Artemis 5: Η αποστολή που θα ξεκινήσει το χτίσιμο της βάσης

Αν ψάξετε σήμερα στο διαδίκτυο για την αποστολή Artemis 5, θα βρείτε δεκάδες κείμενα που μιλούν για εκτόξευση το 2029 ή το 2030, για μετεπιβίβαση πληρώματος στον σταθμό Gateway και για συγκεκριμένο σκάφος προσσελήνωσης. Σχεδόν τίποτα από αυτά δεν ισχύει πλέον. Η NASA ανακατέταξε ολόκληρο το πρόγραμμα τον Φεβρουάριο του 2026, και το Artemis 5 μετακινήθηκε σχεδόν δύο χρόνια νωρίτερα, με στόχο τα τέλη του 2028. Ταυτόχρονα, έγινε η αποστολή για την οποία η υπηρεσία έχει ανακοινώσει τις λιγότερες λεπτομέρειες.

Τι είναι το Artemis 5 με τα σημερινά δεδομένα

Με βάση όσα έχει επιβεβαιώσει η NASA, το Artemis 5 είναι η τέταρτη επανδρωμένη αποστολή του προγράμματος και η δεύτερη προσσελήνωση ανθρώπων μετά το Apollo 17 του 1972. Στοχεύει στα τέλη του 2028, λίγους μήνες μετά το Artemis 4 που θα κάνει την πρώτη προσσελήνωση στις αρχές της ίδιας χρονιάς.

Ο ρόλος του όμως δεν είναι απλώς να επαναλάβει. Είναι το σημείο όπου η NASA αρχίζει να χτίζει υποδομή που μένει εκεί. Μέχρι τότε, κάθε αποστολή φέρνει ανθρώπους και τους παίρνει πίσω. Από το Artemis 5 και μετά, ο στόχος είναι να αφήνει πίσω της κάτι που θα χρησιμοποιήσει η επόμενη. Η NASA προβλέπει ότι θα εκτοξεύσει αυτή την αποστολή επιφανείας ως τα τέλη του 2028, χρησιμοποιώντας την τυποποιημένη διαμόρφωση του πυραύλου SLS, με τις επόμενες αποστολές να ακολουθούν περίπου μία φορά τον χρόνο.

Αυτό το «περίπου μία φορά τον χρόνο» είναι το πραγματικά φιλόδοξο κομμάτι. Το πρόγραμμα Apollo έφτασε τις δύο προσσεληνώσεις ετησίως στην κορύφωσή του, αλλά με προϋπολογισμό που έφτανε το 4% όλων των ομοσπονδιακών δαπανών των ΗΠΑ.

Η αρίθμηση που μπέρδεψε τους πάντες

Για να καταλάβει κανείς πού βρισκόμαστε, χρειάζεται να ξέρει τι συνέβη στις 27 Φεβρουαρίου 2026. Η NASA πρόσθεσε μια ενδιάμεση αποστολή δοκιμών σε τροχιά γύρω από τη Γη και μετακίνησε όλα τα υπόλοιπα προς τα πάνω. Το Artemis 3 έπαψε να είναι η προσσελήνωση, το Artemis 4 πήρε τη θέση του ως πρώτη προσγείωση, και το Artemis 5 πέρασε από το 2030 στο τέλος του 2028.

Το πρόβλημα είναι ότι τα συμβόλαια δεν ακολούθησαν. Το Γραφείο Γενικού Επιθεωρητή της NASA επισήμανε στις 10 Μαρτίου 2026 ότι οι συμβάσεις για τα σκάφη προσσελήνωσης χρησιμοποιούν ακόμα την παλιά αρίθμηση. Έτσι, όταν διαβάζετε ότι «η Blue Origin ανέλαβε το Artemis V», η αναφορά αφορά ένα σχέδιο που δεν υπάρχει πια με αυτή τη μορφή. Το ίδιο ισχύει και για τη σύμβαση των 3,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων του Μαΐου 2023, που προέβλεπε μετεπιβίβαση των αστροναυτών μέσω του σταθμού Gateway. Ο Gateway πάγωσε στις 24 Μαρτίου 2026, όπως εξηγούμε αναλυτικά στο άρθρο μας για τη βάση στη Σελήνη και το νέο σχέδιο της NASA.

