Οι πύραυλοι της Blue Origin: New Shepard, New Glenn και ο μελλοντικός New Armstrong

Όταν ο Jeff Bezos αποφάσισε να ονομάσει τους πυραύλους της εταιρείας του, διάλεξε ένα μοτίβο που θυμίζει περισσότερο επετειακή κατάθεση στεφάνου παρά εταιρική στρατηγική. Κάθε πύραυλος της Blue Origin φέρει το όνομα ενός πρωτοπόρου αστροναύτη που έσπασε ένα φράγμα. Ο New Shepard τιμά τον Alan Shepard, τον πρώτο Αμερικανό που πέταξε στο διάστημα. Ο New Glenn τιμά τον John Glenn, τον πρώτο Αμερικανό που μπήκε σε τροχιά. Και κάπου στο μέλλον περιμένει ο New Armstrong, που σύμφωνα με τις δηλώσεις του ίδιου του Bezos το 2016 θα είναι αφιερωμένος στον Neil Armstrong, τον πρώτο άνθρωπο που πάτησε στη Σελήνη. Η ονοματοδοσία δεν είναι τυχαία. Είναι ένα ολόκληρο όραμα συμπυκνωμένο σε τρία ονόματα: η ανθρωπότητα προχωράει προς το διάστημα ένα βήμα κάθε φορά, και η Blue Origin θέλει να γράψει το επόμενο κεφάλαιο.

New Shepard, ο μικρός γίγαντας του διαστημικού τουρισμού

Ο New Shepard είναι ο πύραυλος που έβαλε για πρώτη φορά τη Blue Origin στον χάρτη. Πήρε το όνομά του από τον Alan Shepard, τον αστροναύτη του προγράμματος Mercury που στις 5 Μαΐου 1961 έγινε ο πρώτος Αμερικανός στο διάστημα με την κάψουλα Freedom 7, σε μια πτήση 15 λεπτών που έφτασε σε ύψος 187 χιλιομέτρων. Ο Shepard έμεινε στην ιστορία και για έναν δεύτερο λόγο. Δέκα χρόνια μετά, ως διοικητής της αποστολής Apollo 14, χτύπησε στη Σελήνη το πρώτο μπαλάκι του γκολφ που πέταξε ποτέ σε εξωγήινο έδαφος.

Ο New Shepard έχει σχεδιαστεί ακριβώς στο πνεύμα της πρώτης πτήσης του Shepard, μιας σύντομης βόλτας πάνω από τη γραμμή Kármán και επιστροφής στη Γη. Είναι ένας πλήρως επαναχρησιμοποιήσιμος υποτροχιακός πύραυλος ύψους 18 μέτρων με διάμετρο 3,7 μέτρα, που αποτελείται από δύο βασικά κομμάτια. Από τη μία τον προωθητικό πυραυλικό κορμό, που τροφοδοτείται από έναν μοναδικό κινητήρα BE-3PM υγρού υδρογόνου και υγρού οξυγόνου, και από την άλλη μια πιεσμένη κάψουλα πληρώματος που μπορεί να φιλοξενήσει έως έξι επιβάτες.

Η κάψουλα έχει τα μεγαλύτερα παράθυρα που έχουν πετάξει ποτέ στο διάστημα, καθένα από αυτά πάνω από έναν μέτρο φαρδύ, ώστε κάθε ταξιδιώτης να έχει εικόνα από καμπυλωτό φιλέτο.

Η συνολική πτήση κρατάει περίπου έντεκα λεπτά. Ο πύραυλος ανυψώνεται, φτάνει τη μέγιστη ώθηση ταχύτητας Mach 3, η κάψουλα αποκολλάται γύρω στα 75 χιλιόμετρα ύψος, ξεπερνά τη γραμμή Kármán στα 100 χιλιόμετρα και χαρίζει στους επιβάτες τρία με τέσσερα λεπτά αβαρότητας. Στη συνέχεια ο προωθητικός κορμός ξαναπροσγειώνεται κατακόρυφα δίπλα στην εξέδρα εκτόξευσης, ενώ η κάψουλα επιστρέφει με τρία αλεξίπτωτα και έναν μικρό πυραυλικό κινητήρα που φρενάρει την τελευταία στιγμή για μαλακή προσεδάφιση. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Blue Origin, σχεδόν το 99% της μάζας του οχήματος επαναχρησιμοποιείται.

