SpaceX και Άρης: το σχέδιο, οι ημερομηνίες που χάθηκαν και η στροφή στη Σελήνη

· · Ενημερώθηκε · 10 λεπτά ανάγνωση

Χρονολόγιο SpaceX και Άρης: οι ημερομηνίες για τον Άρη που έδωσε η SpaceX το 2016, το 2017, το 2024 και το 2025, και η στροφή στη Σελήνη το 2026
Οι ημερομηνίες για τον Άρη που ανακοίνωσαν η SpaceX και ο Elon Musk από το 2016 ως το 2025, και η στροφή στη Σελήνη τον Φεβρουάριο του 2026. Γράφημα: Infinite Odyssey, με στοιχεία της SpaceX.
Σε αυτό το άρθρο8 ενότητες
  1. Γιατί η SpaceX γεννήθηκε για τον Άρη
  2. Δέκα χρόνια ημερομηνίες για τον Άρη
  3. Το σχέδιο της SpaceX για τον Άρη βήμα βήμα
  4. Γιατί η Σελήνη πέρασε μπροστά
  5. Ποιος πληρώνει το ταξίδι στον Άρη
  6. Όσα δεν λύνει ένας πύραυλος
  7. Από υπόσχεση σε τιμοκατάλογο
  8. Συχνές ερωτήσεις

Τον Ιανουάριο του 2025 ο Elon Musk έγραφε ότι η Σελήνη είναι «περισπασμός» και ότι η SpaceX πηγαίνει κατευθείαν στον Άρη. Στις 8 Φεβρουαρίου 2026, το βράδυ του Super Bowl, ανακοίνωσε το αντίθετο: η εταιρεία είχε ήδη στρέψει την προσοχή της σε μια πόλη στη Σελήνη. Η σχέση SpaceX και Άρης είναι η παλαιότερη υπόσχεση της εταιρείας και, ταυτόχρονα, εκείνη που έχει αναβληθεί τις περισσότερες φορές. Εδώ θα βρεις τι ακριβώς σχεδιάζει η SpaceX για τον Άρη (SpaceX Mars plan), ποιες ημερομηνίες έχει δώσει από το 2016, τι λείπει ακόμη από το Starship και ποιος πληρώνει τον λογαριασμό.

Γιατί η SpaceX γεννήθηκε για τον Άρη

Το 2001 ο Musk ήθελε να στείλει ένα μικρό θερμοκήπιο στην επιφάνεια του Άρη, για να ξαναζωντανέψει το ενδιαφέρον του κοινού για το διάστημα. Το σχέδιο λεγόταν Mars Oasis και σκόνταψε στο κόστος των πυραύλων. Η απάντησή του ήταν να φτιάξει δικούς του: το 2002 ίδρυσε τη SpaceX. Από τον Falcon 1 ως τον Falcon 9, η ιστορία της SpaceX είναι σε μεγάλο βαθμό μια σειρά από βήματα προς έναν πύραυλο που θα μπορούσε να φτάσει στον Άρη.

Ο πύραυλος αυτός είναι το Starship. Το μέγεθός του, η πλήρης επαναχρησιμοποίηση και το καύσιμο που καίει σχεδιάστηκαν με τον Άρη στο μυαλό. Οι κινητήρες Raptor καίνε μεθάνιο με υγρό οξυγόνο, και τα δύο μπορούν θεωρητικά να παραχθούν στον Άρη από το διοξείδιο του άνθρακα της ατμόσφαιράς του και από τον πάγο του εδάφους. Έτσι ένα σκάφος δεν θα χρειάζεται να κουβαλά από τη Γη τα καύσιμα της επιστροφής.

Ο τελικός στόχος δεν είναι μια αποστολή αλλά μια πόλη. Ο Musk μιλά για μια αυτάρκη πόλη με ένα εκατομμύριο κατοίκους, που θα κρατήσει ζωντανό τον ανθρώπινο πολιτισμό αν συμβεί κάτι καταστροφικό στη Γη. Ο αριθμός έχει περάσει πλέον και στα επίσημα έγγραφα της εταιρείας, όπως θα δούμε παρακάτω.

