Κούρσα για τη Σελήνη: ποιος φτάνει πρώτος, η NASA ή η Κίνα

Σε αυτό το άρθρο7 ενότητες
Στις 31 Οκτωβρίου 2026, σε συνέδριο για τις επανδρωμένες πτήσεις στο Πεκίνο, ο Wang Xiang, επικεφαλής σχεδιαστής του κινεζικού προγράμματος για τη Σελήνη, έδωσε για πρώτη φορά χρονιά σε κάθε βήμα ως την προσσελήνωση. Τέσσερις αποστολές, μία τον χρόνο, με την τελευταία να κατεβάζει αστροναύτες πριν από το 2030. Οκτώ μέρες νωρίτερα η NASA είχε αλλάξει τη δική της διαδρομή για να κρατήσει το 2028. Η κούρσα για τη Σελήνη έχει πλέον δύο χρονοδιαγράμματα που συγκρίνονται βήμα βήμα.
Στα χαρτιά, οι Αμερικανοί προηγούνται κατά δύο περίπου χρόνια. Στην πράξη, το ποιος θα πατήσει πρώτος εξαρτάται λιγότερο από τις ημερομηνίες και περισσότερο από το πόσο ρίσκο έχει χτίσει ο καθένας μέσα στο σχέδιό του.
Η NASA στην κούρσα για τη Σελήνη: το μισό σύστημα πέταξε
Η NASA έχει κάτι που η Κίνα δεν έχει: πλήρωμα που πήγε ως τη Σελήνη και γύρισε. Το Artemis 2 εκτοξεύτηκε την 1η Απριλίου 2026 και προσθαλασσώθηκε στον Ειρηνικό στις 10 Απριλίου, με τους Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch και τον Καναδό Jeremy Hansen. Στο πιο μακρινό σημείο βρέθηκαν περίπου 406.800 χιλιόμετρα από τη Γη, πιο μακριά από κάθε άνθρωπο πριν από αυτούς.
Λείπει το σκάφος προσσελήνωσης, το όχημα που θα κατεβάσει τους αστροναύτες από την τροχιά στην επιφάνεια. Γι’ αυτό, τον Φεβρουάριο του 2026, η NASA ξανάγραψε το πρόγραμμα Artemis. Το Artemis 3 (Artemis III στην επίσημη γραφή), που θα ήταν η προσσελήνωση, έγινε δοκιμή σε τροχιά γύρω από τη Γη με στόχο το καλοκαίρι του 2027, όπου το Orion θα συνδεθεί με δοκιμαστικές εκδοχές των δύο εμπορικών σκαφών. Η πρώτη προσσελήνωση πέρασε στο Artemis 4, με στόχο τις αρχές του 2028.
Τα δύο σκάφη είναι και το μεγαλύτερο ρίσκο. Το Starship HLS της SpaceX πρέπει να γεμίσει καύσιμα σε τροχιά από άλλα Starship, κάτι που δεν έχει γίνει ποτέ, και η πρώτη μεταφορά έχει στόχο τις αρχές του 2027. Το Blue Moon της Blue Origin παρακάμπτει τον ανεφοδιασμό, αλλά εξαρτάται από τον πύραυλο New Glenn, που είναι καθηλωμένος από την έκρηξη της 28ης Μαΐου 2026 και, σύμφωνα με την εταιρεία, θα πετάξει ξανά τον Ιανουάριο του 2027. Στις 23 Οκτωβρίου η NASA έδωσε σε κάθε σκάφος τη δική του διαδρομή και θα διαλέξει όποιο είναι έτοιμο πρώτο, όπως εξηγούμε στο άρθρο για τα Artemis landers.
Τα τέσσερα βήματα της Κίνας ως το 2030
Η Κίνα διάλεξε τον δρόμο του Apollo. Δύο πύραυλοι Long March 10 φεύγουν χωριστά, ο ένας με τη σεληνάκατο Lanyue και ο άλλος με το σκάφος Mengzhou και τρεις αστροναύτες. Τα δύο σκάφη συναντιούνται σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη, δύο αστροναύτες περνούν στη Lanyue και κατεβαίνουν, ενώ ο τρίτος περιμένει στη Mengzhou. Ακόμη και τα ονόματα λένε μια ιστορία: Lanyue σημαίνει «αγκαλιάζοντας τη Σελήνη», από ποίημα του Μάο Τσε Τουνγκ του 1965, και Mengzhou «σκάφος των ονείρων».