Από την πρώτη του πτήση τον Απρίλιο του 2015, ο New Shepard ολοκλήρωσε έως τις αρχές του 2026 σχεδόν 32 αποστολές, εκ των οποίων έντεκα ήταν επανδρωμένες. Έστειλε στο διάστημα ανθρώπους όπως τον ίδιο τον Jeff Bezos, τον William Shatner του Star Trek, τη Wally Funk που είχε εκπαιδευτεί ως αστροναύτης το 1961 αλλά δεν είχε καταφέρει ποτέ να πετάξει, και ένα γυναικείο πλήρωμα έξι ατόμων με την Katy Perry και την Gayle King τον Απρίλιο του 2025. Στις 30 Ιανουαρίου 2026 η εταιρεία ανακοίνωσε ότι θα παγώσει τις πτήσεις του New Shepard για τουλάχιστον δύο χρόνια, ώστε να επικεντρώσει τους πόρους της στους σεληνιακούς της προσγειωτήρες Blue Moon.

New Glenn, ο τιτάνας της τροχιάς

Αν ο New Shepard είναι το μικρό μέλος της οικογένειας, ο New Glenn είναι ο γίγαντας. Πήρε το όνομά του από τον John Glenn, τον αστροναύτη που στις 20 Φεβρουαρίου 1962 έγινε ο πρώτος Αμερικανός που μπήκε σε τροχιά γύρω από τη Γη, κάνοντας τρεις πλήρεις περιστροφές με την κάψουλα Friendship 7 σε λιγότερο από πέντε ώρες. Ο Glenn αργότερα έγινε γερουσιαστής του Οχάιο και το 1998, στα 77 του χρόνια, πέταξε ξανά στο διάστημα με το Space Shuttle Discovery, γινόμενος ο γηραιότερος άνθρωπος που μπήκε σε τροχιά. Πέθανε το 2016 σε ηλικία 95 ετών, λίγους μήνες αφότου ο Bezos ανακοίνωσε ότι ο νέος βαρέος πύραυλος της εταιρείας θα έφερε το όνομά του.

Ο New Glenn είναι ένα από τα μεγαλύτερα οχήματα που έχουν κατασκευαστεί ποτέ. Στέκεται 98 μέτρα ψηλός, δηλαδή όσο ένα κτίριο τριάντα ορόφων, και έχει διάμετρο 7 μέτρα, διπλάσιο όγκο φορτίου σε σύγκριση με τους περισσότερους ανταγωνιστές του πέντε μέτρων. Στη βασική του έκδοση 7×2 αποτελείται από δύο στάδια. Το πρώτο στάδιο τροφοδοτείται από επτά κινητήρες BE-4 που καίνε μίγμα υγρού οξυγόνου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, ένα καθαρότερο καύσιμο από την κηροζίνη που χρησιμοποιούν παραδοσιακά οι αμερικανικοί πύραυλοι. Το δεύτερο στάδιο εξοπλίζεται με δύο κινητήρες BE-3U υγρού υδρογόνου, βελτιστοποιημένους για να λειτουργούν στο κενό του διαστήματος.

Πάνω από τα δύο στάδια στέκεται το θόλος προστασίας φορτίου, μια κάλυψη επτά μέτρων που μπορεί να χωρέσει τρία σχολικά λεωφορεία. Ο New Glenn μπορεί να μεταφέρει 45 τόνους φορτίου σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη και 13,6 τόνους σε γεωσύγχρονη τροχιά μεταφοράς, αρκετά για να εκτοξεύσει συνοδείες δορυφόρων Amazon Kuiper, τους σεληνιακούς προσγειωτήρες Blue Moon ή ολόκληρα διαστημικά σκάφη της NASA. Το πρώτο στάδιο είναι σχεδιασμένο για τουλάχιστον 25 πτήσεις και προσγειώνεται κατακόρυφα πάνω σε φορτηγίδα ονόματι Jacklyn, τοποθετημένη περίπου 1.000 χιλιόμετρα μακριά στον Ατλαντικό. Έξι αναδιπλούμενα πόδια, τέσσερα αεροδυναμικά πτερύγια ελέγχου και δύο μεγάλα strakes στη βάση του βοηθούν τον γίγαντα να ισορροπεί κατά την κάθοδο σε ταχύτητες που ξεπερνούν τα Mach 5.

Ο New Glenn έφτασε για πρώτη φορά σε τροχιά στις 16 Ιανουαρίου 2025 από το Launch Complex 36 του Cape Canaveral. Στη δεύτερη αποστολή του στις 13 Νοεμβρίου 2025 πέτυχε και την πρώτη επιτυχημένη προσγείωση του booster, ταυτόχρονα με την εκτόξευση των δίδυμων δορυφόρων ESCAPADE της NASA προς τον πλανήτη Άρη. Στην τρίτη του πτήση, τον Απρίλιο του 2026, ξαναχρησιμοποίησε για πρώτη φορά τον ίδιο κορμό. Δύσκολο όμως ορόσημο ήρθε στις 28 Μαΐου 2026, όταν ένας πύραυλος New Glenn με την παιχνιδιάρικη ονομασία «No, It's Necessary» εξερράγη κατά τη διάρκεια στατικής δοκιμής, καταστρέφοντας την εξέδρα εκτόξευσης και προκαλώντας μια από τις μεγαλύτερες εκρήξεις στην ιστορία της διαστημικής. Η εταιρεία έχει δηλώσει ότι στοχεύει σε επιστροφή στην πτήση πριν το τέλος του 2026.

