Οι πύραυλοι της Blue Origin: New Shepard, New Glenn και ο μελλοντικός New Armstrong

Σε αυτό το άρθρο7 ενότητες
Στις 13 Νοεμβρίου 2025, λίγα λεπτά μετά την εκτόξευση δύο δορυφόρων της NASA για τον Άρη, η πρώτη βαθμίδα ενός πυραύλου ύψους 98 μέτρων κατέβηκε όρθια σε ένα πλοίο στον Ατλαντικό. Ήταν η δεύτερη πτήση του New Glenn και η στιγμή που οι πύραυλοι της Blue Origin πέρασαν από τις υποτροχιακές βόλτες στην τροχιά με επαναχρησιμοποιήσιμη πρώτη βαθμίδα. Η εταιρεία του Jeff Bezos έχει σήμερα δύο πυραύλους που έχουν πετάξει, έναν τρίτο που σχεδιάζει, και ένα όνομα για έναν τέταρτο. Όλοι πήραν το όνομά τους από Αμερικανούς αστροναύτες που έκαναν κάτι πρώτοι. Η ιστορία της ίδιας της εταιρείας είναι στον οδηγό για την ιστορία της Blue Origin· εδώ μιλάμε για τα οχήματα.
New Shepard: ο υποτροχιακός πύραυλος της Blue Origin
Ο New Shepard τιμά τον Alan Shepard, που στις 5 Μαΐου 1961 έγινε ο πρώτος Αμερικανός στο διάστημα, με μια πτήση 15 λεπτών που έφτασε περίπου τα 187 χιλιόμετρα. Ο πύραυλος κάνει κάτι ανάλογο: μια υποτροχιακή πτήση, που ανεβαίνει πάνω από τη γραμμή Κάρμαν στα 100 χιλιόμετρα και ξαναπέφτει, χωρίς την ταχύτητα που χρειάζεται για να μείνει κανείς σε τροχιά.
Αποτελείται από δύο κομμάτια. Το πρώτο είναι ο πύραυλος, με μία μηχανή BE-3PM υδρογόνου και ώθηση 490 kN. Το δεύτερο είναι μια κάψουλα με έξι θέσεις και, σύμφωνα με την εταιρεία, τα μεγαλύτερα παράθυρα που έχουν πετάξει στο διάστημα. Μια πτήση κρατά περίπου 10 λεπτά. Ο πύραυλος ανεβάζει την κάψουλα, οι δύο χωρίζουν, η κάψουλα συνεχίζει με την ορμή της πάνω από τα 100 χιλιόμετρα και οι επιβάτες ζουν λίγα λεπτά αβαρίας. Μετά ο πύραυλος προσγειώνεται όρθιος δίπλα στην εξέδρα, ενώ η κάψουλα κατεβαίνει με τρία αλεξίπτωτα και μια σύντομη ώθηση λίγο πριν από το έδαφος. Και τα δύο ξαναπετούν.
Η πρώτη πτήση έγινε στις 29 Απριλίου 2015 και ο πύραυλος χάθηκε στην προσγείωση. Στις 23 Νοεμβρίου 2015 ο New Shepard έγινε ο πρώτος πύραυλος που πήγε στο διάστημα και προσγειώθηκε ξανά όρθιος. Η πρώτη πτήση με ανθρώπους έγινε στις 20 Ιουλίου 2021 με τον ίδιο τον Bezos, και ακολούθησαν, μεταξύ άλλων, ο 90χρονος William Shatner τον Οκτώβριο του 2021 και ένα πλήρωμα έξι γυναικών με την τραγουδίστρια Katy Perry τον Απρίλιο του 2025. Το σύστημα διαφυγής της κάψουλας είχε δοκιμαστεί σε πτήση στις 5 Οκτωβρίου 2016: η κάψουλα αποσπάστηκε από τον πύραυλο ενώ ανέβαινε, και ο πύραυλος, που η εταιρεία περίμενε να χαθεί, συνέχισε και προσγειώθηκε. Το σύστημα χρειάστηκε στην πράξη στη μόνη αποτυχία, στις 12 Σεπτεμβρίου 2022, σε πτήση χωρίς επιβάτες: η μηχανή χάλασε, η κάψουλα απομακρύνθηκε και προσγειώθηκε ακέραια.
