Πλανήτες του ηλιακού συστήματος: ο πλήρης οδηγός

Σε αυτό το άρθρο10 ενότητες
- Οι πλανήτες του ηλιακού συστήματος με τη σειρά
- Πώς γεννήθηκαν οι πλανήτες
- Οι τέσσερις βραχώδεις πλανήτες
- Οι τέσσερις γίγαντες
- Οι 8 πλανήτες με μια ματιά
- Γιατί ο Πλούτωνας δεν είναι πλέον πλανήτης
- Πέρα από τους οκτώ πλανήτες
- Πώς εξερευνούμε τους πλανήτες σήμερα
- Οκτώ κόσμοι, οκτώ διαφορετικές τύχες
- Συχνές ερωτήσεις
Αν ο Ήλιος ήταν μια μπάλα διαμέτρου ενός μέτρου στην πλατεία Συντάγματος, η Γη θα ήταν ένα ρεβίθι 9 χιλιοστών περίπου 108 μέτρα μακριά. Ο Δίας θα ήταν ένα πορτοκάλι 10 εκατοστών στα 560 μέτρα, και ο Ποσειδώνας ένα καρύδι 3,6 εκατοστών πάνω από 3 χιλιόμετρα μακριά, κάπου στα Πατήσια. Ανάμεσά τους, σχεδόν τίποτα. Οι πλανήτες του ηλιακού συστήματος είναι οκτώ μικροί κόσμοι σε έναν τεράστιο άδειο χώρο, και ο καθένας είναι διαφορετικός: από τον καμένο Ερμή ως τον παγωμένο Ποσειδώνα, που απέχει τόσο ώστε το φως του Ήλιου θέλει πάνω από τέσσερις ώρες για να τον φτάσει. Σε αυτόν τον οδηγό θα τους δεις με τη σειρά και κατά μέγεθος, θα τους συγκρίνεις σε έναν πίνακα, θα μάθεις γιατί ο Πλούτωνας έμεινε εκτός, και θα βρεις τον αναλυτικό οδηγό για τον καθένα.
Οι πλανήτες του ηλιακού συστήματος με τη σειρά
Με τη σειρά από τον Ήλιο, οι οκτώ πλανήτες είναι:
- Ερμής, ο μικρότερος και ο πιο κοντινός στον Ήλιο
- Αφροδίτη, ο πιο καυτός
- Γη, ο μόνος γνωστός κόσμος με ζωή
- Άρης, ο κόκκινος πλανήτης
- Δίας, ο μεγαλύτερος
- Κρόνος, με τους πιο φωτεινούς δακτυλίους
- Ουρανός, που γυρίζει στο πλάι
- Ποσειδώνας, ο πιο μακρινός
Οι τέσσερις πρώτοι είναι οι βραχώδεις πλανήτες, μικροί και πυκνοί, από πέτρα και μέταλλο. Ανάμεσα στον Άρη και τον Δία απλώνεται η ζώνη των αστεροειδών, και μετά αρχίζουν οι γίγαντες: δύο αέριοι, ο Δίας και ο Κρόνος, και δύο παγωμένοι, ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας.
Οι αποστάσεις μεγαλώνουν απότομα όσο απομακρυνόμαστε. Οι αστρονόμοι τις μετρούν συχνά σε αστρονομικές μονάδες, όπου μία μονάδα είναι η μέση απόσταση Γης-Ήλιου, περίπου 150 εκατομμύρια χιλιόμετρα. Ο Ερμής είναι στο 0,4, ο Δίας στο 5,2 και ο Ποσειδώνας στο 30. Ο Ποσειδώνας δηλαδή απέχει από τον Ήλιο όσο σχεδόν 30 φορές τη δική μας απόσταση.
Οι πλανήτες κατά μέγεθος
Κατά μέγεθος, από τον μεγαλύτερο στον μικρότερο, η σειρά αλλάζει: Δίας, Κρόνος, Ουρανός, Ποσειδώνας, Γη, Αφροδίτη, Άρης, Ερμής. Οι τέσσερις γίγαντες ξεπερνούν με μεγάλη διαφορά κάθε βραχώδη πλανήτη. Ο Ποσειδώνας είναι λίγο μικρότερος από τον Ουρανό σε διάμετρο, αλλά έχει μεγαλύτερη μάζα. Ο Δίας μόνος του έχει πάνω από διπλάσια μάζα από όλους τους άλλους πλανήτες μαζί.