New Glenn 9×4 και ο θρυλικός New Armstrong

Ο New Glenn δεν είναι το τέλος της ιστορίας. Η εταιρεία δουλεύει ήδη σε μια ακόμη μεγαλύτερη έκδοση, τον New Glenn 9×4, με εννέα κινητήρες BE-4 στο πρώτο στάδιο και τέσσερις BE-3U στο δεύτερο, καθώς και έναν τεράστιο θόλο φορτίου διαμέτρου 8,7 μέτρων. Σύμφωνα με τις προδιαγραφές που ανακοίνωσε η Blue Origin τον Νοέμβριο του 2025, ο 9×4 θα μπορεί να μεταφέρει πάνω από 70 τόνους φορτίου σε χαμηλή τροχιά και πάνω από 20 τόνους σε σεληνιακή τροχιά, νούμερα που τον φέρνουν κοντά στις δυνατότητες του Space Launch System της NASA.

Μια εικόνα που δημοσίευσε ο CER Dave Limp τον δείχνει υψηλότερο και από τον θρυλικό Saturn V. Σύμφωνα με δημοσιογραφικές αναφορές, η πρώτη του πτήση θα μπορούσε να γίνει μέχρι το 2027.

Πέρα από τον 9×4 όμως, στα σχέδια της εταιρείας υπάρχει εδώ και χρόνια ένα ακόμη πιο φιλόδοξο όνομα: ο New Armstrong. Όταν ο Bezos αποκάλυψε τα σχέδια για τον New Glenn τον Σεπτέμβριο του 2016, ολοκλήρωσε την ανακοίνωση με μια σύντομη παρατήρηση. «Στο σχεδιαστικό μας τραπέζι έπεται ο New Armstrong. Αλλά αυτή είναι μια ιστορία για το μέλλον.». Δέκα χρόνια αργότερα, η ιστορία παραμένει εξαιρετικά κρυφή. Ο μόνος τρόπος με τον οποίο ο Bezos έχει περιγράψει δημόσια τον New Armstrong είναι ως «ένα όχημα που θα έρθει μετά τον New Glenn και θα ανυψώνει περισσότερη μάζα». Όπως υπαινίσσεται και το όνομά του, ο σκοπός του φαίνεται ξεκάθαρος: να γίνει η ραχοκοκαλιά της μακροπρόθεσμης σεληνιακής παρουσίας της Blue Origin, σε ένα μέλλον όπου εκατομμύρια άνθρωποι θα ζουν και θα εργάζονται στο διάστημα.

Από τον Shepard στον Glenn και από εκεί στον Armstrong, η Blue Origin γράφει την ιστορία της διαστημικής εξερεύνησης σαν μια αλυσίδα κρίκων που ενώνουν το παρελθόν με το μέλλον. Κάθε πύραυλος είναι ταυτόχρονα μνημείο και βήμα μπροστά. Όπως είχε πει ο John Glenn το 1962 λίγο πριν εκτοξευθεί, «θα τα δούμε όλα όταν επιστρέψω». Έξι δεκαετίες μετά, η Blue Origin χρησιμοποιεί τα ονόματά τους για να δείξει πού θέλει να πάει.

🚀

Το άρθρο δημιουργήθηκε με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης και βασίστηκε σε αξιόπιστες επιστημονικές πηγές. Η τελική επιμέλεια και ο έλεγχος έγιναν από την ομάδα του Infinite Odyssey πριν τη δημοσίευση. Για περισσότερες διαστημικές ειδήσεις στα ελληνικά, μείνετε συντονισμένοι.

Συχνές ερωτήσεις για τους πυραύλους της Blue Origin

Από πού πήραν τα ονόματά τους οι πύραυλοι New Shepard και New Glenn;

Οι πύραυλοι της Blue Origin τιμούν Αμερικανούς αστροναύτες πρωτοπόρους του προγράμματος Mercury της δεκαετίας του 1960. Ο New Shepard πήρε το όνομά του από τον Alan Shepard, που στις 5 Μαΐου 1961 έγινε ο πρώτος Αμερικανός που πέταξε στο διάστημα με μια υποτροχιακή πτήση 15 λεπτών. Ο New Glenn τιμά τον John Glenn, που στις 20 Φεβρουαρίου 1962 έγινε ο πρώτος Αμερικανός που μπήκε σε τροχιά γύρω από τη Γη, κάνοντας τρεις περιστροφές με την κάψουλα Friendship 7. Το πρότυπο ονοματοδοσίας αντικατοπτρίζει την επιθυμία του Jeff Bezos να συνδέσει την εταιρεία του με την κληρονομιά της κλασικής επανδρωμένης διαστημικής εξερεύνησης.