Εκτός από επιβάτες, ο New Shepard έγινε και εργαστήριο μικροβαρύτητας: πανεπιστήμια, εταιρείες και προγράμματα της NASA έστελναν με αυτόν πειράματα που χρειάζονται λίγα λεπτά αβαρίας. Ως τον Ιανουάριο του 2026 ο New Shepard είχε κάνει 38 πτήσεις, είχε πάει 98 ανθρώπους στο διάστημα και είχε μεταφέρει περισσότερα από 200 επιστημονικά πειράματα. Στις 30 Ιανουαρίου 2026 η Blue Origin ανακοίνωσε ότι σταματά τις πτήσεις του (ανοίγει σε νέα καρτέλα) για τουλάχιστον δύο χρόνια, για να βάλει ανθρώπους και χρήματα στο σεληνιακό της πρόγραμμα. Αν τηρηθεί η ανακοίνωση, ο New Shepard δεν θα ξαναπετάξει πριν από τις αρχές του 2028. Πώς συγκρίνεται με τις άλλες τουριστικές πτήσεις και πόσο κόστιζε μια θέση το εξηγεί ο οδηγός για τον διαστημικό τουρισμό.
New Glenn: ο τροχιακός πύραυλος
Ο New Glenn τιμά τον John Glenn, που στις 20 Φεβρουαρίου 1962 έγινε ο πρώτος Αμερικανός σε τροχιά γύρω από τη Γη, κάνοντας τρεις περιστροφές με την κάψουλα Friendship 7. Το 1998, στα 77 του, ξαναπέταξε με το Space Shuttle Discovery.
Ο πύραυλος έχει ύψος 98 μέτρα και δύο βαθμίδες. Το πρώτο έχει επτά μηχανές BE-4, που καίνε υγροποιημένο φυσικό αέριο (σχεδόν καθαρό μεθάνιο) με υγρό οξυγόνο, και είναι φτιαγμένο για τουλάχιστον 25 πτήσεις. Το δεύτερο έχει δύο μηχανές BE-3U υδρογόνου. Στην κορυφή, ο θόλος φορτίου έχει διάμετρο 7 μέτρων, με διπλάσιο όγκο από τους θόλους των 5 μέτρων που έχουν οι περισσότεροι πύραυλοι. Σύμφωνα με τη Blue Origin, ο New Glenn σηκώνει 45 τόνους σε χαμηλή τροχιά και περισσότερους από 13 τόνους σε γεωσύγχρονη τροχιά μεταφοράς, το πρώτο σκαλί για τους τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους στα 36.000 χιλιόμετρα. Για σύγκριση, ο Falcon 9 της SpaceX σηκώνει περίπου 22,8 τόνους σε χαμηλή τροχιά όταν δεν ανακτάται η πρώτη βαθμίδα, δηλαδή περίπου τους μισούς. Το μεγάλο πλάτος δεν είναι πολυτέλεια: σε έναν φαρδύ θόλο χωρούν δεκάδες δορυφόροι μαζί για έναν αστερισμό ή ένα ολόκληρο σεληνιακό σκάφος, όπως το Blue Moon Mark 1.
Μετά τον διαχωρισμό, η πρώτη βαθμίδα δεν γυρίζει πίσω στην ακτή. Συνεχίζει την πορεία της πάνω από τον Ατλαντικό και προσγειώνεται σε πλοίο περίπου 1.000 χιλιόμετρα από το σημείο εκτόξευσης, το Jacklyn, που πήρε το όνομα της μητέρας του Bezos. Κάθε πρώτη βαθμίδα έχει και το δικό του παιχνιδιάρικο όνομα: το πρώτο λεγόταν «So You’re Telling Me There’s a Chance» (Δηλαδή μου λες ότι υπάρχει ελπίδα), το δεύτερο, που προσγειώθηκε, «Never Tell Me The Odds» (Μη μου πεις ποιες είναι οι πιθανότητες). Η τεχνική μοιάζει με εκείνη που έκανε γνωστή η SpaceX με τον Falcon 9: πτερύγια για τον έλεγχο στην κάθοδο, νέα έναυση των μηχανών για φρενάρισμα, πόδια που ανοίγουν λίγο πριν από το κατάστρωμα. Οι επτά BE-4, και τι διαφέρουν από τις μηχανές της SpaceX, εξηγούνται στο άρθρο για τις μηχανές της Blue Origin.
Τον Νοέμβριο του 2025 η Blue Origin ανακοίνωσε βελτιώσεις που μπαίνουν σταδιακά από την τρίτη πτήση: η ώθηση της πρώτης βαθμίδας ανεβαίνει από 3,9 σε 4,5 εκατομμύρια λίβρες (από περίπου 17.300 σε 20.000 kN), ενώ έρχονται θόλος φορτίου που ξαναχρησιμοποιείται και φθηνότερες δεξαμενές.
