε μέρα.
Γι’ αυτό τα ρολόγια των δορυφόρων ρυθμίζονται πριν την εκτόξευση να χτυπούν ελαφρά πιο αργά. Ξεκινούν «λάθος» από τη Γη, για να δουλεύουν σωστά εκεί πάνω.
Ερμής και έκλειψη του 1919: οι πρώτες αποδείξεις
Η πρώτη νίκη ήρθε από τον πλανήτη Ερμή. Η τροχιά του δεν είναι κύκλος αλλά έλλειψη, και η έλλειψη αυτή περιστρέφεται αργά γύρω από τον Ήλιο. Οι αστρονόμοι του 19ου αιώνα είχαν βρει ότι ένα μικρό κομμάτι αυτής της περιστροφής, 43 δευτερόλεπτα της μοίρας ανά αιώνα, έμενε ανεξήγητο. Είναι μια γωνία όσο ένα κέρμα του ενός ευρώ ιδωμένο από 110 μέτρα.
Κάποιοι υπέθεσαν έναν αόρατο πλανήτη κοντά στον Ήλιο, τον «Ήφαιστο» (Vulcan), που δεν βρέθηκε ποτέ. Ο Αϊνστάιν έλυσε το πρόβλημα χωρίς νέο πλανήτη. Οι εξισώσεις του έδωσαν ακριβώς τα 43 δευτερόλεπτα, και έγραψε σε έναν φίλο του ότι από τη συγκίνηση είχε ταχυπαλμίες.
Η δεύτερη απόδειξη τον έκανε διάσημο σε όλο τον κόσμο. Αν η μάζα λυγίζει τον χωροχρόνο, λυγίζει και το φως που περνά δίπλα της, οπότε τα άστρα πίσω από τον Ήλιο πρέπει να φαίνονται λίγο μετατοπισμένα. Η σχετικότητα προέβλεπε διπλάσια μετατόπιση από αυτή που θα έδινε ο Νεύτωνας. Υπήρχε μόνο ένα πρόβλημα: τα άστρα δίπλα στον Ήλιο δεν φαίνονται, εκτός από τα λίγα λεπτά μιας ολικής έκλειψης.
Στις 29 Μαΐου 1919 δύο βρετανικές αποστολές φωτογράφισαν μια τέτοια έκλειψη, η μία στο νησί Πρίνσιπε της Αφρικής με επικεφαλής τον Άρθουρ Έντινγκτον και η άλλη στο Σομπράλ της Βραζιλίας. Οι μετρήσεις έπεσαν κοντά στην πρόβλεψη του Αϊνστάιν και μακριά από του Νεύτωνα. Όταν ανακοινώθηκαν στο Λονδίνο, στις 6 Νοεμβρίου 1919, οι εφημερίδες έγραψαν για την ανατροπή του Νεύτωνα. Μέσα σε λίγες μέρες ο Αϊνστάιν έγινε ο πιο γνωστός επιστήμονας του κόσμου.
Οι φωτογραφίες του 1919 δεν ήταν τέλειες, και οι ιστορικοί της επιστήμης συζητούν ακόμη πώς αναλύθηκαν. Τις αμφιβολίες τις έλυσαν οι πολύ πιο ακριβείς μετρήσεις με ραδιοτηλεσκόπια, από τα τέλη της δεκαετίας του 1960. Σήμερα το ίδιο φαινόμενο, ο βαρυτικός φακός, είναι καθημερινό εργαλείο: τα τηλεσκόπια χρησιμοποιούν ολόκληρα σμήνη γαλαξιών σαν μεγεθυντικούς φακούς για να δουν πιο μακριά.
Cassini και Gravity Probe B: τα τεστ στο διάστημα
Τον Ιούνιο του 2002 το σκάφος Cassini, στον δρόμο του για τον Κρόνο, βρέθηκε πίσω από τον Ήλιο όπως τον βλέπουμε από τη Γη. Τα ραδιοσήματα ανάμεσα στη Γη και το σκάφος περνούσαν ξυστά από τον Ήλιο. Η σχετικότητα προβλέπει ότι ένα σήμα που διασχίζει τον «βουλιαγμένο» χωροχρόνο γύρω από μια μεγάλη μάζα αργεί λίγο να φτάσει. Η ομάδα του Ιταλού φυσικού Μπρούνο Μπερτότι μέτρησε το φαινόμενο και βρήκε συμφωνία με τη θεωρία σε 20 μέρη στο εκατομμύριο, 50 φορές καλύτερα από κάθε προηγούμενη μέτρηση.
