Europa Clipper: η αποστολή της NASA στον κρυμμένο ωκεανό της Ευρώπης

· · Ενημερώθηκε · 12 λεπτά ανάγνωση

Το διαστημόπλοιο Europa Clipper της NASA με τα μεγάλα ηλιακά πάνελ ανοιχτά, σε καλλιτεχνική απεικόνιση πάνω από την παγωμένη επιφάνεια του φεγγαριού Ευρώπη
Καλλιτεχνική απεικόνιση του Europa Clipper κοντά στην Ευρώπη, με τον Δία στο βάθος. Πηγή: NASA/JPL-Caltech
Σε αυτό το άρθρο9 ενότητες
  1. Γιατί η Ευρώπη αξίζει ένα ολόκληρο σκάφος
  2. Ένας πάγος πιο χοντρός απ’ όσο ελπίζαμε
  3. Το μεγαλύτερο διαπλανητικό σκάφος της NASA
  4. Εννέα όργανα με ένα ερώτημα
  5. Το ταξίδι του Europa Clipper ως το 2030
  6. Europa Clipper και JUICE: δύο σκάφη στο ίδιο σύστημα
  7. Ένα ποίημα πάνω στον θωρακισμένο θάλαμο
  8. Τι θα σήμαινε ένα «ναι»
  9. Συχνές ερωτήσεις

Στις 3 Δεκεμβρίου 2026 ένα σκάφος με ηλιακά πάνελ μήκους 30,5 μέτρων, όσο ένα γήπεδο μπάσκετ, θα περάσει ξυστά από τη Γη για να πάρει την τελευταία ώθηση προς τον Δία. Είναι το Europa Clipper της NASA, το μεγαλύτερο σκάφος που έχει φτιάξει ποτέ η αμερικανική υπηρεσία για ταξίδι σε άλλον πλανήτη. Ο προορισμός του είναι ένα φεγγάρι λίγο μικρότερο από τη Σελήνη μας, η Ευρώπη, που κάτω από τον πάγο της πιθανότατα κρύβει περισσότερο νερό από όλους τους ωκεανούς της Γης μαζί. Η αποστολή δεν θα ψάξει για ζωή. Θα ψάξει κάτι πιο συγκεκριμένο: αν εκεί κάτω υπάρχουν οι συνθήκες που θα της επέτρεπαν να υπάρξει.

Γιατί η Ευρώπη αξίζει ένα ολόκληρο σκάφος

Από μακριά η Ευρώπη δεν δείχνει φιλόξενη. Έχει διάμετρο περίπου 3.100 χιλιόμετρα, γυρίζει γύρω από τον Δία κάθε τρεισήμισι μέρες και η επιφάνειά της είναι ένα κέλυφος πάγου γεμάτο ρωγμές και ραβδώσεις, σαν σπασμένο τζάμι που κόλλησε ξανά. Η θερμοκρασία στον ισημερινό σπάνια ανεβαίνει πάνω από τους 160 βαθμούς κάτω από το μηδέν.

Η πιο ισχυρή ένδειξη ότι κάτω από αυτό το κέλυφος υπάρχει νερό ήρθε από το σκάφος Galileo της NASA, που μελέτησε το σύστημα του Δία από το 1995 ως το 2003. Το μαγνητόμετρό του κατέγραψε γύρω από την Ευρώπη μια διαταραχή στο μαγνητικό πεδίο του πλανήτη, σαν το φεγγάρι να «απαντούσε» με δικό του πεδίο. Ο απλούστερος τρόπος να συμβεί αυτό είναι ένα βαθύ στρώμα υγρού που άγει τον ηλεκτρισμό, δηλαδή αλμυρό νερό. Η NASA εκτιμά ότι ο ωκεανός έχει βάθος 60 έως 150 χιλιόμετρα. Με τόσο βάθος σε ολόκληρο το φεγγάρι, ο όγκος του ξεπερνά πιθανότατα το διπλάσιο όλων των γήινων ωκεανών.