Η Γη είναι ο μεγαλύτερος από τους βραχώδεις. Η Αφροδίτη είναι σχεδόν ίδια, με το 95% της διαμέτρου της, ο Άρης περίπου στο μισό, και ο Ερμής λίγο πάνω από το ένα τρίτο. Ο Ερμής είναι μικρότερος ακόμη και από δύο φεγγάρια, τον Γανυμήδη του Δία και τον Τιτάνα του Κρόνου.
Από πού πήραν τα ονόματά τους
Στα ελληνικά οι πλανήτες έχουν ονόματα θεών του ελληνικού πανθέου. Οι περισσότερες ευρωπαϊκές γλώσσες χρησιμοποιούν τους ρωμαϊκούς αντίστοιχους: ο Ερμής είναι ο Mercury, η Αφροδίτη η Venus, ο Άρης ο Mars, ο Δίας ο Jupiter, ο Κρόνος ο Saturn και ο Ποσειδώνας ο Neptune. Η εξαίρεση είναι ο Ουρανός, ο μόνος που και στα αγγλικά (Uranus) έχει το όνομα ελληνικού θεού.
Οι αρχαίοι Έλληνες έβλεπαν πέντε από αυτούς με γυμνό μάτι και τους έλεγαν «αστέρες» των θεών, όπως ο αστέρας του Δία. Είχαν όμως και περιγραφικά ονόματα από τη λάμψη τους: Στίλβων ο Ερμής, Φωσφόρος η Αφροδίτη, Πυρόεις ο Άρης, Φαέθων ο Δίας και Φαίνων ο Κρόνος. Τους ίδιους πέντε μπορείς να τους εντοπίσεις και σήμερα χωρίς τηλεσκόπιο, με τη βοήθεια του μηνιαίου ημερολογίου του ουρανού.
Πώς γεννήθηκαν οι πλανήτες
Πριν από περίπου 4,6 δισεκατομμύρια χρόνια ένα νεφέλωμα, ένα νέφος από αέριο και σκόνη, κατέρρευσε υπό το βάρος του. Στο κέντρο του γεννήθηκε ο Ήλιος και το υλικό που περίσσεψε σχημάτισε γύρω του έναν περιστρεφόμενο δίσκο. Μέσα στον δίσκο, κόκκοι σκόνης κολλούσαν μεταξύ τους, σχημάτιζαν βότσαλα, βράχους και σώματα χιλιομέτρων, που συγκρούονταν και ενώνονταν ώσπου έγιναν πλανήτες.
Η απόσταση από τον Ήλιο καθόρισε τι θα γινόταν το καθένα. Κοντά του η ζέστη άφηνε στερεά μόνο τα πετρώματα και τα μέταλλα, που είναι λίγα, και έτσι προέκυψαν τέσσερις μικροί βραχώδεις πλανήτες. Πιο μακριά, πέρα από τη λεγόμενη γραμμή του πάγου, το νερό, η αμμωνία και το μεθάνιο πάγωναν, και το στερεό υλικό ήταν πολύ περισσότερο. Εκεί οι πυρήνες μεγάλωσαν τόσο γρήγορα που πρόλαβαν να τραβήξουν και το υδρογόνο και το ήλιο του δίσκου, πριν τα σαρώσει ο άνεμος του νεαρού Ήλιου. Έτσι γεννήθηκαν οι γίγαντες. Η ίδια απλή φυσική εξηγεί γιατί το ηλιακό μας σύστημα χωρίζεται τόσο καθαρά σε δύο οικογένειες.