Το αποτέλεσμα είναι μια περίεργη κατάσταση: η NASA έχει ημερομηνία και ρόλο για το Artemis 5, αλλά δεν έχει αναθέσει επισήμως ούτε σκάφος προσσελήνωσης ούτε πλήρωμα.

Το σκάφος που πιθανότατα θα κατέβει

Παρότι η ανάθεση δεν έχει επιβεβαιωθεί, το υλικό κινείται. Η Blue Origin παρέδωσε στη NASA ένα ομοίωμα πλήρους κλίμακας του θαλάμου πληρώματος του σκάφους Blue Moon Mark 2, το οποίο χρησιμοποιείται ήδη για εκπαίδευση.

Το σκάφος της Blue Origin θα εκτοξεύεται χωρίς πλήρωμα πάνω στον πύραυλο New Glenn της εταιρείας και θα συναντά τους αστροναύτες που φτάνουν με το διαστημόπλοιο Orion σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη. Δύο αστροναύτες θα επιβιβάζονται στο Blue Moon, θα κατεβαίνουν στην επιφάνεια και θα επιστρέφουν στους υπόλοιπους που παραμένουν στο Orion.

Η NASA και η Blue Origin χρησιμοποιούν το ομοίωμα για δοκιμές με ανθρώπινη συμμετοχή, όπως σενάρια αποστολής, επικοινωνίες με το κέντρο ελέγχου, ελέγχους διαστημικών στολών και προετοιμασίες για προσομοιωμένους σεληνιακούς περιπάτους. Με άλλα λόγια, οι αστροναύτες ήδη εξασκούνται σε έναν θάλαμο που θα τους κατεβάσει στη Σελήνη στα τέλη της δεκαετίας.

Το πρώτο σεληνιακό όχημα μετά το 1972

Ένα από τα πιο συναρπαστικά στοιχεία της περιόδου γύρω από το Artemis 5 δεν αφορά καν το ίδιο το σκάφος. Αφορά αυτό που θα βρουν οι αστροναύτες όταν φτάσουν.

Η NASA έχει επιλέξει τις εταιρείες Astrolab και Lunar Outpost για τον πρώτο στόλο σεληνιακών οχημάτων εξερεύνησης, και έχει αναθέσει στην Blue Origin τη μεταφορά τους στον νότιο πόλο το 2028. Πρόκειται για μη πιεσμένα οχήματα, δηλαδή ανοιχτά, όπου οι αστροναύτες οδηγούν φορώντας στολή, ακριβώς όπως τα περίφημα rover του Apollo. Η διαφορά είναι ότι αυτά μπορούν να λειτουργούν και αυτόνομα ή με τηλεχειρισμό από τη Γη, συνεχίζοντας τη δουλειά ανάμεσα στις επανδρωμένες αποστολές.

Θα είναι η πρώτη φορά μετά το 1972 που άνθρωποι θα οδηγήσουν όχημα στη Σελήνη. Και θα αλλάξει ριζικά την ακτίνα δράσης: οι αστροναύτες του Apollo 17 κάλυψαν συνολικά περίπου 36 χιλιόμετρα με το δικό τους rover, όταν οι πεζές εξορμήσεις περιορίζονταν σε λίγες εκατοντάδες μέτρα.

Τι δεν ξέρουμε ακόμα

Είναι σημαντικό να είμαστε ειλικρινείς για τα κενά, ειδικά όταν το υπόλοιπο διαδίκτυο τα γεμίζει με παλιές πληροφορίες.

Δεν έχει ανακοινωθεί πλήρωμα. Δεν έχει επιβεβαιωθεί ποια εταιρεία θα προμηθεύσει το σκάφος προσσελήνωσης. Δεν έχει δημοσιοποιηθεί η διάρκεια παραμονής στην επιφάνεια ούτε το επιστημονικό πρόγραμμα. Το αρχικό σχέδιο του 2023 μιλούσε για περίπου μία εβδομάδα στον νότιο πόλο, αλλά η NASA δεν το έχει επιβεβαιώσει μετά την αναδιαμόρφωση.