Νερό όμως δεν αρκεί. Η ζωή όπως την ξέρουμε χρειάζεται ενέργεια και κατάλληλη χημεία, και η Ευρώπη φαίνεται να έχει και τα δύο. Η ενέργεια έρχεται από τις παλίρροιες. Η Ευρώπη βρίσκεται σε συντονισμό με τα φεγγάρια Ιώ και Γανυμήδη: για κάθε περιφορά του Γανυμήδη κάνει δύο, και η Ιώ τέσσερις. Οι τακτικές βαρυτικές «σπρωξιές» κρατούν την τροχιά της ελαφρώς ελλειπτική, οπότε η βαρύτητα του Δία τη ζουλάει και την αφήνει σε κάθε γύρο. Η τριβή γίνεται θερμότητα, που κρατά το νερό υγρό και ίσως τροφοδοτεί υδροθερμικές πηγές στον πυθμένα, όπως αυτές που φιλοξενούν ολόκληρα οικοσυστήματα στους γήινους ωκεανούς.

Για τη χημεία, τα στοιχεία πληθαίνουν. Το 2023 το τηλεσκόπιο James Webb εντόπισε διοξείδιο του άνθρακα στην επιφάνεια της Ευρώπης, κυρίως στο Tara Regio, μια περιοχή με νεαρό, ανακατεμένο πάγο, και οι ερευνητές θεωρούν πιθανότερο ότι ο άνθρακας ανέβηκε από τον ωκεανό. Το Hubble έχει δει ενδείξεις για λεπτούς πίδακες υδρατμών, και το 2019 ομάδα της NASA ανίχνευσε απευθείας υδρατμούς πάνω από το φεγγάρι με το τηλεσκόπιο Keck. Για όλα αυτά η Ευρώπη θεωρείται ένα από τα πιο πολλά υποσχόμενα μέρη ανάμεσα στους πλανήτες και τα φεγγάρια του ηλιακού συστήματος για την αναζήτηση ζωής.

Τον Μάρτιο του 2026 ο Gideon Yoffe από το Ινστιτούτο Weizmann και ο Sahar Shahaf από το Ινστιτούτο Max Planck για την Αστρονομία ξαναδιάβασαν τα δεδομένα του Webb για το ημισφαίριο της Ευρώπης που κοιτά προς την κατεύθυνση της κίνησής της γύρω από τον Δία. Με φασματοσκοπία σε εννέα περιοχές μήκους κύματος χώρισαν τον πάγο, το διοξείδιο του άνθρακα και τις άλλες ενώσεις της επιφάνειας, και έφτιαξαν χάρτη για το πού βρίσκεται η καθεμία. Ο άνθρακας δεν μένει στο Tara Regio. Απλώνεται σε πολλές περιοχές που οι πλανητολόγοι λένε chaos terrain, όπου ο πάγος έχει σπάσει σε κομμάτια και ξαναπαγώσει, σε μια ζώνη με σχήμα φακού. Εκεί όπου είναι πλουσιότερος, ο πάγος δείχνει και ασυνήθιστη υφή. Η μελέτη, που αναρτήθηκε στο arXiv πριν περάσει από ομότιμη κρίση, δεν αποδεικνύει ότι ο άνθρακας ήρθε από τον ωκεανό. Δείχνει όμως ποιες περιοχές αξίζει να δει από κοντά το Europa Clipper.

Ένας πάγος πιο χοντρός απ’ όσο ελπίζαμε

Πόσο παχύς είναι ο πάγος; Τα μοντέλα έδιναν από λιγότερο από ένα χιλιόμετρο έως δεκάδες χιλιόμετρα, και η απάντηση έχει σημασία. Ένας λεπτός φλοιός θα άφηνε το οξυγόνο και τα θρεπτικά συστατικά της επιφάνειας να φτάνουν εύκολα στον ωκεανό. Ένας χοντρός θα κρατούσε τους δύο κόσμους χωριστά.

Τον Δεκέμβριο του 2025 ομάδα της αποστολής Juno δημοσίευσε στο Nature Astronomy την πρώτη απευθείας μέτρηση. Με το ραδιόμετρο μικροκυμάτων του, το Juno «κοίταξε» μέσα στον πάγο κατά το πέρασμά του από την Ευρώπη στις 29 Σεπτεμβρίου 2022, σε ύψος 360 χιλιομέτρων. Στην περιοχή που κάλυψε, ο πάγος έχει πάχος περίπου 29 χιλιόμετρα, όπως ανακοίνωσε το JPL της NASA (ανοίγει σε νέα καρτέλα). Οι ρωγμές και οι πόροι που εντοπίστηκαν είναι μικροί, λίγων εκατοστών, και φτάνουν μόνο λίγες εκατοντάδες μέτρα σε βάθος. Δύσκολα λοιπόν λειτουργούν ως δρόμος ανάμεσα στην επιφάνεια και το νερό.