Οι τέσσερις βραχώδεις πλανήτες
Ερμής, ο πλανήτης των άκρων
Ο Ερμής είναι ο μικρότερος και ο πιο κοντινός πλανήτης στον Ήλιο. Χωρίς ουσιαστική ατμόσφαιρα, η θερμοκρασία στην επιφάνειά του φτάνει τους 430 βαθμούς Κελσίου τη μέρα και πέφτει στους −180 τη νύχτα. Δεν είναι πάντως ο πιο καυτός πλανήτης. Η επιφάνειά του, γεμάτη κρατήρες, θυμίζει τη Σελήνη, όμως στο εσωτερικό του κρύβεται ένας τεράστιος μεταλλικός πυρήνας, που πιάνει περίπου το 85% της ακτίνας του. Γιατί ένας τόσο μικρός πλανήτης έχει τόσο μεγάλο πυρήνα είναι ένα από τα ερωτήματα που θα ψάξει η αποστολή BepiColombo.
Αφροδίτη, ο δίδυμος της Γης
Η Αφροδίτη έχει σχεδόν το μέγεθος της Γης, αλλά η πυκνή ατμόσφαιρά της από διοξείδιο του άνθρακα προκάλεσε ανεξέλεγκτο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Η θερμοκρασία στην επιφάνεια φτάνει τους 465 βαθμούς Κελσίου, αρκετούς για να λιώσει μόλυβδος, και η πίεση είναι 92 φορές μεγαλύτερη από της Γης, ενώ η βαρύτητα σχεδόν ίδια: όπως δείχνει ο υπολογιστής βάρους στους πλανήτες, εκεί θα ζύγιζες περίπου το 91% του βάρους σου. Η Αφροδίτη γυρίζει επίσης ανάποδα από τους περισσότερους πλανήτες, οπότε εκεί ο Ήλιος ανατέλλει από τη δύση. Τα σοβιετικά Venera έστειλαν από την επιφάνειά της τις μόνες εικόνες που έχουμε, μια ιστορία που διηγείται αναλυτικά ο οδηγός για την Αφροδίτη.
Γη, η μοναδική όαση
Ο τρίτος πλανήτης από τον Ήλιο είναι ο μόνος γνωστός κόσμος με ζωή. Το «μυστικό» του είναι ένας σπάνιος συνδυασμός: υγρό νερό στην επιφάνεια, μαγνητικό πεδίο που τον προστατεύει από τον ηλιακό άνεμο, ατμόσφαιρα πλούσια σε οξυγόνο και τεκτονικές πλάκες που ανακυκλώνουν τον άνθρακα και κρατούν το κλίμα σταθερό για δισεκατομμύρια χρόνια. Η Σελήνη, ασυνήθιστα μεγάλη για τον πλανήτη της, σταθεροποιεί την κλίση του άξονα της Γης και μαζί της τις εποχές. Κάθε φορά που μελετάμε τους άλλους πλανήτες, μαθαίνουμε πόσο εύθραυστη είναι αυτή η ισορροπία.
Άρης, ο κόκκινος πλανήτης
Ο Άρης είναι σήμερα μια παγωμένη έρημος, όμως δεν ήταν πάντα έτσι. Ξεραμένες κοίτες ποταμών, δέλτα και ορυκτά που σχηματίζονται μόνο σε νερό δείχνουν ένα παρελθόν με λίμνες και ποτάμια. Εκεί βρίσκεται και το ψηλότερο βουνό του ηλιακού συστήματος, το ηφαίστειο Όλυμπος, με ύψος περίπου 22 χιλιόμετρα πάνω από τη μέση επιφάνεια του πλανήτη. Κανένας άλλος πλανήτης δεν έχει εξερευνηθεί τόσο συστηματικά: δύο ρόβερ της NASA ψάχνουν σήμερα στο έδαφός του ίχνη αρχαίας μικροβιακής ζωής, και αρκετά σκάφη τον παρακολουθούν από τροχιά. Είναι ο πιο ρεαλιστικός προορισμός για την πρώτη επανδρωμένη αποστολή σε άλλον πλανήτη.