Το σχέδιο που παρουσίασε ο Wang, σύμφωνα με το κρατικό CGTN (ανοίγει σε νέα καρτέλα) και τα διεθνή μέσα που είδαν τις διαφάνειες, έχει τέσσερα βήματα:
- 2027: ο μικρότερος Long March 10A στέλνει τη Mengzhou χωρίς πλήρωμα σε τροχιά γύρω από τη Γη.
- 2028: ο πλήρης Long March 10 στέλνει τη Lanyue στη Σελήνη χωρίς πλήρωμα, για κάθοδο στην επιφάνεια και απογείωση.
- 2029: γενική πρόβα με δύο Long March 10, όπου Mengzhou και Lanyue χωρίς πλήρωμα συνδέονται σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη και η Lanyue κατεβαίνει.
- Πριν από το 2030: η ίδια αποστολή με αστροναύτες.
Από τη λίστα λείπει μια πτήση σαν το Artemis 2. Η Κίνα δεν σκοπεύει να στείλει πλήρωμα γύρω από τη Σελήνη πριν από την προσσελήνωση: η Mengzhou θα δοκιμαστεί με ανθρώπους πρώτα σε πτήσεις προς τον διαστημικό σταθμό Tiangong.
Μέρος του υλικού έχει ήδη περάσει δοκιμές. Τον Αύγουστο του 2025 η Lanyue ολοκλήρωσε δοκιμή προσγείωσης και απογείωσης σε ειδική εγκατάσταση στη Χεμπέι. Στις 11 Φεβρουαρίου 2026 η κάψουλα της Mengzhou αποσπάστηκε από τον πύραυλο στο Max Q, τη στιγμή που οι αεροδυναμικές πιέσεις κορυφώνονται, και επέστρεψε με ασφάλεια στη θάλασσα. Η Mengzhou της πρώτης τροχιακής δοκιμής έχει ήδη φτάσει στο κοσμοδρόμιο Wenchang. Ολόκληρο το κινεζικό πρόγραμμα το αναλύουμε στον οδηγό για το διαστημικό πρόγραμμα της Κίνας.
Δύο φιλοσοφίες σε έναν πίνακα
Η NASA ρισκάρει στην τεχνολογία για να αποκτήσει μεγαλύτερες δυνατότητες αργότερα: τεράστια σκάφη, επαναχρησιμοποιούμενα, με ανεφοδιασμό. Η Κίνα ρισκάρει λιγότερο για να φτάσει πιο σίγουρα, με δύο εκτοξεύσεις και καμία μεταφορά καυσίμων.
| NASA | Κίνα | |
|---|---|---|
| Στόχος | Αρχές 2028 | Πριν από το 2030 |
| Σκάφος | Starship HLS ή Blue Moon | Lanyue |
| Ανεφοδιασμός σε τροχιά | Ναι, με το Starship | Όχι |
| Πλήρωμα ως τη Σελήνη | Ναι, Artemis 2 | Όχι ακόμη |
| Επόμενο βήμα | Artemis 3, 2027 | Mengzhou, 2027 |
Ο νότιος πόλος περιμένει ως το 2027
Το πρώτο ραντεβού της κούρσας είναι ρομποτικό και έχει τόπο: τον κρατήρα Shackleton στον νότιο πόλο, όπου οι μόνιμα σκιασμένοι κρατήρες ίσως κρύβουν πάγο νερού. Ο πάγος μπορεί να γίνει πόσιμο νερό, οξυγόνο και καύσιμο, και κάθε κιλό που παράγεται επί τόπου δεν χρειάζεται να σηκωθεί από τη Γη.
Η κινεζική Chang’e 7 ήταν στην εξέδρα του Wenchang τον Αύγουστο του 2026, με τροχιακό σκάφος, σκάφος προσσελήνωσης, όχημα και έναν ιπτάμενο ανιχνευτή που θα πηδά μέσα στο σκοτάδι των κρατήρων για να ψάξει πάγο. Στις 23 Αυγούστου τα κινεζικά κρατικά μέσα ανακοίνωσαν ότι η αποστολή «δεν πληροί τις συνθήκες εκτόξευσης», ενώ ένα τροπικό σύστημα σχηματιζόταν κοντά στο Χαϊνάν. Πήγε για το 2027, χωρίς νέα ημερομηνία ως τον Νοέμβριο.
