Αποστολές NASA και ESA: όσες πετούν τώρα και όσες έρχονται
Από το BepiColombo στον Ερμή ως το Dragonfly στον Τιτάνα: οι επιστημονικές αποστολές των δύο οργανισμών και τα ραντεβού τους ως το 2035.
Σε αυτό το άρθρο6 ενότητες
Μέσα στον Νοέμβριο του 2026 δύο ευρωπαϊκά σκάφη φτάνουν στον προορισμό τους. Η Hera φτάνει στον αστεροειδή Δίμορφο, τέσσερα χρόνια μετά τη σύγκρουση του σκάφους DART της NASA, και στις 21 Νοεμβρίου το BepiColombo μπαίνει σε τροχιά γύρω από τον Ερμή, μετά από ένα ταξίδι οκτώ ετών. Είναι η αρχή μιας πυκνής περιόδου για τις αποστολές NASA και ESA: ως το 2031 σκάφη των δύο οργανισμών θα φτάσουν στον Άρη, σε δύο αστεροειδείς που δεν έχουμε δει ποτέ από κοντά και στον Δία.
Εδώ θα βρεις τις επιστημονικές αποστολές των δύο οργανισμών σε δύο πίνακες, όσες πετούν ήδη και όσες ετοιμάζονται, με το επόμενο ορόσημο της καθεμιάς. Οι επανδρωμένες πτήσεις προς τη Σελήνη έχουν τον δικό τους πίνακα αποστολών Artemis, ενώ την ιστορία και τον τρόπο λειτουργίας των δύο οργανισμών θα τα βρεις στους οδηγούς για την ESA και τη NASA. Ενημερώνουμε τους πίνακες μετά από κάθε μεγάλο γεγονός.
Οι αποστολές NASA και ESA που πετούν τώρα
| Αποστολή | Οργανισμός | Στόχος | Εκτόξευση | Επόμενο ορόσημο |
|---|---|---|---|---|
| Hera | ESA | Αστεροειδής Δίμορφος | Οκτ. 2024 | Άφιξη Νοέ. 2026 |
| BepiColombo | ESA, JAXA | Ερμής | Οκτ. 2018 | Τροχιά 21 Νοέ. 2026 |
| Europa Clipper | NASA | Ευρώπη, φεγγάρι του Δία | Οκτ. 2024 | Πέρασμα από τη Γη 3 Δεκ. 2026, Δίας Απρ. 2030 |
| Nancy Grace Roman | NASA | Σκοτεινή ενέργεια, εξωπλανήτες | Αύγ. 2026 | Πρώτες εικόνες αρχές 2027 |
| Lucy | NASA | Τρωικοί αστεροειδείς του Δία | Οκτ. 2021 | Ευρύβατης 12 Αυγ. 2027 |
| ESCAPADE | NASA | Ατμόσφαιρα του Άρη | Νοέ. 2025 | Άρης Σεπ. 2027 |
| OSIRIS-APEX | NASA | Αστεροειδής Apophis | Σεπ. 2016 | Apophis Απρ. 2029 |
| Psyche | NASA | Μεταλλικός αστεροειδής Psyche | Οκτ. 2023 | Άφιξη Αυγ. 2029 |
| JUICE | ESA | Δίας, Γανυμήδης | Απρ. 2023 | Πέρασμα από τη Γη 2029, Δίας Ιούλ. 2031 |
| Smile | ESA, Κινεζική Ακαδημία Επιστημών | Μαγνητόσφαιρα της Γης | Μάι. 2026 | Σε τροχιά |
| Euclid | ESA | Σκοτεινή ύλη, σκοτεινή ενέργεια | Ιούλ. 2023 | Σε λειτουργία |
| SPHEREx | NASA | Χάρτης του ουρανού στο υπέρυθρο | Μαρ. 2025 | Σε λειτουργία |
| James Webb | NASA, ESA, CSA | Υπέρυθρο τηλεσκόπιο | Δεκ. 2021 | Σε λειτουργία |
| Solar Orbiter | ESA, NASA | Ήλιος | Φεβ. 2020 | Σε λειτουργία |
Το OSIRIS-APEX δεν είναι καινούργιο σκάφος. Είναι το OSIRIS-REx, που έφερε στη Γη δείγματα από τον αστεροειδή Bennu και πήρε νέο όνομα για δεύτερη αποστολή. Αντίστοιχα, το Lucy έχει ήδη περάσει από δύο αστεροειδείς της κύριας ζώνης, αλλά ο πραγματικός του στόχος είναι οι Τρωικοί, δύο σμήνη αστεροειδών που μοιράζονται την τροχιά του Δία.