Οι τέσσερις γίγαντες
Δίας, ο βασιλιάς των πλανητών
Ο πλανήτης Δίας είναι τόσο μεγάλος που θα χωρούσε μέσα του όλους τους άλλους πλανήτες μαζί. Η βαρύτητα αυτού του αέριου γίγαντα από υδρογόνο και ήλιο έχει εκτρέψει αμέτρητους κομήτες και αστεροειδείς, άλλους μακριά από το εσωτερικό ηλιακό σύστημα και άλλους προς τα μέσα. Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα, μια καταιγίδα μεγαλύτερη από τη Γη, μαίνεται εδώ και σχεδόν δύο αιώνες. Γύρω του γυρίζουν 115 γνωστά φεγγάρια. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει η Ευρώπη, που κάτω από τον πάγο της κρύβει ωκεανό υγρού νερού και θεωρείται από τα πιο ελπιδοφόρα μέρη για αναζήτηση ζωής πέρα από τη Γη.
Κρόνος, ο άρχοντας των δακτυλίων
Οι δακτύλιοι του Κρόνου, από αμέτρητα κομμάτια πάγου και βράχου, απλώνονται σε εκατοντάδες χιλιάδες χιλιόμετρα, ενώ το πάχος τους είναι συνήθως γύρω στα δέκα μέτρα. Ο ίδιος ο πλανήτης είναι τόσο αραιός που, αν υπήρχε αρκετά μεγάλος ωκεανός, θα επέπλεε. Έχει 293 γνωστά φεγγάρια, περισσότερα από κάθε άλλον πλανήτη. Ο Τιτάνας είναι το μόνο φεγγάρι του ηλιακού συστήματος με πυκνή ατμόσφαιρα, με λίμνες από υγρό μεθάνιο, και ο μικρός Εγκέλαδος εκτοξεύει από τον νότιο πόλο του πίδακες από έναν υπόγειο ωκεανό.
Ουρανός, ο πλανήτης που γυρίζει στο πλάι
Ο Ουρανός είναι ο παράξενος της οικογένειας. Ο άξονάς του γέρνει σχεδόν 98 μοίρες, οπότε ο πλανήτης ουσιαστικά κυλάει πάνω στην τροχιά του, πιθανότατα από μια τεράστια σύγκρουση στο μακρινό παρελθόν. Κάθε πόλος του περνά περίπου 42 χρόνια στο φως και άλλα τόσα στο σκοτάδι. Αν και ο Ποσειδώνας είναι πιο μακριά από τον Ήλιο, ο Ουρανός έχει την ψυχρότερη ατμόσφαιρα που έχει μετρηθεί σε πλανήτη, με θερμοκρασίες γύρω στους −224 βαθμούς Κελσίου.
Ποσειδώνας, ο πλανήτης που βρέθηκε με τα μαθηματικά
Ο Ποσειδώνας είναι ο μόνος πλανήτης που βρέθηκε πρώτα στο χαρτί και μετά στον ουρανό: το 1846 ο Γάλλος μαθηματικός Ουρμπέν Λε Βεριέ υπολόγισε τη θέση του από τις μικρές αποκλίσεις στην τροχιά του Ουρανού, και ο Γιόχαν Γκάλε τον βρήκε στο Βερολίνο το ίδιο βράδυ που έλαβε τους υπολογισμούς. Παρά την απόστασή του από τον Ήλιο, έχει τους ισχυρότερους ανέμους του ηλιακού συστήματος, πάνω από 2.000 χιλιόμετρα την ώρα. Το μεγαλύτερο φεγγάρι του, ο Τρίτωνας, γυρίζει ανάποδα, ένδειξη ότι είναι αιχμάλωτο σώμα από τη ζώνη Κάιπερ.
Οι 8 πλανήτες με μια ματιά
Ο πίνακας συγκρίνει τους οκτώ πλανήτες. Από το όνομα κάθε πλανήτη μπορείς να πας στον αναλυτικό οδηγό του.