Οι πτήσεις του New Glenn
| Πτήση | Πότε | Τι έγινε |
|---|---|---|
| NG-1 | 16/1/2025 | Σε τροχιά από την πρώτη φορά· η πρώτη βαθμίδα χάθηκε στην κάθοδο |
| NG-2 | 13/11/2025 | Οι δορυφόροι ESCAPADE της NASA· πρώτη προσγείωση πρώτης βαθμίδας |
| NG-3 | 19/4/2026 | Ξανά η ίδια πρώτη βαθμίδα· ο BlueBird 7 σε πολύ χαμηλή τροχιά |
| Δοκιμή | 28/5/2026 | Έκρηξη στην εξέδρα σε στατική δοκιμή |
Στη δεύτερη πτήση ο New Glenn έστειλε τους δύο δορυφόρους της αποστολής ESCAPADE, που θα μελετήσουν πώς ο ηλιακός άνεμος παρασύρει την ατμόσφαιρα του Άρη, και η Blue Origin έγινε η δεύτερη εταιρεία μετά τη SpaceX που προσγείωσε πρώτη βαθμίδα τροχιακού πυραύλου. Η ίδια βαθμίδα ξαναπέταξε στην τρίτη πτήση, την πρώτη εμπορική αποστολή του New Glenn. Εκεί όμως μία από τις δύο μηχανές της δεύτερης βαθμίδας δεν έφτασε σε πλήρη ώθηση στη δεύτερη καύση, και ο δορυφόρος BlueBird 7 της AST SpaceMobile έμεινε σε τροχιά πολύ χαμηλή για να λειτουργήσει. Τελικά οδηγήθηκε σε επανείσοδο. Η αμερικανική Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (FAA) έκλεισε την έρευνα στις 22 Μαΐου 2026 και επέτρεψε στον πύραυλο να ξαναπετάξει.
Έξι μέρες αργότερα, στις 28 Μαΐου 2026, ένας νέος New Glenn με γεμάτες δεξαμενές εξερράγη κατά τη διάρκεια στατικής δοκιμής στο Launch Complex 36 (LC-36) του Cape Canaveral. Κανείς δεν τραυματίστηκε, αλλά η έκρηξη κατέστρεψε την πρώτη και τη δεύτερη βαθμίδα και προκάλεσε μεγάλες ζημιές στη μοναδική εξέδρα του πυραύλου. Στις 5 Αυγούστου η Blue Origin ανακοίνωσε ότι η αστοχία ξεκίνησε από την κύρια βαλβίδα οξυγόνου μιας μηχανής BE-4.
Πού βρίσκεται σήμερα ο New Glenn
Στα τέλη Οκτωβρίου 2026 ο New Glenn δεν είχε ξαναπετάξει. Η εξέδρα LC-36A ξαναχτίζεται με απλούστερο σχέδιο: οι βαθμίδες ενώνονται οριζόντια και ένας γερανός σηκώνει τον πύραυλο στη θέση του, αντί για το όχημα μεταφοράς και ανύψωσης που καταστράφηκε. Δίπλα χτίζεται η LC-36B για τη μεγαλύτερη έκδοση, ενώ η εταιρεία ζήτησε από την FAA να αυξηθούν οι επιτρεπόμενες εκτοξεύσεις από την LC-36A από 12 σε 50 τον χρόνο, με τη δημόσια διαβούλευση να κλείνει στις 30 Οκτωβρίου. Στις 16 Οκτωβρίου η Blue Origin ανακοίνωσε επίσης δύο ακόμη πλοία προσγείωσης, νέες εξέδρες στη Φλόριντα και κτίριο όπου θα συντηρούνται οι πρώτες βαθμίδες που επιστρέφουν. Με συμφωνία του Ιουλίου με τη NASA, οι δεύτερες βαθμίδες θα δοκιμάζονται στην εξέδρα B-2 του Κέντρου Stennis, εκεί όπου δοκιμάστηκε και η κεντρική βαθμίδα του SLS. Στις 7 Οκτωβρίου ο Bezos είπε στο Fox News ότι η Blue Origin στοχεύει στην επιστροφή του New Glenn τον Δεκέμβριο του 2026, με φορτίο την πλατφόρμα Blue Ring, ένα σκάφος της ίδιας της εταιρείας που μεταφέρει και φιλοξενεί δορυφόρους σε τροχιά. Ημερομηνία πτήσης δεν έχει ανακοινωθεί. Με δικό της φορτίο στην πρώτη πτήση μετά την έκρηξη, μια αποτυχία δεν θα κόστιζε δορυφόρο πελάτη.