Τι κάνει ο πύραυλος New Shepard της Blue Origin;

Ο New Shepard είναι ένας πλήρως επαναχρησιμοποιήσιμος υποτροχιακός πύραυλος της Blue Origin, σχεδιασμένος για διαστημικό τουρισμό και επιστημονικά πειράματα σε συνθήκες αβαρότητας. Έχει ύψος 18 μέτρων, λειτουργεί με έναν κινητήρα BE-3PM υγρού υδρογόνου και μεταφέρει έως έξι επιβάτες σε μια πτήση 11 λεπτών που ξεπερνά τη γραμμή Kármán στα 100 χιλιόμετρα ύψος. Δεν φτάνει σε τροχιακή ταχύτητα. Από το 2015 έως τις αρχές του 2026 ολοκλήρωσε σχεδόν 32 αποστολές, εκ των οποίων έντεκα ήταν επανδρωμένες. Οι πτήσεις του ανεστάλησαν τον Ιανουάριο του 2026 για τουλάχιστον δύο χρόνια.

Πόσο μεγάλος είναι ο πύραυλος New Glenn και τι μπορεί να μεταφέρει;

Ο New Glenn της Blue Origin έχει ύψος 98 μέτρων, διάμετρο 7 μέτρων και είναι ένας από τους μεγαλύτερους πυραύλους που έχουν κατασκευαστεί ποτέ. Στη βασική του έκδοση 7×2 διαθέτει επτά κινητήρες BE-4 στο πρώτο επαναχρησιμοποιήσιμο στάδιο και δύο BE-3U στο δεύτερο στάδιο. Μπορεί να μεταφέρει 45 τόνους φορτίου σε χαμηλή γήινη τροχιά και 13,6 τόνους σε γεωσύγχρονη τροχιά μεταφοράς, αρκετά για δορυφορικές συστοιχίες, σεληνιακούς προσγειωτήρες ή διαστημικά σκάφη επιστημονικών αποστολών. Η πρώτη του πτήση έγινε στις 16 Ιανουαρίου 2025 από το Cape Canaveral.

Τι είναι ο New Armstrong και πότε θα πετάξει;

Ο New Armstrong είναι ο μυθικός μελλοντικός υπερβαρύς πύραυλος της Blue Origin, αφιερωμένος στον Neil Armstrong, τον πρώτο άνθρωπο που πάτησε στη Σελήνη το 1969. Ο Jeff Bezos τον ανέφερε δημόσια για πρώτη φορά τον Σεπτέμβριο του 2016, χαρακτηρίζοντάς τον ως «ιστορία για το μέλλον». Από τότε η εταιρεία διατηρεί απόλυτη μυστικότητα γύρω από τις προδιαγραφές και το χρονοδιάγραμμά του. Ο μόνος επίσημος ορισμός που έχει δώσει ο Bezos είναι ότι θα μεταφέρει περισσότερη μάζα από τον New Glenn. Παράλληλα η εταιρεία αναπτύσσει την υπερβαρεία έκδοση New Glenn 9×4, που θα μπορεί να εκτοξεύει 70 τόνους σε χαμηλή τροχιά και αναμένεται γύρω στο 2027.

Πόσοι κινητήρες έχουν οι πύραυλοι της Blue Origin;

Ο New Shepard διαθέτει έναν μοναδικό κινητήρα BE-3PM υγρού υδρογόνου και υγρού οξυγόνου με ώθηση 490 κιλονιούτον. Ο New Glenn 7×2 διαθέτει συνολικά εννέα κινητήρες της Blue Origin, επτά BE-4 υγροποιημένου φυσικού αερίου στο πρώτο στάδιο και δύο BE-3U υγρού υδρογόνου στο δεύτερο. Η μελλοντική έκδοση New Glenn 9×4 θα έχει δεκατρείς κινητήρες, εννέα BE-4 και τέσσερις BE-3U. Όλοι οι κινητήρες κατασκευάζονται στις εγκαταστάσεις της Blue Origin στο Kent της Ουάσιγκτον και στο Huntsville της Αλαμπάμα, και ο BE-4 χρησιμοποιείται και από τον πύραυλο Vulcan Centaur της United Launch Alliance.