| Πλανήτης | Απόσταση από τον Ήλιο | Ισημερινή διάμετρος | Διάρκεια ημέρας | Διάρκεια έτους |
|---|---|---|---|---|
| Ερμής | 57,9 εκατ. χλμ. | 4.879 χλμ. | 59 γήινες ημέρες | 88 ημέρες |
| Αφροδίτη | 108,2 εκατ. χλμ. | 12.104 χλμ. | 243 γήινες ημέρες | 225 ημέρες |
| Γη | 149,6 εκατ. χλμ. | 12.756 χλμ. | 24 ώρες | 365,25 ημέρες |
| Άρης | 227,9 εκατ. χλμ. | 6.792 χλμ. | 24,6 ώρες | 687 ημέρες |
| Δίας | 778,5 εκατ. χλμ. | 142.984 χλμ. | 9,9 ώρες | 11,9 έτη |
| Κρόνος | 1.434 εκατ. χλμ. | 120.536 χλμ. | 10,7 ώρες | 29,4 έτη |
| Ουρανός | 2.871 εκατ. χλμ. | 51.118 χλμ. | 17,2 ώρες | 84 έτη |
| Ποσειδώνας | 4.495 εκατ. χλμ. | 49.528 χλμ. | 16,1 ώρες | 164,8 έτη |

Πηγή δεδομένων: NASA Planetary Fact Sheet (ανοίγει σε νέα καρτέλα). Οι τιμές είναι στρογγυλοποιημένες μέσες τιμές. Η «διάρκεια ημέρας» είναι ο χρόνος μιας περιστροφής γύρω από τον άξονα.
Γιατί ο Πλούτωνας δεν είναι πλέον πλανήτης
Για 76 χρόνια τα σχολικά βιβλία έγραφαν για εννέα πλανήτες. Αυτό άλλαξε τον Αύγουστο του 2006, όταν η Διεθνής Αστρονομική Ένωση (IAU) όρισε για πρώτη φορά επίσημα τι είναι πλανήτης. Σύμφωνα με τον ορισμό, ένα σώμα πρέπει να ικανοποιεί τρία κριτήρια: να γυρίζει γύρω από τον Ήλιο, να έχει αρκετή μάζα ώστε η βαρύτητά του να του δίνει σχεδόν σφαιρικό σχήμα, και να έχει «καθαρίσει» την τροχιά του από άλλα σώματα.
Ο Πλούτωνας περνάει τα δύο πρώτα τεστ αλλά αποτυγχάνει στο τρίτο: μοιράζεται τη γειτονιά του με χιλιάδες παγωμένα σώματα της ζώνης Κάιπερ. Η απόφαση πάρθηκε μετά την ανακάλυψη της Έριδας το 2005, ενός σώματος με μεγαλύτερη μάζα από τον Πλούτωνα. Αν ο Πλούτωνας ήταν πλανήτης, θα έπρεπε να είναι και η Έριδα, και ίσως δεκάδες ακόμη σώματα. Έτσι γεννήθηκε η κατηγορία του νάνου πλανήτη, όπου σήμερα ανήκουν επίσημα ο Πλούτωνας, η Έριδα, η Δήμητρα, η Χαουμέα και ο Μακεμάκε. Ο Πλούτωνας δεν «υποβιβάστηκε» από ιδιοτροπία. Η επιστήμη απέκτησε απλώς πιο ακριβείς λέξεις για την ποικιλία των κόσμων που ανακαλύπτει.
Πέρα από τους οκτώ πλανήτες
Το ηλιακό σύστημα δεν τελειώνει στον Ποσειδώνα. Ανάμεσα στον Άρη και τον Δία, η ζώνη των αστεροειδών περιέχει εκατομμύρια βράχους, όμως η συνολική μάζα τους είναι μικρότερη από το 5% της μάζας της Σελήνης. Πέρα από τον Ποσειδώνα, από τις 30 ως τις 50 περίπου αστρονομικές μονάδες, απλώνεται η ζώνη Κάιπερ, ο παγωμένος δακτύλιος όπου ζουν ο Πλούτωνας και χιλιάδες μικρότερα σώματα. Ακόμη πιο μακριά, σε απόσταση που φτάνει ίσως τον μισό δρόμο ως το κοντινότερο άστρο, υποθέτουμε ότι υπάρχει το νέφος του Όορτ, η δεξαμενή των κομητών με τις μεγάλες τροχιές. Κανένα σκάφος δεν το έχει φτάσει. Τα δύο σκάφη Voyager, που εκτοξεύτηκαν το 1977, έχουν περάσει τα όρια της «φούσκας» του Ήλιου, όμως θα χρειαστούν εκατοντάδες χρόνια για να φτάσουν στο νέφος του Όορτ.