Ακόμη πιο φιλόδοξο ήταν το Gravity Probe B της NASA και του Πανεπιστημίου Στάνφορντ, ο δορυφόρος της κύριας εικόνας. Εκτοξεύτηκε τον Απρίλιο του 2004 με τέσσερα γυροσκόπια: σφαίρες από χαλαζία στο μέγεθος μπάλας του πινγκ πονγκ. Ήταν τόσο στρογγυλές που, αν μεγάλωναν στο μέγεθος της Γης, το ψηλότερο «βουνό» τους θα είχε ύψος μόλις 3 μέτρα. Ψύχθηκαν στους −271 βαθμούς Κελσίου και στόχευαν σταθερά ένα μακρινό άστρο, το IM Pegasi.
Ένα γυροσκόπιο που περιστρέφεται στο κενό κρατά τον άξονά του σταθερό. Αν ο χωροχρόνος γύρω από τη Γη ήταν επίπεδος, θα έδειχνε το ίδιο άστρο για πάντα. Η σχετικότητα προέβλεπε δύο μικρές αποκλίσεις. Η πρώτη οφείλεται στο ότι η μάζα της Γης βουλιάζει τον χωροχρόνο. Η δεύτερη στο ότι η Γη, καθώς γυρίζει, τον παρασύρει μαζί της, όπως ένα κουτάλι που γυρίζει μέσα σε ένα βάζο με μέλι.
Τα αποτελέσματα ανακοινώθηκαν τον Μάιο του 2011. Η πρώτη απόκλιση συμφώνησε με την πρόβλεψη με ακρίβεια καλύτερη από 0,3%. Η δεύτερη, πολύ πιο αδύναμη, βγήκε επίσης όπως την περίμενε η θεωρία, αλλά με αβεβαιότητα περίπου 19%. Το πείραμα κόστισε 760 εκατομμύρια δολάρια και χρειάστηκε σχεδόν μισό αιώνα από την πρώτη ιδέα μέχρι το τελικό αποτέλεσμα.
Μαύρες τρύπες και βαρυτικά κύματα: οι ακραίες προβλέψεις
Μερικές προβλέψεις της θεωρίας φάνηκαν υπερβολικές ακόμη και στον Αϊνστάιν. Το 1916, λίγους μήνες μετά τη δημοσίευσή της, ο Γερμανός αστρονόμος Καρλ Σβάρτσιλντ βρήκε μια λύση των εξισώσεων που περιγράφει αυτό που σήμερα λέμε μαύρη τρύπα: μια περιοχή όπου ο χωροχρόνος λυγίζει τόσο πολύ που ούτε το φως δεν ξεφεύγει.
Για δεκαετίες ήταν μια μαθηματική περιέργεια. Σήμερα έχουμε φωτογραφίσει δύο, με το Event Horizon Telescope: την M87* το 2019 και τη Sagittarius A*, στο κέντρο του δικού μας Γαλαξία, το 2022. Το Νόμπελ Φυσικής του 2020 πήγε στον Ρότζερ Πένροουζ, που έδειξε ότι οι μαύρες τρύπες προκύπτουν φυσικά από τη θεωρία, και στους Ράινχαρντ Γκένσελ και Άντρεα Γκεζ, που εντόπισαν το τεράστιο αόρατο σώμα στο κέντρο του Γαλαξία μας.

Η πιο εντυπωσιακή επιβεβαίωση ήρθε στις 14 Σεπτεμβρίου 2015. Οι ανιχνευτές LIGO στις ΗΠΑ (ανοίγει σε νέα καρτέλα) κατέγραψαν για πρώτη φορά βαρυτικά κύματα: κυματισμούς του ίδιου του χωροχρόνου, που ξεκίνησαν από τη σύγκρουση δύο μαύρων τρυπών πριν από 1,3 δισεκατομμύρια χρόνια. Ο Αϊνστάιν τα είχε προβλέψει το 1916, αλλά αμφέβαλλε αν θα μετρηθούν ποτέ.