Το Juno όμως είδε μόνο ένα μέρος του φεγγαριού. Το Europa Clipper θα χαρτογραφήσει τον πάγο σχεδόν παντού, και θα ψάξει ακριβώς τα σημεία όπου μπορεί να είναι λεπτότερος ή να κρύβει θύλακες νερού πιο κοντά στην επιφάνεια.

Το μεγαλύτερο διαπλανητικό σκάφος της NASA

Στην εκτόξευση το Europa Clipper ζύγιζε 6.065 κιλά, από τα οποία περίπου 2.750 ήταν καύσιμα. Ο κορμός του έχει ύψος 5 μέτρα, αλλά τα ηλιακά πάνελ του απλώνονται στα 30,5 μέτρα. Χρειάζονται τόσο μεγάλη επιφάνεια γιατί ο Δίας είναι πέντε φορές πιο μακριά από τον Ήλιο απ’ ό,τι η Γη, και εκεί το φως φτάνει περίπου 27 φορές πιο αδύναμο.

Ο μεγάλος εχθρός της αποστολής είναι η ακτινοβολία. Ο Δίας έχει την ισχυρότερη μαγνητόσφαιρα του ηλιακού συστήματος, μια τεράστια μαγνητική «φούσκα» που παγιδεύει ηλεκτρόνια και ιόντα και τα επιταχύνει σε πολύ υψηλές ενέργειες. Η Ευρώπη κινείται μέσα σε αυτή τη ζώνη. Γι’ αυτό τα ευαίσθητα ηλεκτρονικά του σκάφους είναι κλεισμένα σε θωρακισμένο θάλαμο με τοιχώματα από τιτάνιο και αλουμίνιο.

Για τον ίδιο λόγο το σκάφος δεν θα μπει ποτέ σε τροχιά γύρω από την Ευρώπη. Θα γυρίζει σε μακρόστενες τροχιές γύρω από τον Δία, θα «βουτά» κοντά στο φεγγάρι για λίγες ώρες και μετά θα απομακρύνεται, για να στείλει τα δεδομένα στη Γη και να ξεκουραστεί από την ακτινοβολία. Η NASA σχεδιάζει (ανοίγει σε νέα καρτέλα) 49 κοντινά περάσματα, σε ύψος από 2.700 έως μόλις 25 χιλιόμετρα πάνω από τον πάγο. Κάθε πέρασμα καλύπτει διαφορετική λωρίδα, ώστε στο τέλος να έχει σαρωθεί σχεδόν όλο το φεγγάρι.

Εννέα όργανα με ένα ερώτημα

Το σκάφος κουβαλά εννέα επιστημονικά όργανα, συνολικού βάρους 82 κιλών, και ένα πείραμα βαρύτητας που χρησιμοποιεί το ραδιοσύστημα επικοινωνίας. Σε κάθε πέρασμα δουλεύουν όλα μαζί. Χωρίζονται σε τρεις ομάδες, ανάλογα με το τι θέλουν να μάθουν:

  • Τι κρύβεται κάτω από τον πάγο: το ραντάρ REASON, το μαγνητόμετρο ECM, το όργανο πλάσματος PIMS και η μέτρηση της βαρύτητας.
  • Από τι είναι φτιαγμένη η Ευρώπη: το φασματόμετρο υπερύθρου MISE, το φασματόμετρο μάζας MASPEX, ο αναλυτής σκόνης SUDA και ο φασματογράφος υπεριώδους Europa-UVS.
  • Πώς μοιάζει και πού είναι ενεργή: οι κάμερες EIS και η θερμική κάμερα E-THEMIS.

