Vast Space: η εταιρεία που χτίζει τον πρώτο εμπορικό διαστημικό σταθμό

· · 7 λεπτά ανάγνωση

Σχέδιο του σταθμού Haven-1 της Vast Space με τις διαστάσεις του, τον θόλο παρατήρησης και το συνδεδεμένο σκάφος Dragon
Ο Haven-1 με τα βασικά του νούμερα, όπως τα δίνει η Vast (Νοέμβριος 2026). Γράφημα: Infinite Odyssey.
Σε αυτό το άρθρο8 ενότητες
  1. Από τα κρυπτονομίσματα στους διαστημικούς σταθμούς
  2. Η στρατηγική: πρώτα σε τροχιά, μετά στη NASA
  3. Haven Demo: 49 δοκιμές σε τρεις μήνες
  4. Haven-1: ένας σταθμός σε μία ενότητα
  5. Δύο δρόμοι προς τον ISS και την Ευρώπη
  6. Haven-2 και ο διαγωνισμός της NASA
  7. Τι κρίνεται το 2027
  8. Συχνές ερωτήσεις

Δεκατέσσερις και μισό τόνοι, 45 κυβικά μέτρα για να ζήσουν τέσσερις άνθρωποι και ένα στρογγυλό παράθυρο 1,1 μέτρου στραμμένο στη Γη. Αυτός είναι ο Haven-1, ο σταθμός με τον οποίο η αμερικανική Vast Space θέλει να γίνει η πρώτη εταιρεία που φιλοξενεί ανθρώπους σε δικό της διαστημικό σταθμό. Ο στόχος είναι το 2027, με πύραυλο Falcon 9. Από τον σοβιετικό Salyut 1 του 1971 ως τον σημερινό Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, κάθε σταθμός που φιλοξένησε ανθρώπους ανήκε σε κράτη. Ο Haven-1 θα είναι ο πρώτος που ανήκει σε ιδιωτική εταιρεία, η οποία πουλά θέσεις σε όποιον πληρώνει.

Από τα κρυπτονομίσματα στους διαστημικούς σταθμούς

Η Vast ιδρύθηκε το 2021 από τον Jed McCaleb, έναν προγραμματιστή που έγινε γνωστός από το δίκτυο ανταλλαγής αρχείων eDonkey και ως συνιδρυτής των κρυπτονομισμάτων Ripple και Stellar. Ο μακρινός του στόχος είναι σταθμοί τεχνητής βαρύτητας: σταθμοί που περιστρέφονται, ώστε οι άνθρωποι μέσα τους να πατούν στο πάτωμα όπως στη Γη και να μην υφίστανται τις φθορές της μακράς παραμονής στην έλλειψη βαρύτητας. Την ίδια αρχή, σε κλίμακα ολόκληρης πόλης, χρησιμοποιούν οι πόλεις στο διάστημα που σχεδίασε τη δεκαετία του 1970 ο φυσικός Gerard O’Neill.

Ο δρόμος ως εκεί είναι πολύ πιο πεζός. Η εταιρεία έχει έδρα στο Long Beach της Καλιφόρνιας, και από το 2023 τη διευθύνει ο Max Haot, ενώ ο McCaleb παραμένει ιδρυτής και βασικός χρηματοδότης. Στις 5 Μαρτίου 2026 η Vast ανακοίνωσε νέα κεφάλαια 500 εκατομμυρίων δολαρίων, 300 σε μετοχές και 200 σε δάνεια, με επενδυτές ανάμεσα στους οποίους το επενδυτικό ταμείο του Κατάρ, οι ιαπωνικές Mitsui, Nikon και MUFG και ο ίδιος ο McCaleb.

Η στρατηγική: πρώτα σε τροχιά, μετά στη NASA

Όταν η NASA μοίρασε τα πρώτα κονδύλια για εμπορικούς σταθμούς στα τέλη του 2021, η Vast δεν ήταν ανάμεσα στους παραλήπτες. Αντί να περιμένει την επόμενη γύρα, πήρε τον αντίθετο δρόμο από τους ανταγωνιστές της: χρηματοδότησε μόνη της έναν μικρό σταθμό, με σκοπό να τον έχει σε τροχιά πριν η NASA αποφασίσει ποιον θα στηρίξει. Ο Haot το έχει εξηγήσει απλά. Αν η Vast είναι η μόνη εταιρεία που ήδη λειτουργεί σταθμό με πληρώματα, θα είναι δύσκολο για την αμερικανική κυβέρνηση να την αφήσει εκτός.