Στην ουρά περιμένουν μεγάλα φορτία. Από τον Απρίλιο του 2022 η Amazon έχει κλείσει έως 27 εκτοξεύσεις του New Glenn για το δίκτυό της Amazon Leo (πρώην Project Kuiper), και οι πρώτοι 48 δορυφόροι θα ταξίδευαν στην πτήση του Ιουνίου. Περιμένει επίσης το Blue Moon Mark 1 Endurance, το πρώτο σεληνιακό σκάφος της εταιρείας, που θα κατευθυνθεί στον νότιο πόλο της Σελήνης. Κάθε μήνας καθυστέρησης του New Glenn είναι και μήνας καθυστέρησης για αυτά.
New Glenn 9×4: ο πύραυλος των 70 τόνων
Στις 20 Νοεμβρίου 2025 η Blue Origin παρουσίασε τον New Glenn 9×4: εννέα μηχανές BE-4 στην πρώτη βαθμίδα, τέσσερις BE-3U στο δεύτερο και θόλο φορτίου διαμέτρου 8,7 μέτρων. Σύμφωνα με την εταιρεία θα σηκώνει περισσότερους από 70 τόνους σε χαμηλή τροχιά, περισσότερους από 14 τόνους σε γεωστατική τροχιά και περισσότερους από 20 τόνους προς τη Σελήνη. Σε χαμηλή τροχιά, αυτό είναι περίπου μιάμιση φορά το φορτίο του σημερινού New Glenn και περισσότερο από τους 63,8 τόνους που σηκώνει ο Falcon Heavy όταν δεν ανακτάται καμία βαθμίδα, αν και λιγότερο από τους περίπου 95 τόνους του SLS της NASA. Συνολικά θα έχει 13 μηχανές, τέσσερις περισσότερες από τον σημερινό New Glenn. Ο 9×4 δεν θα αντικαταστήσει τον 7×2· οι δύο θα πετούν παράλληλα, για διαφορετικούς πελάτες.
Οι προετοιμασίες έχουν ξεκινήσει. Εκτός από τη νέα εξέδρα, η εταιρεία επενδύει 330 εκατομμύρια δολάρια για να επεκτείνει το εργοστάσιό της στη Φλόριντα, ώστε ως το καλοκαίρι του 2027 να μπορεί να φτιάχνει έως 150 ανώτερες βαθμίδες τον χρόνο. Ημερομηνία πρώτης πτήσης δεν υπάρχει ακόμη.
New Armstrong: ένα όνομα χωρίς πύραυλο
Όταν ο Bezos παρουσίασε τον New Glenn, στις 12 Σεπτεμβρίου 2016, έκλεισε την ανακοίνωση με μια φράση: επόμενο στο σχεδιαστήριο είναι ο New Armstrong, αλλά αυτό είναι «μια ιστορία για το μέλλον». Δέκα χρόνια αργότερα ο πύραυλος παραμένει όνομα. Η Blue Origin δεν έχει δώσει ούτε μέγεθος ούτε φορτίο ούτε χρονοδιάγραμμα. Μένει μόνο ο συμβολισμός: μετά τον πρώτο Αμερικανό στο διάστημα και τον πρώτο σε τροχιά, έρχεται ο πρώτος άνθρωπος στη Σελήνη.
Ο πύραυλος που κρίνεται από τον ρυθμό του
Η Blue Origin έχει αποδείξει ότι μπορεί να φτιάξει πυραύλους που πετούν και γυρίζουν. Ο New Shepard το έκανε 38 φορές και ο New Glenn προσγείωσε την πρώτη του βαθμίδα από τη δεύτερη πτήση. Το επόμενο τεστ είναι διαφορετικό: τρεις τροχιακές πτήσεις σε 15 μήνες δεν αρκούν για αστερισμούς χιλιάδων δορυφόρων, για τη Σελήνη ή για τις πολλές πτήσεις την εβδομάδα που υπόσχεται η εταιρεία ως το τέλος της δεκαετίας. Ο New Glenn δεν χρειάζεται να γίνει μεγαλύτερος για να πετύχει. Χρειάζεται να πετά συχνά. 🚀
Συχνές ερωτήσεις για τους πυραύλους της Blue Origin
Τι είναι ο New Shepard και πότε θα ξαναπετάξει;
Ο New Shepard είναι ο υποτροχιακός πύραυλος της Blue Origin για διαστημικό τουρισμό και επιστημονικά πειράματα. Μια πτήση του κρατά περίπου 10 λεπτά: η κάψουλα με έως έξι επιβάτες ξεπερνά τα 100 χιλιόμετρα ύψος και επιστρέφει με αλεξίπτωτα, ενώ ο πύραυλος προσγειώνεται όρθιος. Από το 2015 έκανε 38 πτήσεις και πήγε 98 ανθρώπους στο διάστημα. Στις 30 Ιανουαρίου 2026 η Blue Origin ανακοίνωσε ότι σταματά τις πτήσεις του για τουλάχιστον δύο χρόνια, για να στρέψει τους πόρους της στα σεληνιακά σκάφη Blue Moon.