Οι αποστολές που έρχονται
| Αποστολή | Οργανισμός | Στόχος | Εκτόξευση (στόχος) | Άφιξη |
|---|---|---|---|---|
| PLATO | ESA | Πλανήτες σαν τη Γη | Ιαν. 2027 | Σημείο L2 |
| NEO Surveyor | NASA | Επικίνδυνοι αστεροειδείς | Όχι νωρίτερα από Σεπ. 2027 | Σημείο L1 |
| Ramses | ESA | Αστεροειδής Apophis | Απρ. 2028 | Φεβ. 2029 |
| Dragonfly | NASA | Τιτάνας, φεγγάρι του Κρόνου | Ιούλ. 2028 | 2034 |
| Rosalind Franklin | ESA, NASA | Ίχνη ζωής στον Άρη | Τέλη 2028 | 2030 |
| Ariel και Comet Interceptor | ESA | Ατμόσφαιρες εξωπλανητών, ένας «παρθένος» κομήτης | 2029 | Σημείο L2 |
| DAVINCI | NASA | Ατμόσφαιρα της Αφροδίτης | Δεκ. 2030 | Ιαν. 2033 |
| EnVision | ESA | Επιφάνεια και εσωτερικό της Αφροδίτης | 2031 | - |
| VERITAS | NASA | Χαρτογράφηση της Αφροδίτης | Χωρίς ημερομηνία | - |
| LISA | ESA, NASA | Βαρυτικά κύματα | 2035 | - |
Τα σημεία L1 και L2 είναι θέσεις περίπου 1,5 εκατομμύριο χιλιόμετρα από τη Γη, η μία προς τον Ήλιο και η άλλη στην αντίθετη πλευρά. Εκεί ένα σκάφος μένει σε σταθερή θέση σε σχέση με τη Γη και τον Ήλιο, με ελάχιστα καύσιμα. Το James Webb βρίσκεται ήδη στο L2.
Τα ραντεβού των επόμενων μηνών
Ο Νοέμβριος ανήκει στην Ευρώπη. Η Hera θα είναι το πρώτο σκάφος που μελετά από κοντά έναν αστεροειδή τον οποίο ο άνθρωπος έχει μετακινήσει. Θα μετρήσει τη μάζα του Διμόρφου και τον κρατήρα που άφησε το DART, στοιχεία που δείχνουν πόσο αποτελεσματικά μπορεί μια τέτοια σύγκρουση να εκτρέψει έναν επικίνδυνο αστεροειδή. Στις 21 Νοεμβρίου το BepiColombo μπαίνει σε τροχιά γύρω από τον πλανήτη Ερμή, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα της ESA (ανοίγει σε νέα καρτέλα). Τα δύο σκάφη που ταξιδεύουν μαζί, ένα ευρωπαϊκό και ένα ιαπωνικό, θα χωριστούν σε διαφορετικές τροχιές, με επιστημονικές παρατηρήσεις από τον Απρίλιο του 2027.
Στις 3 Δεκεμβρίου το Europa Clipper περνά δίπλα από τη Γη για να πάρει την τελευταία ώθηση προς τον Δία. Το JUICE έκανε το ίδιο στις 28 Σεπτεμβρίου 2026, σε ύψος περίπου 8.640 χιλιομέτρων πάνω από τον Ινδικό Ωκεανό, και τράβηξε την εικόνα στην κορυφή αυτής της σελίδας.
Το 2027 ανοίγει με την εκτόξευση του PLATO, που θα παρακολουθεί περίπου 200.000 άστρα για να εντοπίσει πλανήτες σε μέγεθος Γης γύρω από άστρα σαν τον Ήλιο. Στις 12 Αυγούστου το Lucy συναντά τον Ευρύβατη, τον πρώτο Τρωικό αστεροειδή που θα δούμε από κοντά, και τον Σεπτέμβριο τα δύο μικρά σκάφη του ESCAPADE φτάνουν στον Άρη για να μελετήσουν πώς ο ηλιακός άνεμος παρασύρει την ατμόσφαιρά του.