Το ρίσκο είναι προφανές. Αν ο Haven-1 αργήσει πολύ ή αποτύχει, τα χρήματα του ιδρυτή και των επενδυτών θα έχουν χτίσει έναν σταθμό χωρίς πελάτη. Αν πετύχει, η Vast θα μπει στον διαγωνισμό της NASA με κάτι που κανείς άλλος δεν θα έχει: εμπειρία λειτουργίας.

Haven Demo: 49 δοκιμές σε τρεις μήνες

Πριν από τον σταθμό χρειαζόταν απόδειξη ότι τα συστήματα δουλεύουν στο διάστημα. Στις 2 Νοεμβρίου 2025 ένας Falcon 9 εκτόξευσε το Haven Demo, ένα σκάφος 515 κιλών, μαζί με άλλα φορτία της αποστολής Bandwagon-4. Επί τρεις μήνες η ομάδα δοκίμασε σε τροχιά την πλοήγηση, τους υπολογιστές, τη διανομή ενέργειας, τα ηλιακά πάνελ, τις επικοινωνίες, τον έλεγχο θερμοκρασίας, την πρόωση και το λογισμικό, δηλαδή τα ίδια συστήματα που θα πετάξουν στον Haven-1.

Στις αρχές Φεβρουαρίου 2026 το σκάφος άναψε τους κινητήρες του για τελευταία φορά και έπεσε ελεγχόμενα σε ερημική περιοχή του Νότιου Ειρηνικού. Η Vast ανακοίνωσε ότι ολοκληρώθηκαν και οι 49 στόχοι της αποστολής. Για τους κινητήρες ελιγμών του σταθμού η εταιρεία είχε ήδη από τον Ιούνιο του 2023 επιλέξει την Impulse Space του Tom Mueller, μία ακόμη νέα εταιρεία του κλάδου.

Haven-1: ένας σταθμός σε μία ενότητα

Ο Haven-1 είναι ένας κύλινδρος που χωρά ολόκληρος μέσα στο κάλυμμα ενός Falcon 9. Τα βασικά του νούμερα, όπως τα δίνει η ίδια η Vast (ανοίγει σε νέα καρτέλα):

Haven-1 Τιμή
Μήκος (m) 10,1
Διάμετρος (m) 4,4
Μάζα (τόνοι) 14,6
Όγκος υπό πίεση (m³) 80
Κατοικήσιμος χώρος (m³) 45
Ηλιακή ισχύς (kW) 13,2

Η ενέργεια έρχεται από δώδεκα αναπτυσσόμενες φτερούγες ηλιακών πάνελ, και έξι γυροσκόπια κρατούν τον σταθμό προσανατολισμένο χωρίς να ξοδεύει καύσιμα. Ο θόλος παρατήρησης, το πιο φωτογενές του κομμάτι, έχει διάμετρο 1,1 μέτρου.

Δεν είναι σταθμός για μόνιμη ζωή. Έχει μία μόνο θέση σύνδεσης για σκάφη και στηρίζεται στο σκάφος Dragon της SpaceX, που μένει δεμένο πάνω του όσο κρατά η επίσκεψη και του δίνει μέρος της υποστήριξης ζωής και της ενέργειας. Κάθε πλήρωμα έως τεσσάρων ατόμων θα μένει περίπου δύο εβδομάδες, κυρίως για πειράματα σε μικροβαρύτητα.

Η εκτόξευση είχε αρχικά οριστεί για τον Μάιο του 2026. Στις 20 Ιανουαρίου 2026 η Vast τη μετέθεσε στο πρώτο τρίμηνο του 2027 και ξεκίνησε τη συναρμολόγηση σε τρεις φάσεις: πρώτα θερμικός έλεγχος και υποστήριξη ζωής, μετά ηλεκτρονικά και πλοήγηση, στο τέλος ο χώρος του πληρώματος και η θωράκιση από μικρομετεωρίτες. Η πρώτη επίσκεψη, η αποστολή Vast-1, δεν θα ξεκινήσει μόλις ο σταθμός φτάσει σε τροχιά. Η SpaceX πρέπει πρώτα να πειστεί από τα δεδομένα ότι το Dragon μπορεί να δέσει με ασφάλεια στον σταθμό, κάτι που ο Haot έχει πει ότι μπορεί να πάρει από δύο εβδομάδες έως τρία χρόνια. Ένα από τα μέλη έχει ήδη ανακοινωθεί: ο Γάλλος Αρνό Προστ, εφεδρικός αστροναύτης της ESA.