Το ραντάρ REASON στέλνει ραδιοκύματα σε δύο συχνότητες, που διαπερνούν τον πάγο σε βάθος έως 30 χιλιομέτρων και επιστρέφουν όταν συναντήσουν νερό ή αλλαγή στη δομή του. Έτσι θα δείξει πόσο παχύς είναι ο φλοιός και αν κρύβει λίμνες κοντά στην επιφάνεια. Το ECM μετρά το μαγνητικό πεδίο που δημιουργεί η Ευρώπη καθώς κινείται μέσα στο πεδίο του Δία, το ίδιο φαινόμενο που είχε δει το Galileo. Από αυτή την «υπογραφή», σε πολλά περάσματα και σε διαφορετικές συχνότητες, οι επιστήμονες θα υπολογίσουν το βάθος και την αλμυρότητα του ωκεανού. Το PIMS χρειάζεται για να αφαιρεθεί ο «θόρυβος» από τα φορτισμένα σωματίδια γύρω από το φεγγάρι.

Το MASPEX και το SUDA θα «μυρίσουν» την αραιή ατμόσφαιρα και τους κόκκους πάγου που εκτινάσσονται από την επιφάνεια. Αν υπάρχουν πίδακες, τα δύο όργανα μπορεί να αναλύσουν υλικό που ήρθε κατευθείαν από τον ωκεανό, χωρίς να χρειαστεί καμία γεώτρηση. Οι κάμερες EIS θα δείξουν λεπτομέρειες έως μισό μέτρο ανά εικονοστοιχείο σε επιλεγμένα σημεία, ενώ η E-THEMIS θα ψάχνει θερμότερα σημεία, πιθανές πηγές πρόσφατης δραστηριότητας.

Όργανο Τι είναι Τι θα δείξει
REASON ραντάρ με κεραίες πάνω στα ηλιακά πάνελ το πάχος του πάγου και λίμνες μέσα του
ECM μαγνητόμετρο σε βραχίονα 8,5 μέτρων το βάθος και την αλμυρότητα του ωκεανού
PIMS ανιχνευτής πλάσματος καθαρίζει τις μετρήσεις του ECM από τον «θόρυβο»
MISE φασματόμετρο υπερύθρου άλατα, οργανικές ενώσεις και είδη πάγου στην επιφάνεια
MASPEX φασματόμετρο μάζας τα αέρια της αραιής ατμόσφαιρας και των πιθανών πιδάκων
SUDA αναλυτής σκόνης τη σύσταση των κόκκων που εκτινάσσονται από την επιφάνεια
Europa-UVS φασματογράφος υπεριώδους αέρια και πίδακες νερού, όπως αυτούς που είχε δει το Hubble
EIS δύο κάμερες των 8 megapixel χάρτη όλης της επιφάνειας και λεπτομέρειες ως μισό μέτρο
E-THEMIS θερμική κάμερα υπερύθρου θερμότερα σημεία, πιθανές πηγές πρόσφατης δραστηριότητας

Οι κεραίες του REASON απλώνονται πάνω στα τεράστια ηλιακά πάνελ του σκάφους, ενώ το μαγνητόμετρο κάθεται στην άκρη ενός βραχίονα 8,5 μέτρων, για να μη μετρά το μαγνητικό πεδίο του ίδιου του σκάφους. Οι επιστήμονες της αποστολής δουλεύουν σε κοινές ομάδες για την κατοικησιμότητα, το εσωτερικό, τη σύσταση και τη γεωλογία, γιατί κανένα όργανο μόνο του δεν απαντά στο μεγάλο ερώτημα. Το ραντάρ θα δείξει πού είναι ο πάγος, το μαγνητόμετρο θα επιβεβαιώσει τον ωκεανό, τα φασματόμετρα θα δώσουν τη χημεία και οι θερμικές κάμερες τα ενεργά σημεία, και μόνο όλα μαζί θα πουν αν η Ευρώπη μπορεί να φιλοξενεί ζωή.

Το ταξίδι του Europa Clipper ως το 2030

Το Europa Clipper εκτοξεύτηκε στις 14 Οκτωβρίου 2024 από το Διαστημικό Κέντρο Κένεντι, με έναν Falcon Heavy της SpaceX που θυσίασε και τους τρεις πυρήνες του για να δώσει όση ενέργεια χρειαζόταν το βαρύ σκάφος. Το Κογκρέσο είχε αρχικά ορίσει εκτόξευση με τον SLS της NASA, όμως η υπηρεσία προτίμησε τελικά τον φθηνότερο εμπορικό πύραυλο. Το συνολικό κόστος της αποστολής φτάνει περίπου τα 5,2 δισεκατομμύρια δολάρια.