Η αμερικανική απάντηση γλίστρησε στην ίδια χρονιά. Το Endurance, το πρώτο Blue Moon Mark 1 και πρώτη αποστολή του προγράμματος Moon Base της NASA, θα κατέβει στη ράχη δίπλα στον Shackleton, αλλά περιμένει τον New Glenn. Το όχημα VIPER, που θα ψάξει πάγο με τρυπάνι, θα ταξιδέψει με το δεύτερο Mark 1, επίσης με στόχο το 2027. Η πρώτη επιτόπια μέτρηση πάγου στον νότιο πόλο είναι ανοιχτή για όποιον φτάσει πρώτος.
Ποιος προηγείται στην κούρσα για τη Σελήνη
Αν μετρήσει κανείς μόνο τις επίσημες ημερομηνίες, η NASA. Τρία στοιχεία όμως περιπλέκουν την εικόνα.
Το πρώτο είναι το ιστορικό. Το 2019 ο Λευκός Οίκος έθεσε στόχο αμερικανική προσσελήνωση το 2024, και τον Νοέμβριο του 2026 ο στόχος είναι το 2028. Η Κίνα ανακοίνωσε τον Μάιο του 2023 (ανοίγει σε νέα καρτέλα) ότι θα προσσεληνωθεί πριν από το 2030 και δεν έχει μετακινήσει την ημερομηνία.
Το δεύτερο είναι η εξάρτηση. Το αμερικανικό χρονοδιάγραμμα κρέμεται από δύο ιδιωτικά σκάφη που δεν έχουν πετάξει ακόμη προς τη Σελήνη και από δοκιμές που δεν έχουν γίνει, όπως ο ανεφοδιασμός του Starship. Το κινεζικό στηρίζεται σε κρατικά συστήματα και σε τρεις δοκιμές χωρίς πλήρωμα πριν από την επανδρωμένη πτήση.
Το τρίτο είναι ότι και η Κίνα δεν έχει πετάξει ακόμη τα βασικά της κομμάτια. Η Mengzhou και ο πλήρης Long March 10 δεν έχουν πάει σε τροχιά, και το σχέδιο αφήνει μόλις μία χρονιά για κάθε βήμα. Μια αποτυχία το 2027 ή το 2028 θα πίεζε αμέσως τον στόχο του 2030.
Η Αμερική έχει το πιο φιλόδοξο σχέδιο και η Κίνα το πιο προβλέψιμο. Το 2027 θα δοκιμάσει και τα δύο: το Artemis 3 και τον ανεφοδιασμό του Starship από τη μία πλευρά, την πρώτη πτήση της Mengzhou από την άλλη.
Μετά τη σημαία, η βάση
Η κούρσα δεν τελειώνει με την πρώτη προσσελήνωση. Η NASA σχεδιάζει από τον Μάρτιο του 2026 βάση στον νότιο πόλο. Η Κίνα απαντά με το ILRS (International Lunar Research Station), τον ερευνητικό σταθμό που σχεδιάζει με τη Ρωσία ως βασικό εταίρο και θέλει να έχει χτίσει ως το 2035. Τις Συμφωνίες Artemis, τις αρχές για την εξερεύνηση που προωθούν οι ΗΠΑ, είχαν υπογράψει 76 χώρες ως τα τέλη Σεπτεμβρίου 2026. Η Κίνα δεν τις έχει υπογράψει.