Χρονολόγιο της Vast Space από την ίδρυση το 2021 και το Haven Demo έως τους στόχους για τον Haven-1 και τον Haven-2

Δύο δρόμοι προς τον ISS και την Ευρώπη

Παράλληλα με τον δικό της σταθμό, η Vast μπήκε και στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Στις 12 Φεβρουαρίου 2026 η NASA της ανέθεσε την έκτη ιδιωτική αποστολή αστροναυτών προς τον ISS, την πρώτη που δεν πήγε στην Axiom Space. Κυβερνήτης θα είναι ο Γάλλος Τομά Πεσκέ και ειδικός αποστολής ο Έλληνας αστροναύτης Αδριανός Γολέμης, με εκτόξευση όχι νωρίτερα από το καλοκαίρι του 2027 και παραμονή έως 14 ημέρες.

Η σχέση με την Ευρώπη βάθυνε τον Οκτώβριο του 2026, όταν η ESA και η Vast υπέγραψαν τριετές μνημόνιο συνεργασίας για την εποχή μετά τον ISS. Ξεκινά με κοινή μελέτη για το αν και πώς Ευρωπαίοι αστροναύτες, πειράματα και ευρωπαϊκά σκάφη μεταφοράς θα μπορούσαν να χρησιμοποιούν τους σταθμούς Haven.

Haven-2 και ο διαγωνισμός της NASA

Ο Haven-1 είναι η πρόβα. Το πραγματικό στοίχημα είναι ο Haven-2, ένας σταθμός πολλών ενοτήτων που η Vast προτείνει ως διάδοχο του ISS. Κάθε ενότητα θα έχει μήκος 12 μέτρων και διάμετρο 4,4 μέτρων, και η κεντρική θα φέρει θόλο παρατήρησης 3,8 μέτρων. Η εταιρεία δίνει ως στόχο τουλάχιστον 500 κυβικά μέτρα κατοικήσιμου χώρου, περισσότερα από τα 388 του ISS, την πρώτη ενότητα σε τροχιά το 2028 και ολόκληρο τον σταθμό ως το 2032.

Αυτά τα χρονοδιαγράμματα κρέμονται από τη NASA. Στις 9 Οκτωβρίου 2026 η υπηρεσία δημοσίευσε την τελική πρόσκληση (ανοίγει σε νέα καρτέλα) για τη δεύτερη φάση του προγράμματος Commercial LEO Destinations, με προθεσμία προτάσεων τις 8 Δεκεμβρίου 2026 και αναθέσεις που αναμένονται την άνοιξη του 2027. Απέναντι στη Vast βρίσκονται η Axiom Space, ο Starlab της Voyager και της Airbus και ο Orbital Reef της Blue Origin. Όλοι μαζί περιγράφονται στον οδηγό μας για τους εμπορικούς διαστημικούς σταθμούς.

Η Vast κοιτάζει ήδη και πιο μακριά. Τον Σεπτέμβριο του 2026 δημιούργησε ξεχωριστό τμήμα για τη Σελήνη, με στόχο να χρησιμοποιήσει την τεχνολογία του Haven σε οικήματα για τη μόνιμη βάση που σχεδιάζει η NASA.

Τι κρίνεται το 2027

Η Vast έχει κάνει όσα μπορεί να κάνει μια εταιρεία χωρίς σταθμό σε τροχιά: εργοστάσιο, πετυχημένη δοκιμή στο διάστημα, κεφάλαια, πελάτες για τον ISS και μια συμφωνία με την ESA. Κανένα από αυτά δεν απαντά στο ερώτημα που θα κρίνει τον διαγωνισμό. Μπορεί ένας ιδιωτικός σταθμός να φιλοξενήσει ανθρώπους με ασφάλεια και να το κάνει ξανά και ξανά;

Η απάντηση θα έρθει όταν ο Haven-1 φτάσει σε τροχιά και η SpaceX κρίνει ότι το πρώτο Dragon μπορεί να δέσει πάνω του. Ως τότε, η Vast έχει πείσει επενδυτές, την ESA και τη NASA. Το διάστημα δεν πείθεται με παρουσιάσεις. 🛰️

Συχνές ερωτήσεις για τη Vast Space και τον Haven-1

Τι είναι η Vast Space;

Η Vast Space είναι αμερικανική εταιρεία με έδρα το Long Beach της Καλιφόρνιας, που σχεδιάζει και κατασκευάζει εμπορικούς διαστημικούς σταθμούς. Την ίδρυσε το 2021 ο Jed McCaleb, γνωστός από το δίκτυο eDonkey και τα κρυπτονομίσματα Ripple και Stellar, και διευθύνων σύμβουλος είναι από το 2023 ο Max Haot. Το 2025 πέταξε το δοκιμαστικό σκάφος Haven Demo και ετοιμάζει για το 2027 τον Haven-1, που σχεδιάζεται να γίνει ο πρώτος εμπορικός διαστημικός σταθμός σε τροχιά. Τον Μάρτιο του 2026 ανακοίνωσε χρηματοδότηση 500 εκατομμυρίων δολαρίων.