Ούτε ο Falcon Heavy όμως αρκεί για να στείλει κατευθείαν ένα τόσο βαρύ σκάφος στον Δία. Η διαδρομή στηρίζεται σε δύο βαρυτικές υποβοηθήσεις: το σκάφος περνά κοντά από έναν πλανήτη και η βαρύτητά του αλλάζει την ταχύτητα και την κατεύθυνσή του χωρίς να ξοδέψει καύσιμα. Την 1η Μαρτίου 2025 το Europa Clipper πέρασε 885 χιλιόμετρα πάνω από τον Άρη. Ο Άρης το επιβράδυνε κατά περίπου 2 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο και το έστειλε πίσω προς τη Γη, για τη δεύτερη ώθηση που θα το εκσφενδονίσει προς τον Δία.

Το πέρασμα από τον Άρη ήταν και η πρώτη πραγματική δοκιμή του ραντάρ. Οι κεραίες του REASON απλώνονται σε σχεδόν 18 μέτρα, και στη Γη η δοκιμή θα χρειαζόταν κλειστό θάλαμο μήκους περίπου 76 μέτρων, χωρίς να μολυνθεί το αποστειρωμένο σκάφος. Στον Άρη το ραντάρ δούλεψε για περίπου 40 λεπτά και έστειλε γύρω στα 60 gigabyte δεδομένων. Τον Νοέμβριο του 2025 το Europa-UVS παρατήρησε και τον διαστρικό κομήτη 3I/ATLAS, σε μια περίοδο που ο Ήλιος τον έκρυβε από τα τηλεσκόπια της Γης. Από τη θέση του, το σκάφος είδε τις δύο ουρές του κομήτη σχεδόν από πίσω και κατέγραψε οξυγόνο, υδρογόνο και σκόνη.

Πότε Τι συμβαίνει
14 Οκτωβρίου 2024 Εκτόξευση με Falcon Heavy από τη Φλόριντα
1 Μαρτίου 2025 Πέρασμα από τον Άρη και πρώτη δοκιμή του ραντάρ
Νοέμβριος 2025 Παρατήρηση του διαστρικού κομήτη 3I/ATLAS
3 Δεκεμβρίου 2026 Πέρασμα από τη Γη, τελευταία βαρυτική ώθηση
Απρίλιος 2030 Είσοδος σε τροχιά γύρω από τον Δία
2030-2034 Επιστημονική φάση με 49 περάσματα από την Ευρώπη
Σεπτέμβριος 2034 Προγραμματισμένο τέλος της βασικής αποστολής

Infographic για το Europa Clipper: τομή του φεγγαριού Ευρώπη με πάγο περίπου 29 χιλιομέτρων και ωκεανό 60 έως 150 χιλιομέτρων, βασικά στοιχεία του σκάφους (30,5 μέτρα, 49 περάσματα, 25 χιλιόμετρα, 9 όργανα) και τα ορόσημα της αποστολής από το 2024 έως το 2034

Europa Clipper και JUICE: δύο σκάφη στο ίδιο σύστημα

Το Europa Clipper δεν θα είναι μόνο του. Η αποστολή JUICE της ESA εκτοξεύτηκε στις 14 Απριλίου 2023, ενάμιση χρόνο νωρίτερα, αλλά φτάνει στον Δία τον Ιούλιο του 2031, έναν χρόνο μετά το αμερικανικό σκάφος. Ο κύριος στόχος του JUICE είναι ο Γανυμήδης, το μεγαλύτερο φεγγάρι του ηλιακού συστήματος, γύρω από το οποίο θα μπει σε τροχιά τον Δεκέμβριο του 2034. Στην πορεία θα περάσει δύο φορές από την Ευρώπη, τον Ιούλιο του 2032.