Είχε λόγο. Όταν ένα τέτοιο κύμα περνά από τη Γη, οι βραχίονες του LIGO, μήκους 4 χιλιομέτρων, μακραίνουν και κονταίνουν κατά ένα ποσό χιλιάδες φορές μικρότερο από ένα πρωτόνιο. Η ανίχνευση τιμήθηκε με το Νόμπελ Φυσικής του 2017, και από τότε οι ανιχνευτές έχουν καταγράψει εκατοντάδες τέτοιες συγκρούσεις. Για πρώτη φορά μπορούμε να «ακούμε» το σύμπαν, όχι μόνο να το βλέπουμε.
Πάνω στις ίδιες εξισώσεις του 1915 χτίστηκε και η σύγχρονη κοσμολογία, από την ιδέα ότι το σύμπαν διαστέλλεται ως το μοντέλο της Μεγάλης Έκρηξης.
Πού σταματά η θεωρία του Αϊνστάιν
Η γενική σχετικότητα έχει περάσει κάθε τεστ που της βάλαμε, αλλά οι φυσικοί ξέρουν ότι δεν είναι η τελευταία λέξη. Στο κέντρο μιας μαύρης τρύπας και στην πρώτη στιγμή της Μεγάλης Έκρηξης οι εξισώσεις της δίνουν άπειρες τιμές. Εκεί παύουν να περιγράφουν τη φύση.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι δεν ταιριάζει με την κβαντική μηχανική, τη θεωρία που περιγράφει τα άτομα και τα σωματίδια. Και οι δύο δουλεύουν άψογα στον δικό τους κόσμο, αλλά όταν προσπαθείς να τις ενώσεις, οι υπολογισμοί καταρρέουν. Μια θεωρία κβαντικής βαρύτητας που θα τις ενώνει παραμένει ένα από τα μεγάλα ανοιχτά ερωτήματα της φυσικής.
Οι εξισώσεις επιτρέπουν επίσης, στα χαρτιά, εξωτικές κατασκευές, όπως οι σκουληκότρυπες ή ένα ταξίδι ταχύτερα από το φως με «φούσκες στρέβλωσης». Και τα δύο θα χρειάζονταν μια μορφή ύλης με αρνητική ενέργεια, που δεν ξέρουμε αν μπορεί να υπάρξει σε τέτοιες ποσότητες.
Η επόμενη μεγάλη δοκιμή είναι ήδη στο πρόγραμμα. Η ESA σχεδιάζει να εκτοξεύσει το 2035 την αποστολή LISA (ανοίγει σε νέα καρτέλα): τρία σκάφη σε τρίγωνο με πλευρά 2,5 εκατομμύρια χιλιόμετρα. Θα πιάνουν βαρυτικά κύματα από συγκρούσεις γιγαντιαίων μαύρων τρυπών, που οι ανιχνευτές στη Γη δεν μπορούν να ακούσουν.
Ο Αϊνστάιν ξεκίνησε από έναν άνθρωπο που πέφτει και κατέληξε σε μια θεωρία που κρατά σωστό το GPS και μας έδειξε το σύμπαν να δονείται. Αν κάποτε βρεθεί η μικρή απόκλιση που θα τη διορθώσει, θα κρύβεται μάλλον εκεί όπου η βαρύτητα γίνεται ακραία: στο χείλος μιας μαύρης τρύπας ή σε ένα βαρυτικό κύμα από τα βάθη του χρόνου. ⏳
Συχνές ερωτήσεις για τη γενική σχετικότητα
Τι είναι η γενική σχετικότητα με απλά λόγια;
Η γενική σχετικότητα είναι η θεωρία της βαρύτητας που δημοσίευσε ο Άλμπερτ Αϊνστάιν το 1915. Σύμφωνα με αυτήν, η βαρύτητα δεν είναι δύναμη έλξης, όπως πίστευε ο Νεύτωνας, αλλά αποτέλεσμα της καμπύλωσης του χωροχρόνου από τη μάζα και την ενέργεια. Οι πλανήτες κινούνται γύρω από τον Ήλιο επειδή ακολουθούν την πιο ευθεία δυνατή διαδρομή μέσα σε έναν χωροχρόνο που ο Ήλιος έχει καμπυλώσει. Η θεωρία προβλέπει επίσης ότι ο χρόνος κυλά πιο αργά μέσα σε ισχυρά βαρυτικά πεδία.