Δέκα χρόνια ημερομηνίες για τον Άρη

Η SpaceX έχει ανακοινώσει τέσσερις φορές συγκεκριμένη χρονιά για την πρώτη της αποστολή στον Άρη. Καμία δεν τηρήθηκε.

Έτος Στόχος Τι έγινε
2016 Red Dragon, 2018 Ακυρώθηκε
2017 Φορτηγά, 2022 Δεν πέταξε
2024 Starship, 2026 Αναβλήθηκε
2025 50% για το 2026 Σελήνη πρώτα

Στις 27 Απριλίου 2016 η SpaceX ανακοίνωσε ότι θα στείλει στον Άρη ήδη από το 2018 μια τροποποιημένη κάψουλα Dragon, το Red Dragon, με πύραυλο Falcon Heavy. Τον Φεβρουάριο του 2017 η Gwynne Shotwell μετέθεσε την αποστολή για το 2020, και μέσα στη χρονιά το σχέδιο εγκαταλείφθηκε, όταν η εταιρεία σταμάτησε να αναπτύσσει την προσεδάφιση του Dragon με κινητήρες. Τον Σεπτέμβριο του 2017 ο Musk παρουσίασε τον πρόγονο του Starship και έδωσε νέο στόχο: δύο φορτηγά σκάφη το 2022 και τα πρώτα πληρώματα το 2024.

Στις 7 Σεπτεμβρίου 2024 ο Musk έγραψε ότι τα πρώτα μη επανδρωμένα Starship θα φύγουν για τον Άρη σε δύο χρόνια, για να δοκιμάσουν αν το σκάφος προσεδαφίζεται ακέραιο. Αν τα καταφέρουν, πρόσθεσε, οι πρώτες επανδρωμένες πτήσεις θα ακολουθήσουν σε τέσσερα χρόνια. Τον Μάιο του 2025 εκτίμησε τις πιθανότητες για τα τέλη του 2026 στο 50% και είπε ότι στα πρώτα σκάφη θα ταξιδεύουν ρομπότ Optimus της Tesla αντί για ανθρώπους.

Το μοτίβο έχει μια απλή εξήγηση: κάθε ημερομηνία προϋπέθετε ένα όχημα που δεν υπήρχε ακόμη. Το Starship έφτασε για πρώτη φορά σε τροχιά στις 28 Σεπτεμβρίου 2026, στη 14η δοκιμαστική πτήση του. Στις 14 Νοεμβρίου 2026, μετά την 15η πτήση, ο πύργος της Starbase έπιασε για πρώτη φορά το πάνω τμήμα του, το ίδιο το σκάφος. Η πρόοδος είναι πραγματική. Απέχει όμως ακόμη από όσα χρειάζεται ένα ταξίδι στον Άρη.

Το σχέδιο της SpaceX για τον Άρη βήμα βήμα

Η σελίδα της SpaceX για τον Άρη (ανοίγει σε νέα καρτέλα) περιγράφει μια αρχιτεκτονική σε έξι κομμάτια, που η εταιρεία πρέπει να αποδείξει ένα ένα:

  • Εκτόξευση: το Starship φτάνει σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη. Σχεδιάστηκε να σηκώνει πάνω από 100 τόνους εκεί, όταν επαναχρησιμοποιείται ολόκληρο.
  • Γέμισμα σε τροχιά: φτάνοντας σε τροχιά, το σκάφος έχει σχεδόν άδειες δεξαμενές. Άλλα Starship, που κουβαλούν μόνο καύσιμα, ανεβαίνουν διαδοχικά και το γεμίζουν. Αυτός ο ανεφοδιασμός σε τροχιά δεν είχε γίνει ανάμεσα σε δύο σκάφη ως τα μέσα Νοεμβρίου 2026.
  • Το ταξίδι: περίπου έξι μήνες, και μόνο όταν η Γη και ο Άρης βρίσκονται στη σωστή θέση, μία φορά κάθε 26 μήνες, για λίγες εβδομάδες.
  • Η είσοδος: το Starship θα μπαίνει στην ατμόσφαιρα του Άρη με 7,5 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο και θα φρενάρει πρώτα με την ίδια την ατμόσφαιρα. Η SpaceX περιμένει ότι οι συνθήκες για τη θερμική ασπίδα θα είναι σκληρότερες από ό,τι στη Γη.
  • Καύσιμα επί τόπου: μεθάνιο και οξυγόνο για την επιστροφή, φτιαγμένα από την ατμόσφαιρα και τον πάγο του Άρη.
  • Οι πρώτοι επιβάτες: ρομπότ. Τα ανθρωποειδή Optimus, για τα οποία έχουμε γράψει στον οδηγό για τα ρομπότ στο διάστημα, θα ξεφορτώνουν και θα στήνουν τον εξοπλισμό πριν φτάσουν άνθρωποι.