Για λίγα χρόνια λοιπόν δύο σκάφη θα μελετούν ταυτόχρονα το σύστημα του Δία, από διαφορετικές θέσεις. Οι ομάδες τους συντονίζονται ήδη. Όταν το ένα περνά κοντά από ένα φεγγάρι, το άλλο μπορεί να μετρά από μακριά το μαγνητικό περιβάλλον ή την ακτινοβολία, ώστε οι μετρήσεις να συμπληρώνουν η μία την άλλη. Τρεις από τους τέσσερις μεγάλους δορυφόρους του Δία, η Ευρώπη, ο Γανυμήδης και η Καλλιστώ, πιστεύεται ότι κρύβουν ωκεανούς. Τα δύο σκάφη μαζί θα μας δείξουν αν πρόκειται για τρεις παραλλαγές του ίδιου κόσμου ή για τρεις πολύ διαφορετικές ιστορίες.

Ένα ποίημα πάνω στον θωρακισμένο θάλαμο

Στο σκάφος υπάρχει και κάτι που δεν μετρά τίποτα. Μια πλάκα από ταντάλιο, περίπου 18 επί 28 εκατοστά, κλείνει ένα άνοιγμα του θωρακισμένου θαλάμου. Στην εσωτερική της πλευρά είναι χαραγμένο με τον γραφικό χαρακτήρα της το ποίημα «In Praise of Mystery» της Αμερικανίδας ποιήτριας Ada Limón, μαζί με την εξίσωση Drake, που εκτιμά πόσοι πολιτισμοί μπορεί να υπάρχουν στον Γαλαξία. Στην εξωτερική πλευρά, η λέξη «νερό» είναι αποτυπωμένη ως ηχητικό κύμα σε 103 γλώσσες. Ένα μικροτσίπ πάνω στην πλάκα κουβαλά τα ονόματα 2.620.861 ανθρώπων που δήλωσαν συμμετοχή στην εκστρατεία της NASA «Message in a Bottle».

Τι θα σήμαινε ένα «ναι»

Το Europa Clipper δεν θα κλείσει το ερώτημα της ζωής στην Ευρώπη. Θα το κάνει όμως πολύ πιο συγκεκριμένο. Αν τα δεδομένα δείξουν ωκεανό αλμυρό, με πηγές ενέργειας στον πυθμένα και σημεία όπου ο πάγος αφήνει υλικό να περνά, η Ευρώπη θα γίνει ο πρώτος στόχος για ένα σκάφος που θα προσεδαφιστεί και θα ψάξει απευθείας για βιολογία. Η NASA έχει ήδη μελετήσει μια τέτοια αποστολή ως ιδέα, χωρίς να την έχει εγκρίνει. Αν πάλι ο πάγος αποδειχθεί παντού χοντρός και ο ωκεανός απομονωμένος, θα έχουμε μάθει κάτι εξίσου σημαντικό: πού δεν αξίζει να ψάξουμε. Και στις δύο περιπτώσεις, από το 2030 θα ξέρουμε για έναν ωκεανό έξω από τη Γη περισσότερα απ’ όσα ξέραμε ποτέ για οποιονδήποτε άλλον κόσμο. 🌊

Συχνές ερωτήσεις για το Europa Clipper

Πότε φτάνει το Europa Clipper στον Δία;

Το Europa Clipper της NASA θα μπει σε τροχιά γύρω από τον Δία τον Απρίλιο του 2030, με ημερομηνία-στόχο την 11η Απριλίου. Το σκάφος εκτοξεύτηκε στις 14 Οκτωβρίου 2024 με πύραυλο Falcon Heavy της SpaceX και πήρε ώθηση από τη βαρύτητα του Άρη την 1η Μαρτίου 2025. Η δεύτερη και τελευταία ώθηση είναι το πέρασμα από τη Γη στις 3 Δεκεμβρίου 2026. Το συνολικό ταξίδι ως τον Δία κρατά περίπου πεντέμισι χρόνια και καλύπτει σχεδόν 2,9 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα. (Προς ενημέρωση μετά το πέρασμα από τη Γη, 3 Δεκεμβρίου 2026.)

Μπορεί το Europa Clipper να βρει ζωή στην Ευρώπη;

Όχι, το Europa Clipper δεν είναι αποστολή ανίχνευσης ζωής και η NASA το ξεκαθαρίζει. Ο στόχος του είναι να κρίνει αν ο υπόγειος ωκεανός της Ευρώπης, του παγωμένου φεγγαριού του Δία, έχει τις συνθήκες που χρειάζεται η ζωή όπως την ξέρουμε: υγρό νερό, πηγή ενέργειας και κατάλληλη χημεία. Γι' αυτό θα μετρήσει το πάχος του πάγου και το βάθος του ωκεανού, θα αναλύσει τη σύσταση της επιφάνειας και θα αναζητήσει ενεργά σημεία και πίδακες. Αν η απάντηση είναι θετική, η Ευρώπη γίνεται ο πρώτος υποψήφιος για μελλοντική αποστολή που θα ψάξει απευθείας για ζωή.