Το πιθανότερο σενάριο δεν είναι ένας καθαρός νικητής, αλλά δύο παρουσίες στην ίδια μικρή περιοχή γύρω από τον Shackleton, όπου τα σημεία με σχεδόν συνεχές φως και πρόσβαση σε πάγο είναι λίγα. Οι Συμφωνίες Artemis προβλέπουν «safety zones», περιοχές γύρω από τις δραστηριότητες κάθε χώρας όπου οι άλλοι οφείλουν να συντονίζονται, όμως κανένας κοινός κανόνας δεν λέει τι γίνεται όταν δύο χώρες θέλουν το ίδιο σημείο. Αυτό θα κριθεί μάλλον πριν από τη δεύτερη προσσελήνωση. 🌏
Συχνές ερωτήσεις για την κούρσα για τη Σελήνη
Πότε θα στείλει η Κίνα αστροναύτες στη Σελήνη;
Η Κίνα στοχεύει σε επανδρωμένη προσσελήνωση πριν από το 2030, στόχο που ανακοίνωσε τον Μάιο του 2023 και δεν έχει μετακινήσει. Στις 31 Οκτωβρίου 2026 ο Wang Xiang, επικεφαλής σχεδιαστής του κινεζικού προγράμματος για τη Σελήνη, παρουσίασε τέσσερα βήματα: δοκιμή του σκάφους Mengzhou χωρίς πλήρωμα σε τροχιά γύρω από τη Γη το 2027, προσσελήνωση της σεληνακάτου Lanyue χωρίς πλήρωμα το 2028, γενική πρόβα με δύο πυραύλους Long March 10 το 2029 και την επανδρωμένη αποστολή πριν από το 2030. Τρεις αστροναύτες θα πετάξουν με τη Mengzhou και οι δύο θα κατέβουν στην επιφάνεια με τη Lanyue. (Προς ενημέρωση μετά την πρώτη πτήση της Mengzhou.)
Ποιος θα φτάσει πρώτος στη Σελήνη, η NASA ή η Κίνα;
Με βάση τα επίσημα χρονοδιαγράμματα του Νοεμβρίου 2026, η NASA προηγείται: στοχεύει σε προσσελήνωση με το Artemis 4 στις αρχές του 2028, ενώ η Κίνα πριν από το 2030. Το αμερικανικό σχέδιο όμως εξαρτάται από δύο ιδιωτικά σκάφη προσσελήνωσης: το Starship HLS της SpaceX χρειάζεται ανεφοδιασμό σε τροχιά, που δεν έχει δοκιμαστεί ακόμη, και το Blue Moon της Blue Origin περιμένει τον πύραυλο New Glenn να πετάξει ξανά. Ο αμερικανικός στόχος έχει ήδη μετατεθεί από το 2024 στο 2028. Η Κίνα κρατά τον δικό της από το 2023, αλλά δεν έχει στείλει ακόμη σε τροχιά ούτε τη Mengzhou ούτε τον πλήρη Long March 10. (Προς ενημέρωση μετά το Artemis 3.)
Γιατί αναβλήθηκε η αποστολή Chang'e 7;
Η ρομποτική αποστολή Chang'e 7 στον νότιο πόλο της Σελήνης δεν εκτοξεύτηκε στο παράθυρο του Αυγούστου 2026. Στις 23 Αυγούστου τα κινεζικά κρατικά μέσα ανακοίνωσαν ότι η αποστολή «δεν πληροί τις συνθήκες εκτόξευσης», ενώ ένα τροπικό σύστημα σχηματιζόταν κοντά στο κοσμοδρόμιο Wenchang, στο νησί Χαϊνάν. Η εκτόξευση χρειάζεται συγκεκριμένη θέση της Γης και της Σελήνης, οπότε δεν μπορούσε να γίνει απλώς μόλις καθαρίσει ο καιρός, και πήγε για το 2027 χωρίς νέα ημερομηνία ως τον Νοέμβριο του 2026. Η Chang'e 7 έχει τροχιακό σκάφος, σκάφος προσσελήνωσης, όχημα και έναν ιπτάμενο ανιχνευτή που θα ψάξει πάγο νερού γύρω από τον κρατήρα Shackleton. (Προς ενημέρωση μετά την εκτόξευση.)
Το άρθρο δημιουργήθηκε με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης και βασίστηκε σε αξιόπιστες επιστημονικές πηγές. Η τελική επιμέλεια και ο έλεγχος έγιναν από την ομάδα του Infinite Odyssey πριν τη δημοσίευση. Για περισσότερες διαστημικές ειδήσεις στα ελληνικά, μείνετε συντονισμένοι.
Newsletter
Ο μήνας στο διάστημα
Μία φορά τον μήνα: τα σημαντικότερα γεγονότα, τα νέα μας άρθρα και τι θα δεις στον ουρανό πάνω από την Ελλάδα. Χωρίς spam, διαγραφή με ένα κλικ.