Πόσο φορτίο μπορεί να σηκώσει ο New Glenn;
Ο New Glenn της Blue Origin σηκώνει 45 τόνους σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη και περισσότερους από 13 τόνους σε γεωσύγχρονη τροχιά μεταφοράς, σύμφωνα με την εταιρεία. Έχει ύψος 98 μέτρα και θόλο φορτίου διαμέτρου 7 μέτρων, με διπλάσιο όγκο από τους θόλους των 5 μέτρων. Η μεγαλύτερη έκδοση New Glenn 9×4, που ανακοινώθηκε στις 20 Νοεμβρίου 2025, θα σηκώνει περισσότερους από 70 τόνους σε χαμηλή τροχιά.
Πόσες φορές έχει πετάξει ο New Glenn;
Ο New Glenn έχει πετάξει τρεις φορές. Στις 16 Ιανουαρίου 2025 έφτασε σε τροχιά στην πρώτη του πτήση, στις 13 Νοεμβρίου 2025 εκτόξευσε τους δορυφόρους ESCAPADE της NASA και προσγείωσε για πρώτη φορά την πρώτη του βαθμίδα, και στις 19 Απριλίου 2026 άφησε τον δορυφόρο BlueBird 7 σε πολύ χαμηλή τροχιά. Στις 28 Μαΐου 2026 ένας τέταρτος New Glenn εξερράγη σε στατική δοκιμή. Στις 7 Οκτωβρίου 2026 ο Jeff Bezos είπε ότι η εταιρεία στοχεύει να ξαναπετάξει τον Δεκέμβριο. (Προς ενημέρωση μετά την επόμενη πτήση.)
Τι είναι ο New Glenn 9×4;
Ο New Glenn 9×4 είναι η μεγαλύτερη έκδοση του New Glenn, που ανακοίνωσε η Blue Origin στις 20 Νοεμβρίου 2025. Θα έχει εννέα μηχανές BE-4 στην πρώτη βαθμίδα και τέσσερις BE-3U στο δεύτερο, θόλο φορτίου διαμέτρου 8,7 μέτρων, και θα σηκώνει περισσότερους από 70 τόνους σε χαμηλή τροχιά και περισσότερους από 20 τόνους προς τη Σελήνη. Για τον 9×4 χτίζεται δεύτερη εξέδρα, το LC-36B στο Cape Canaveral. Η εταιρεία δεν έχει δώσει ημερομηνία πρώτης πτήσης.
Τι είναι ο New Armstrong;
Ο New Armstrong είναι ένας μελλοντικός πύραυλος της Blue Origin που υπάρχει, προς το παρόν, μόνο ως όνομα. Τον ανέφερε ο Jeff Bezos στις 12 Σεπτεμβρίου 2016, όταν παρουσίασε τον New Glenn, λέγοντας ότι είναι το επόμενο σχέδιο της εταιρείας αλλά «μια ιστορία για το μέλλον». Από τότε η Blue Origin δεν έχει δώσει στοιχεία για το μέγεθος, το φορτίο ή το χρονοδιάγραμμά του. Το όνομα τιμά τον Neil Armstrong, τον πρώτο άνθρωπο που περπάτησε στη Σελήνη το 1969.
Το άρθρο δημιουργήθηκε με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης και βασίστηκε σε αξιόπιστες επιστημονικές πηγές. Η τελική επιμέλεια και ο έλεγχος έγιναν από την ομάδα του Infinite Odyssey πριν τη δημοσίευση. Για περισσότερες διαστημικές ειδήσεις στα ελληνικά, μείνετε συντονισμένοι.
Newsletter
Ο μήνας στο διάστημα
Μία φορά τον μήνα: τα σημαντικότερα γεγονότα, τα νέα μας άρθρα και τι θα δεις στον ουρανό πάνω από την Ελλάδα. Χωρίς spam, διαγραφή με ένα κλικ.