Πόσο κοστίζει η αποστολή Europa Clipper;

Η αποστολή Europa Clipper κοστίζει περίπου 5,2 δισεκατομμύρια δολάρια συνολικά, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που δημοσιεύτηκαν στην εκτόξευση του 2024. Το 2013 το Εθνικό Συμβούλιο Ερευνών των ΗΠΑ την υπολόγιζε σε περίπου 2 δισεκατομμύρια, και ως το 2019-2020 η εκτίμηση είχε φτάσει τα 4,25 δισεκατομμύρια. Ένα μέρος του κόστους εξοικονομήθηκε όταν η NASA επέλεξε τον εμπορικό πύραυλο Falcon Heavy της SpaceX αντί για τον SLS, που είχε αρχικά ορίσει το Κογκρέσο. Είναι το μεγαλύτερο σκάφος που έχει φτιάξει η NASA για αποστολή σε άλλον πλανήτη.

Γιατί το Europa Clipper δεν μπαίνει σε τροχιά γύρω από την Ευρώπη;

Το Europa Clipper δεν μπαίνει σε τροχιά γύρω από την Ευρώπη γιατί η ακτινοβολία κοντά στο φεγγάρι θα κατέστρεφε γρήγορα τα ηλεκτρονικά του. Η Ευρώπη κινείται μέσα στη μαγνητόσφαιρα του Δία, όπου παγιδεύονται σωματίδια πολύ υψηλής ενέργειας. Γι' αυτό το σκάφος θα γυρίζει σε επιμήκεις τροχιές γύρω από τον ίδιο τον Δία, θα «βουτά» κοντά στην Ευρώπη για λίγες ώρες και θα απομακρύνεται για να στείλει τα δεδομένα. Συνολικά προβλέπονται 49 κοντινά περάσματα, κάποια μόλις 25 χιλιόμετρα πάνω από τον πάγο.

Ποια είναι η διαφορά του Europa Clipper από την αποστολή JUICE;

Το Europa Clipper της NASA είναι αφιερωμένο στην Ευρώπη, ενώ το JUICE (Jupiter Icy Moons Explorer) της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος έχει κύριο στόχο τον Γανυμήδη. Το JUICE εκτοξεύτηκε στις 14 Απριλίου 2023, φτάνει στον Δία τον Ιούλιο του 2031, περνά δύο φορές από την Ευρώπη τον Ιούλιο του 2032 και μπαίνει σε τροχιά γύρω από τον Γανυμήδη τον Δεκέμβριο του 2034. Το Europa Clipper εκτοξεύτηκε ενάμιση χρόνο αργότερα αλλά φτάνει νωρίτερα, τον Απρίλιο του 2030. Οι ομάδες των δύο αποστολών συντονίζονται ώστε οι μετρήσεις τους να συμπληρώνουν η μία την άλλη.

Το άρθρο δημιουργήθηκε με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης και βασίστηκε σε αξιόπιστες επιστημονικές πηγές. Η τελική επιμέλεια και ο έλεγχος έγιναν από την ομάδα του Infinite Odyssey πριν τη δημοσίευση. Για περισσότερες διαστημικές ειδήσεις στα ελληνικά, μείνετε συντονισμένοι.

Newsletter

Ο μήνας στο διάστημα

Μία φορά τον μήνα: τα σημαντικότερα γεγονότα, τα νέα μας άρθρα και τι θα δεις στον ουρανό πάνω από την Ελλάδα. Χωρίς spam, διαγραφή με ένα κλικ.

Θα σου στείλουμε ένα email για να επιβεβαιώσεις την εγγραφή. Δες την πολιτική απορρήτου.

Σχεδόν έτοιμο! Σου στείλαμε ένα email. Πάτα το κουμπί μέσα για να επιβεβαιώσεις την εγγραφή σου.