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στην ειδική και τη γενική σχετικότητα;
Η ειδική σχετικότητα, που δημοσιεύτηκε από τον Αϊνστάιν το 1905, περιγράφει την κίνηση σε σταθερές ταχύτητες και ορίζει την ταχύτητα του φωτός ως το απόλυτο όριο του σύμπαντος, χωρίς να περιλαμβάνει τη βαρύτητα. Η γενική σχετικότητα, που ολοκληρώθηκε το 1915, επεκτείνει τη θεωρία ώστε να συμπεριλάβει τη βαρύτητα, περιγράφοντάς την ως καμπύλωση του χωροχρόνου. Με απλά λόγια, η ειδική σχετικότητα εξηγεί τι συμβαίνει σε μεγάλες ταχύτητες και η γενική σχετικότητα τι συμβαίνει κοντά σε μεγάλες μάζες.
Πώς αποδείχθηκε η γενική σχετικότητα;
Η γενική σχετικότητα έχει επιβεβαιωθεί από πολλές ανεξάρτητες μετρήσεις. Το 1915 εξήγησε την απόκλιση στην τροχιά του Ερμή, 43 δευτερόλεπτα της μοίρας ανά αιώνα, που η θεωρία του Νεύτωνα άφηνε ανεξήγητη. Το 1919 δύο βρετανικές αποστολές, στο νησί Πρίνσιπε και στη Βραζιλία, μέτρησαν κατά τη διάρκεια μιας ολικής έκλειψης πόσο λυγίζει το φως των άστρων δίπλα στον Ήλιο. Ακολούθησαν, μεταξύ άλλων, ο δορυφόρος Gravity Probe B της NASA, με αποτελέσματα το 2011, και τα βαρυτικά κύματα που κατέγραψαν οι ανιχνευτές LIGO το 2015. Το 2019 το Event Horizon Telescope φωτογράφισε τη σκιά της μαύρης τρύπας M87*, όπως ακριβώς την προέβλεπε η θεωρία.
Πού χρησιμοποιείται η γενική σχετικότητα στην καθημερινή ζωή;
Η πιο διαδεδομένη εφαρμογή της γενικής σχετικότητας είναι το σύστημα εντοπισμού θέσης GPS. Τα ρολόγια των δορυφόρων GPS, που πετούν σε υψόμετρο περίπου 20.000 χιλιομέτρων, τρέχουν 38 εκατομμυριοστά του δευτερολέπτου την ημέρα γρηγορότερα από τα ρολόγια στην επιφάνεια της Γης. Ο λόγος είναι ότι η ασθενέστερη βαρύτητα τα επιταχύνει περισσότερο απ' όσο τα επιβραδύνει η μεγάλη ταχύτητά τους. Χωρίς τη διόρθωση που προβλέπει η θεωρία του Αϊνστάιν, το σφάλμα εντοπισμού θα μεγάλωνε κατά περίπου 11 χιλιόμετρα κάθε μέρα και η πλοήγηση θα ήταν άχρηστη.
Τι δεν μπορεί να εξηγήσει η γενική σχετικότητα;
Η γενική σχετικότητα παύει να ισχύει στο κέντρο των μαύρων τρυπών και στην πρώτη στιγμή της Μεγάλης Έκρηξης, όπου οι εξισώσεις της προβλέπουν σημεία άπειρης πυκνότητας χωρίς φυσικό νόημα. Επιπλέον, δεν είναι συμβατή με την κβαντική μηχανική, τη θεωρία που περιγράφει τον μικρόκοσμο. Η αναζήτηση μιας θεωρίας κβαντικής βαρύτητας, που θα ενοποιεί τις δύο, αποτελεί το μεγαλύτερο ανοιχτό πρόβλημα της θεμελιώδους φυσικής. Ανοιχτά ερωτήματα παραμένουν επίσης η φύση της σκοτεινής ύλης και της σκοτεινής ενέργειας.
Το άρθρο δημιουργήθηκε με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης και βασίστηκε σε αξιόπιστες επιστημονικές πηγές. Η τελική επιμέλεια και ο έλεγχος έγιναν από την ομάδα του Infinite Odyssey πριν τη δημοσίευση. Για περισσότερες διαστημικές ειδήσεις στα ελληνικά, μείνετε συντονισμένοι.
Newsletter
Ο μήνας στο διάστημα
Μία φορά τον μήνα: τα σημαντικότερα γεγονότα, τα νέα μας άρθρα και τι θα δεις στον ουρανό πάνω από την Ελλάδα. Χωρίς spam, διαγραφή με ένα κλικ.