Το δεύτερο βήμα είναι το πιο κρίσιμο. Χωρίς ανεφοδιασμό σε τροχιά, το Starship δεν φτάνει ούτε στη Σελήνη ούτε στον Άρη με χρήσιμο φορτίο. Η ίδια τεχνολογία χρειάζεται για το σκάφος προσσελήνωσης που έχει παραγγείλει η NASA για το πρόγραμμα Artemis, και γι’ αυτό η Σελήνη λειτουργεί στην πράξη ως πρόβα για τον Άρη.

Η προσεδάφιση είναι το δεύτερο δύσκολο σημείο. Η ατμόσφαιρα του Άρη έχει πίεση κάτω από το 1% της γήινης: είναι αρκετά πυκνή για να ζεστάνει επικίνδυνα ένα σκάφος, αλλά πολύ αραιή για να το φρενάρει με αλεξίπτωτα. Το βαρύτερο σκάφος που έχει προσεδαφιστεί εκεί, το ρόβερ Perseverance, ζυγίζει περίπου έναν τόνο, και ένα Starship θα είναι πολλές δεκάδες φορές βαρύτερο. Το Starship θα πέφτει οριζόντια, με την κοιλιά προς τα κάτω, και στα τελευταία δευτερόλεπτα θα ανάβει τους κινητήρες του για να σταθεί όρθιο, τη μανούβρα που δοκιμάζει εδώ και χρόνια στο Τέξας.

Οι 26 μήνες είναι ο κανόνας που δεν παρακάμπτεται. Η Γη κάνει έναν γύρο γύρω από τον Ήλιο σε ένα έτος και ο Άρης σε περίπου 1,9 έτη, οπότε η ευνοϊκή θέση επαναλαμβάνεται σπάνια. Μια καθυστέρηση λίγων εβδομάδων στο τέλος μιας τέτοιας περιόδου μεταφέρει την αποστολή δύο χρόνια αργότερα.

Γιατί η Σελήνη πέρασε μπροστά

Ο Musk εξήγησε την αλλαγή με αριθμούς. Προς τον Άρη μπορείς να ξεκινήσεις μόνο κάθε 26 μήνες, με ταξίδι έξι μηνών. Προς τη Σελήνη μπορείς να εκτοξεύεις κάθε 10 ημέρες, με ταξίδι δύο ημερών. Άρα, έγραψε, η SpaceX μπορεί να δοκιμάζει, να αποτυγχάνει και να διορθώνει πολύ πιο γρήγορα σε μια πόλη στη Σελήνη. Εκτίμησε ότι αυτή μπορεί να γίνει σε λιγότερο από 10 χρόνια, ενώ μια πόλη στον Άρη θα χρειαζόταν πάνω από 20.

Ο Άρης δεν βγήκε από το σχέδιο. Ο Musk έγραψε ότι η SpaceX θα αρχίσει να χτίζει πόλη και εκεί σε περίπου 5 με 7 χρόνια, με την προτεραιότητα όμως στη Σελήνη. Δύο ημέρες νωρίτερα, στις 6 Φεβρουαρίου 2026, η Wall Street Journal είχε γράψει ότι η εταιρεία είπε στους επενδυτές της ότι στοχεύει σε μη επανδρωμένη προσσελήνωση τον Μάρτιο του 2027.