Υπάρχει επίσης το προφανές ρίσκο του χρονοδιαγράμματος. Το Artemis 5 εξαρτάται από την επιτυχία δύο προηγούμενων αποστολών, από την ετοιμότητα δύο σκαφών προσσελήνωσης που είναι ακόμα υπό ανάπτυξη και από έναν πύραυλο, τον New Glenn, με περιορισμένο ιστορικό πτήσεων. Η ιστορία του Artemis δείχνει ότι οι ημερομηνίες μετακινούνται πιο συχνά από ό,τι θα ήθελε κανείς.

Παρόλα αυτά, το Artemis 5 έχει κάτι που δεν είχε καμία αποστολή του Apollo: σκοπό που ξεπερνά την ίδια την επίσκεψη. Δεν πάει για να δείξει ότι μπορούμε. Πάει για να αφήσει τα πρώτα θεμέλια. Και αν η ημερομηνία κρατήσει, μέχρι τα τέλη του 2028 θα έχουμε δει δύο προσσεληνώσεις μέσα σε έναν χρόνο, κάτι που δεν έχει συμβεί εδώ και μισό αιώνα.

🌘

FAQ

Πότε θα γίνει η αποστολή Artemis 5;

Η NASA στοχεύει στα τέλη του 2028 για την αποστολή Artemis 5, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που ανακοίνωσε τον Μάρτιο του 2026 και επιβεβαίωσε τον Ιούλιο του ίδιου έτους. Πριν από την αναδιαμόρφωση του προγράμματος στις 27 Φεβρουαρίου 2026, η αποστολή ήταν προγραμματισμένη για τον Μάρτιο του 2030 το νωρίτερο. Το Artemis 5 θα ακολουθήσει το Artemis 4, που στοχεύει στις αρχές του 2028 και θα κάνει την πρώτη προσσελήνωση ανθρώπων μετά το Apollo 17. Οι ημερομηνίες αυτές αποτελούν τρέχοντα στόχο της NASA και ενδέχεται να μετατοπιστούν.

Ποια θα είναι η αποστολή του Artemis 5;

Το Artemis 5 θα είναι η τέταρτη επανδρωμένη αποστολή του προγράμματος Artemis και η δεύτερη προσσελήνωση ανθρώπων, με στόχο την περιοχή του νότιου πόλου της Σελήνης. Σύμφωνα με τη NASA, είναι το σημείο όπου ξεκινά η κατασκευή μόνιμης σεληνιακής βάσης, σε αντίθεση με τις προηγούμενες αποστολές που είχαν χαρακτήρα δοκιμής και επίδειξης. Οι αστροναύτες θα εκτοξευθούν με τον πύραυλο SLS στο διαστημόπλοιο Orion και θα μετεπιβιβαστούν σε εμπορικό σκάφος προσσελήνωσης σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη. Η NASA δεν έχει ανακοινώσει ακόμα πλήρωμα ούτε ποια εταιρεία θα προμηθεύσει το σκάφος για τη συγκεκριμένη αποστολή.

Γιατί άλλαξε η αρίθμηση των αποστολών Artemis;

Στις 27 Φεβρουαρίου 2026 η NASA πρόσθεσε στο πρόγραμμα Artemis μια νέα αποστολή επίδειξης σε τροχιά γύρω από τη Γη, μετατρέποντας το Artemis 3 από αποστολή προσσελήνωσης σε δοκιμή σύνδεσης του Orion με εμπορικά σκάφη. Η αλλαγή έγινε ώστε τα σκάφη προσσελήνωσης της SpaceX και της Blue Origin να δοκιμαστούν με ασφάλεια κοντά στη Γη πριν χρησιμοποιηθούν σε πραγματική προσγείωση. Ως αποτέλεσμα, η πρώτη προσσελήνωση μεταφέρθηκε στο Artemis 4 και όλες οι επόμενες αποστολές μετακινήθηκαν αντίστοιχα. Το Γραφείο Γενικού Επιθεωρητή της NASA επισήμανε στις 10 Μαρτίου 2026 ότι τα συμβόλαια με τους κατασκευαστές χρησιμοποιούν ακόμα την παλιά αρίθμηση, γεγονός που προκαλεί σύγχυση.

Το άρθρο δημιουργήθηκε με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης και βασίστηκε σε αξιόπιστες επιστημονικές πηγές. Η τελική επιμέλεια και ο έλεγχος έγιναν από την ομάδα του Infinite Odyssey πριν τη δημοσίευση. Για περισσότερες διαστημικές ειδήσεις στα ελληνικά, μείνετε συντονισμένοι.