Πώς εξερευνούμε τους πλανήτες σήμερα
Σχεδόν κάθε πλανήτης έχει σήμερα κάποιο σκάφος γύρω του ή στον δρόμο προς αυτόν. Η κοινή αποστολή BepiColombo της ESA και της ιαπωνικής JAXA, μετά από ταξίδι σχεδόν οκτώ ετών, μπήκε σε τροχιά γύρω από τον Ερμή στις 21 Νοεμβρίου 2026, όπως περιγράφει η επίσημη σελίδα της αποστολής στην ESA (ανοίγει σε νέα καρτέλα). Το Europa Clipper της NASA φτάνει στον Δία τον Απρίλιο του 2030 για να μελετήσει τον ωκεανό της Ευρώπης, και το ευρωπαϊκό JUICE ακολουθεί το 2031 με κύριο στόχο τον Γανυμήδη.
Στον Άρη δουλεύουν δύο ρόβερ της NASA, το Curiosity και το Perseverance, που τον Οκτώβριο του 2026 έγινε το όχημα με τη μεγαλύτερη διαδρομή σε άλλον κόσμο. Τα δείγματα που έχει συλλέξει όμως δεν έχουν τρόπο να έρθουν στη Γη, αφού το πρόγραμμα επιστροφής τους (Mars Sample Return) σταμάτησε τον Ιανουάριο του 2026. Ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας μένουν οι μόνοι πλανήτες χωρίς καμία εγκεκριμένη αποστολή, με μοναδική επίσκεψη το πέρασμα του Voyager 2 τη δεκαετία του 1980. Στα μικρότερα σώματα, το ευρωπαϊκό Hera έφτασε τον Νοέμβριο του 2026 στους αστεροειδείς Δίδυμο και Διμόρφο, και η Psyche της NASA ταξιδεύει προς έναν μεταλλικό αστεροειδή. Για όσους θέλουν να γνωρίσουν τους πλανήτες με τα δικά τους μάτια, η NASA (ανοίγει σε νέα καρτέλα) έχει αναλυτικές σελίδες για τον καθένα.
Οκτώ κόσμοι, οκτώ διαφορετικές τύχες
Οι πλανήτες του ηλιακού συστήματος σχηματίστηκαν από το ίδιο νέφος, την ίδια εποχή, με τα ίδια υλικά, κι όμως κατέληξαν οκτώ πολύ διαφορετικοί κόσμοι. Η Αφροδίτη δείχνει τι κάνει ένα ανεξέλεγκτο θερμοκήπιο, ο Άρης τι γίνεται όταν ένας πλανήτης χάσει την ατμόσφαιρά του, ο Δίας πώς ένας γίγαντας αλλάζει τη μοίρα των γειτόνων του. Σήμερα γνωρίζουμε χιλιάδες πλανήτες γύρω από άλλα άστρα, και σχεδόν κανένα από εκείνα τα συστήματα δεν μοιάζει με το δικό μας. Γι’ αυτό οι οκτώ γείτονές μας είναι κάτι περισσότερο από μια λίστα στο σχολικό βιβλίο: είναι το μόνο σύστημα πλανητών που μπορούμε να εξερευνήσουμε από κοντά, και ο καλύτερος οδηγός μας για να καταλάβουμε τι βλέπουμε όταν κοιτάμε τους μακρινούς. 🪐
Συχνές ερωτήσεις για τους πλανήτες του ηλιακού συστήματος
Πόσοι πλανήτες υπάρχουν στο ηλιακό σύστημα;
Το ηλιακό σύστημα έχει οκτώ πλανήτες. Με τη σειρά από τον Ήλιο είναι ο Ερμής, η Αφροδίτη, η Γη, ο Άρης, ο Δίας, ο Κρόνος, ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας. Ο αριθμός ορίστηκε επίσημα τον Αύγουστο του 2006, όταν η Διεθνής Αστρονομική Ένωση (IAU) υιοθέτησε τον πρώτο επιστημονικό ορισμό του πλανήτη και κατέταξε τον Πλούτωνα στους νάνους πλανήτες. Οι τέσσερις εσωτερικοί πλανήτες είναι βραχώδεις, ενώ οι τέσσερις εξωτερικοί είναι γίγαντες αποτελούμενοι κυρίως από αέρια και πάγους.