Το χρονοδιάγραμμα της NASA ευνοεί την ίδια κατεύθυνση. Με το σχέδιο που ανακοίνωσε τον Μάρτιο του 2026, η αποστολή Artemis III θα δοκιμάσει το 2027 τη σύνδεση του Orion με τα σκάφη προσσελήνωσης σε τροχιά γύρω από τη Γη, και η πρώτη επανδρωμένη προσσελήνωση μεταφέρθηκε στο Artemis IV, στις αρχές του 2028.

Στην πράξη, η στροφή ευθυγραμμίζει τη SpaceX με τον πελάτη που πληρώνει ήδη. Η NASA έχει διαλέξει το Starship για να κατεβάσει αστροναύτες στη Σελήνη, και κάθε βήμα προς αυτόν τον στόχο, από τον ανεφοδιασμό σε τροχιά ως την προσεδάφιση ενός τόσο ψηλού σκάφους, είναι βήμα που θα χρειαστεί αργότερα και στον Άρη.

Ποιος πληρώνει το ταξίδι στον Άρη

Τον Αύγουστο του 2019 ο Musk έκανε έναν πρόχειρο υπολογισμό. Μια αυτάρκης πόλη στον Άρη θα χρειαζόταν περίπου ένα εκατομμύριο τόνους φορτίου. Με κόστος 100.000 δολάρια τον τόνο, αυτό σημαίνει 100 δισεκατομμύρια δολάρια, και το συνολικό κόστος θα μπορούσε να φτάσει τα 10 τρισεκατομμύρια.

Η τιμή που ζητά σήμερα η SpaceX είναι πολύ μακριά από εκείνον τον στόχο. Η σελίδα της για τον Άρη γράφει ότι οι πρώτες πτήσεις φορτίου για έρευνα και εξερεύνηση ξεκινούν όχι νωρίτερα από το 2028, με 100 εκατομμύρια δολάρια τον τόνο. Είναι χίλιες φορές περισσότερα από τα 100.000 του υπολογισμού του 2019. Για να γίνει πραγματικότητα η πόλη, το κόστος πρέπει να πέσει κατά τρεις τάξεις μεγέθους.

Τα χρήματα για να φτάσει ως εκεί έρχονται κυρίως από τη Γη. Σύμφωνα με το ενημερωτικό δελτίο για την εισαγωγή της στο χρηματιστήριο, το Starlink έφερε πάνω από τα μισά έσοδα της εταιρείας το 2025, περίπου 11 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ η SpaceX είχε χάσει πάνω από 37 δισεκατομμύρια από την ίδρυσή της. Στις 12 Ιουνίου 2026 η δημόσια εγγραφή της SpaceX άντλησε 85,7 δισεκατομμύρια δολάρια, μαζί με το δικαίωμα επιπλέον διάθεσης μετοχών.

Το ίδιο έγγραφο έδεσε τον Άρη με την αμοιβή του ιδρυτή. Για να κατοχυρωθεί οποιαδήποτε δόση από τις νέες μετοχές του Musk, η εταιρεία πρέπει να πιάσει έναν στόχο αξίας, με ανώτατο τα 7,5 τρισεκατομμύρια δολάρια, και ταυτόχρονα να υπάρχει μόνιμη αποικία στον Άρη με τουλάχιστον ένα εκατομμύριο κατοίκους. Ο αριθμός του 2019 έγινε όρος σύμβασης.

Υπάρχει και μια ειρωνεία. Η μόνη αποστολή στον Άρη για την οποία έχει υπογράψει συμβόλαιο η SpaceX δεν είναι δική της: είναι η εκτόξευση με Falcon Heavy του ευρωπαϊκού ρόβερ Rosalind Franklin, όχι νωρίτερα από τα τέλη του 2028.

Όσα δεν λύνει ένας πύραυλος

Ακόμη κι αν το Starship δουλέψει όπως υπόσχεται η SpaceX, ο Άρης θέτει προβλήματα που δεν λύνονται με μηχανική εκτόξευσης. Στο ταξίδι των έξι μηνών το πλήρωμα δέχεται κοσμική ακτινοβολία χωρίς την προστασία του μαγνητικού πεδίου της Γης. Στην επιφάνεια, η σκόνη περιέχει υπερχλωρικά άλατα, τοξικά για τον άνθρωπο, και η βαρύτητα είναι μόλις 38% της γήινης, κάτι που κανείς δεν ξέρει πώς επηρεάζει το σώμα σε βάθος ετών.