Πότε θα εκτοξευθεί ο Haven-1;

Τον Νοέμβριο του 2026 ο ανακοινωμένος στόχος της Vast για την εκτόξευση του Haven-1 ήταν το 2027, με πρώτο τρίμηνο τον στόχο που έδωσε η εταιρεία στις 20 Ιανουαρίου 2026. Ο σταθμός θα εκτοξευθεί με πύραυλο Falcon 9 της SpaceX. Ο αρχικός στόχος ήταν ο Μάιος του 2026. Η πρώτη επανδρωμένη επίσκεψη, η Vast-1, θα γίνει με σκάφος Dragon μόνο αφού η SpaceX κρίνει από τα δεδομένα ότι η σύνδεση με τον σταθμό είναι ασφαλής. (Προς ενημέρωση μετά την εκτόξευση.)

Πόσοι άνθρωποι χωρούν στον Haven-1 και για πόσο;

Ο Haven-1 σχεδιάζεται για πληρώματα έως τεσσάρων ατόμων σε αποστολές περίπου δύο εβδομάδων. Έχει κατοικήσιμο χώρο 45 κυβικών μέτρων, πολύ μικρότερο από τα 388 του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού. Δεν είναι φτιαγμένος για μόνιμη παρουσία ανθρώπων: στηρίζεται στο σκάφος Dragon της SpaceX, που μένει δεμένο πάνω του και δίνει μέρος της υποστήριξης ζωής και της ενέργειας. Η μοναδική θέση σύνδεσης σημαίνει ότι κάθε φορά τον επισκέπτεται ένα πλήρωμα.

Τι σχέση έχει η Vast με τον Έλληνα αστροναύτη;

Η Vast είναι η εταιρεία που ανέλαβε από τη NASA, στις 12 Φεβρουαρίου 2026, την έκτη ιδιωτική αποστολή αστροναυτών προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Στις 9 Σεπτεμβρίου 2026 ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος υπέγραψε με τη Vast, για λογαριασμό της Ελλάδας, συμφωνία ώστε ο Αδριανός Γολέμης να πετάξει σε αυτή την αποστολή ως ειδικός αποστολής. Κυβερνήτης ορίστηκε ο Γάλλος Τομά Πεσκέ. Η πτήση θα γίνει με σκάφος Dragon, όχι νωρίτερα από το καλοκαίρι του 2027, και δεν αφορά τον Haven-1 αλλά τον ISS.

Τι είναι ο Haven-2;

Ο Haven-2 είναι ο μεγάλος σταθμός πολλών ενοτήτων που σχεδιάζει η Vast ως διάδοχο του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού. Κάθε ενότητα θα έχει μήκος 12 μέτρων και διάμετρο 4,4 μέτρων, και η κεντρική θα έχει θόλο παρατήρησης 3,8 μέτρων. Η εταιρεία δίνει ως στόχο τουλάχιστον 500 κυβικά μέτρα κατοικήσιμου χώρου, την πρώτη ενότητα σε τροχιά το 2028 και την ολοκλήρωση ως το 2032. Το αν και πόσο γρήγορα θα γίνει εξαρτάται από τον διαγωνισμό της NASA για εμπορικούς σταθμούς, με αναθέσεις που αναμένονται την άνοιξη του 2027.

Το άρθρο δημιουργήθηκε με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης και βασίστηκε σε αξιόπιστες επιστημονικές πηγές. Η τελική επιμέλεια και ο έλεγχος έγιναν από την ομάδα του Infinite Odyssey πριν τη δημοσίευση. Για περισσότερες διαστημικές ειδήσεις στα ελληνικά, μείνετε συντονισμένοι.

Newsletter

Ο μήνας στο διάστημα

Μία φορά τον μήνα: τα σημαντικότερα γεγονότα, τα νέα μας άρθρα και τι θα δεις στον ουρανό πάνω από την Ελλάδα. Χωρίς spam, διαγραφή με ένα κλικ.

Θα σου στείλουμε ένα email για να επιβεβαιώσεις την εγγραφή. Δες την πολιτική απορρήτου.

Σχεδόν έτοιμο! Σου στείλαμε ένα email. Πάτα το κουμπί μέσα για να επιβεβαιώσεις την εγγραφή σου.