Γιατί ο Πλούτωνας δεν θεωρείται πλέον πλανήτης;
Ο Πλούτωνας έπαψε να θεωρείται πλανήτης το 2006, επειδή δεν πληροί το τρίτο κριτήριο του ορισμού της Διεθνούς Αστρονομικής Ένωσης: δεν έχει καθαρίσει την τροχιά του από άλλα σώματα, καθώς τη μοιράζεται με χιλιάδες παγωμένα αντικείμενα της ζώνης Κάιπερ. Καθοριστικό ρόλο έπαιξε η ανακάλυψη της Έριδας το 2005, ενός σώματος με μεγαλύτερη μάζα από τον Πλούτωνα. Ο Πλούτωνας κατατάσσεται πλέον στους νάνους πλανήτες, μαζί με την Έριδα, τη Δήμητρα, τη Χαουμέα και τον Μακεμάκε.
Ποιος είναι ο μεγαλύτερος και ποιος ο μικρότερος πλανήτης του ηλιακού συστήματος;
Ο μεγαλύτερος πλανήτης του ηλιακού συστήματος είναι ο Δίας, με ισημερινή διάμετρο περίπου 143.000 χιλιομέτρων, δηλαδή 11 φορές μεγαλύτερη από της Γης. Ο μικρότερος είναι ο Ερμής, με διάμετρο μόλις 4.879 χιλιομέτρων, μικρότερος ακόμη και από τον Γανυμήδη του Δία και τον Τιτάνα του Κρόνου. Ο Δίας έχει τόσο μεγάλη μάζα ώστε ξεπερνά το άθροισμα των μαζών όλων των υπόλοιπων πλανητών μαζί.
Ποιος είναι ο πιο θερμός πλανήτης του ηλιακού συστήματος;
Ο πιο θερμός πλανήτης του ηλιακού συστήματος είναι η Αφροδίτη, με μέση επιφανειακή θερμοκρασία περίπου 465 βαθμούς Κελσίου, παρότι ο Ερμής βρίσκεται πιο κοντά στον Ήλιο. Η αιτία είναι το ακραίο φαινόμενο του θερμοκηπίου: η πυκνή ατμόσφαιρα της Αφροδίτης, που αποτελείται κατά 96,5% από διοξείδιο του άνθρακα, παγιδεύει τη θερμότητα. Ο Ερμής, χωρίς ουσιαστική ατμόσφαιρα, χάνει τη θερμότητά του τη νύχτα, με τη θερμοκρασία να πέφτει στους μείον 180 βαθμούς.
Ποιοι πλανήτες φαίνονται με γυμνό μάτι;
Πέντε πλανήτες του ηλιακού συστήματος φαίνονται εύκολα με γυμνό μάτι από τη Γη: ο Ερμής, η Αφροδίτη, ο Άρης, ο Δίας και ο Κρόνος. Η Αφροδίτη είναι το λαμπρότερο φυσικό αντικείμενο του νυχτερινού ουρανού μετά τη Σελήνη και στην Ελλάδα είναι γνωστή ως Αυγερινός ή Αποσπερίτης. Ο Ουρανός φαίνεται μόνο οριακά, κάτω από πολύ σκοτεινό ουρανό, ενώ ο Ποσειδώνας χρειάζεται πάντα κιάλια ή τηλεσκόπιο, γι' αυτό και οι δύο ανακαλύφθηκαν μόλις το 1781 και το 1846 αντίστοιχα.
Το άρθρο δημιουργήθηκε με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης και βασίστηκε σε αξιόπιστες επιστημονικές πηγές. Η τελική επιμέλεια και ο έλεγχος έγιναν από την ομάδα του Infinite Odyssey πριν τη δημοσίευση. Για περισσότερες διαστημικές ειδήσεις στα ελληνικά, μείνετε συντονισμένοι.
Newsletter
Ο μήνας στο διάστημα
Μία φορά τον μήνα: τα σημαντικότερα γεγονότα, τα νέα μας άρθρα και τι θα δεις στον ουρανό πάνω από την Ελλάδα. Χωρίς spam, διαγραφή με ένα κλικ.