Υπάρχει και ο χρόνος. Ένα πλήρωμα που φτάνει στον Άρη δεν μπορεί να γυρίσει όποτε θέλει: πρέπει να περιμένει εκεί την επόμενη ευνοϊκή θέση των δύο πλανητών, οπότε μια αποστολή με επιστροφή κρατά συνολικά πάνω από δύο χρόνια. Για όλο αυτό το διάστημα, νερό, αέρας και τροφή πρέπει να παράγονται ή να ανακυκλώνονται επί τόπου, γιατί καμία βοήθεια δεν φτάνει γρηγορότερα από έξι μήνες.

Η NASA, που έχει τη μεγαλύτερη εμπειρία στον πλανήτη, δεν έχει δώσει ημερομηνία για ανθρώπους στον Άρη και μιλά γι’ αυτόν ως το επόμενο βήμα μετά τη Σελήνη. Όσα έχουν πετύχει ως σήμερα τα ρομποτικά σκάφη, από τα πρώτα περάσματα του 1965 ως τα ρόβερ που δουλεύουν τώρα στην επιφάνεια, συγκεντρώνονται στον οδηγό για την εξερεύνηση του Άρη.

Από υπόσχεση σε τιμοκατάλογο

Η πιο αποκαλυπτική αλλαγή του 2026 δεν είναι η στροφή στη Σελήνη. Είναι ο τρόπος που μιλά πια η SpaceX για τον Άρη: στη θέση μιας χρονιάς με πλήρωμα, μια τιμή ανά τόνο και η φράση «όχι νωρίτερα από το 2028». Η επόμενη ευνοϊκή θέση Γης και Άρη έρχεται στα τέλη του 2028 με αρχές του 2029, και ως τότε η εταιρεία πρέπει να δείξει ανεφοδιασμό σε τροχιά, προσεδάφιση στη Σελήνη και ένα σκάφος που αντέχει την είσοδο στον Άρη. Αν τα καταφέρει, η πρώτη ημερομηνία που θα τηρηθεί ίσως είναι εκείνη που δεν ανακοινώθηκε ποτέ με τυμπανοκρουσίες. 🚀

Συχνές ερωτήσεις για τη SpaceX και τον Άρη

Πότε θα στείλει η SpaceX Starship στον Άρη;

Δεν υπάρχει ορισμένη ημερομηνία. Στη σελίδα της για τον Άρη η SpaceX γράφει ότι οι πτήσεις φορτίου του Starship στην επιφάνεια του Άρη ξεκινούν όχι νωρίτερα από το 2028. Τον Φεβρουάριο του 2026 ο Elon Musk είπε ότι η εταιρεία θα αρχίσει να χτίζει πόλη στον Άρη σε περίπου 5 με 7 χρόνια, αφού δώσει προτεραιότητα στη Σελήνη. Η ευκαιρία των τελών του 2026, που είχε ανακοινώσει το 2024, δεν θα χρησιμοποιηθεί. (Προς ενημέρωση αν η SpaceX ανακοινώσει νέα ημερομηνία.)

Γιατί η SpaceX έβαλε τη Σελήνη πριν από τον Άρη;

Ο Elon Musk εξήγησε στις 8 Φεβρουαρίου 2026 ότι προς τον Άρη μπορεί κανείς να ξεκινήσει μόνο κάθε 26 μήνες, με ταξίδι περίπου έξι μηνών, ενώ προς τη Σελήνη κάθε 10 ημέρες, με ταξίδι δύο ημερών. Έτσι η SpaceX μπορεί να δοκιμάζει και να διορθώνει πολύ πιο γρήγορα. Ο ίδιος εκτίμησε ότι μια πόλη στη Σελήνη μπορεί να γίνει σε λιγότερο από 10 χρόνια, ενώ στον Άρη θα χρειαστούν πάνω από 20. Σύμφωνα με την Wall Street Journal, η εταιρεία είπε στους επενδυτές ότι στοχεύει σε μη επανδρωμένη προσσελήνωση τον Μάρτιο του 2027.

Πόσο θα κόστιζε μια πόλη στον Άρη;

Τον Αύγουστο του 2019 ο Elon Musk εκτίμησε το κόστος μιας αυτάρκους πόλης στον Άρη από 100 δισεκατομμύρια έως 10 τρισεκατομμύρια δολάρια. Ο υπολογισμός του στηριζόταν σε περίπου ένα εκατομμύριο τόνους φορτίου, με κόστος 100.000 δολάρια τον τόνο. Σήμερα η SpaceX ζητά 100 εκατομμύρια δολάρια τον τόνο για τις πρώτες πτήσεις φορτίου στον Άρη, χίλιες φορές περισσότερα από τον στόχο εκείνου του υπολογισμού. Η διαφορά δείχνει πόσο πρέπει να πέσει το κόστος για να γίνει πραγματικότητα η πόλη.

Γιατί προς τον Άρη μπορεί να ξεκινήσει ένα σκάφος μόνο κάθε 26 μήνες;

Η Γη και ο Άρης κινούνται γύρω από τον Ήλιο με διαφορετική ταχύτητα: η Γη κάνει έναν γύρο σε ένα έτος και ο Άρης σε περίπου 1,9 έτη. Η θέση που επιτρέπει το συντομότερο και φθηνότερο σε καύσιμα ταξίδι επαναλαμβάνεται περίπου κάθε 26 μήνες και κρατά λίγες εβδομάδες. Ένα σκάφος που ξεκινά εκτός αυτής της περιόδου χρειάζεται πολύ περισσότερα καύσιμα ή πολύ μεγαλύτερο ταξίδι. Γι' αυτό κάθε καθυστέρηση στο σχέδιο της SpaceX για τον Άρη μεταφέρει την αποστολή κατευθείαν δύο χρόνια αργότερα.

Θα πάνε άνθρωποι με το Starship στον Άρη;

Αυτός είναι ο στόχος της SpaceX από την ίδρυσή της το 2002, όμως ημερομηνία για επανδρωμένη πτήση δεν υπάρχει. Το σχέδιο που ανακοίνωσε ο Elon Musk τον Σεπτέμβριο του 2024 προβλέπει πρώτα μη επανδρωμένα Starship, που θα δοκιμάσουν αν το σκάφος προσεδαφίζεται ακέραιο, και ανθρώπους μόνο αν αυτές οι προσεδαφίσεις πετύχουν. Ως τα μέσα Νοεμβρίου 2026 το Starship είχε φτάσει σε τροχιά και είχε πιαστεί από τον πύργο, αλλά δεν είχε γίνει ανεφοδιασμός ανάμεσα σε δύο σκάφη σε τροχιά. Η ακτινοβολία, η τοξική σκόνη και η χαμηλή βαρύτητα του Άρη είναι επίσης ανοιχτά προβλήματα.

Το άρθρο δημιουργήθηκε με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης και βασίστηκε σε αξιόπιστες επιστημονικές πηγές. Η τελική επιμέλεια και ο έλεγχος έγιναν από την ομάδα του Infinite Odyssey πριν τη δημοσίευση. Για περισσότερες διαστημικές ειδήσεις στα ελληνικά, μείνετε συντονισμένοι.

Newsletter

Ο μήνας στο διάστημα

Μία φορά τον μήνα: τα σημαντικότερα γεγονότα, τα νέα μας άρθρα και τι θα δεις στον ουρανό πάνω από την Ελλάδα. Χωρίς spam, διαγραφή με ένα κλικ.

Θα σου στείλουμε ένα email για να επιβεβαιώσεις την εγγραφή. Δες την πολιτική απορρήτου.

Σχεδόν έτοιμο! Σου στείλαμε ένα email. Πάτα το κουμπί μέσα για να επιβεβαιώσεις την εγγραφή σου.