2029: η χρονιά του Apophis
Στις 13 Απριλίου 2029 ο αστεροειδής Apophis, πλάτους περίπου 340 μέτρων, θα περάσει σε απόσταση μικρότερη από εκείνη των γεωστατικών δορυφόρων. Η ESA και η NASA θα είναι εκεί με δύο σκάφη. Η Ramses θα φτάσει πρώτη, τον Φεβρουάριο, για να δει πώς η βαρύτητα της Γης αλλάζει την περιστροφή και την επιφάνεια του αστεροειδή κατά το πέρασμα. Το OSIRIS-APEX (ανοίγει σε νέα καρτέλα) θα φτάσει λίγο μετά και θα μείνει περίπου 18 μήνες, για να καταγράψει τι άλλαξε.
Τον Αύγουστο της ίδιας χρονιάς το Psyche μπαίνει σε τροχιά γύρω από τον μεταλλικό αστεροειδή με το ίδιο όνομα, που ίσως είναι ο εκτεθειμένος πυρήνας ενός πρώιμου πλανήτη.
Γιατί οι ημερομηνίες αλλάζουν
Οι ημερομηνίες στον δεύτερο πίνακα είναι στόχοι, όχι δεσμεύσεις. Το NEO Surveyor σχεδιαζόταν αρχικά για το 2026 και μετατέθηκε, επειδή ο προϋπολογισμός της NASA για το 2023 έδωσε στην αποστολή πολύ λιγότερα χρήματα από όσα χρειαζόταν. Το Rosalind Franklin έπρεπε να φύγει το 2022 με ρωσικό πύραυλο και ρωσική πλατφόρμα προσεδάφισης. Μετά την εισβολή στην Ουκρανία η ESA διέκοψε τη συνεργασία και η αποστολή ξανασχεδιάστηκε, με τη NASA να δίνει πλέον τον πύραυλο, τους κινητήρες προσεδάφισης και τις μονάδες θέρμανσης του ρόβερ.
Η Αφροδίτη είναι το πιο αβέβαιο μέτωπο. Τον Μάρτιο του 2026 η διευθύντρια πλανητικής επιστήμης της NASA, Louise Prockter, παραδέχτηκε ότι «δεν μπορούν να προχωρήσουν όλα». Η DAVINCI έχει χρηματοδότηση και στόχο τον Δεκέμβριο του 2030, η VERITAS προχωρά αργά χωρίς ημερομηνία, και η ευρωπαϊκή EnVision περιμένει να μάθει αν η NASA θα δώσει το ραντάρ της ή αν θα πρέπει να το φτιάξει η ίδια η Ευρώπη. Πώς επηρεάζουν οι αμερικανικές περικοπές τις κοινές αποστολές θα το βρεις στο άρθρο για τις διαφορές ESA και NASA.
Ό,τι κι αν αλλάξει στις ημερομηνίες, η φυσική έχει ήδη κλειδώσει ένα ραντεβού. Ο Apophis θα περάσει δίπλα μας είτε υπάρχουν σκάφη εκεί είτε όχι, και για πρώτη φορά η ανθρωπότητα σχεδιάζει να τον περιμένει από κοντά. 🛰️
Συχνές ερωτήσεις για τις αποστολές NASA και ESA
Ποιο σκάφος φτάνει πρώτο στον Δία, το Europa Clipper ή το JUICE;
Πρώτο φτάνει το Europa Clipper της NASA, τον Απρίλιο του 2030, αν και εκτοξεύτηκε έναν χρόνο και έξι μήνες μετά το JUICE της ESA. Το Europa Clipper ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2024 με τον ισχυρότερο πύραυλο Falcon Heavy και χρειάζεται μόνο δύο περάσματα, από τον Άρη το 2025 και από τη Γη στις 3 Δεκεμβρίου 2026. Το JUICE εκτοξεύτηκε τον Απρίλιο του 2023 με Ariane 5 και κάνει μεγαλύτερο κύκλο, με περάσματα από τη Γη, τη Σελήνη και την Αφροδίτη, ώστε να φτάσει τον Ιούλιο του 2031. Το Europa Clipper θα μελετήσει κυρίως την Ευρώπη με 49 κοντινά περάσματα, ενώ το JUICE θα καταλήξει σε τροχιά γύρω από τον Γανυμήδη.
Πότε φτάνει το BepiColombo στον Ερμή;
Το BepiColombo, κοινή αποστολή της ESA και της ιαπωνικής JAXA, μπαίνει σε τροχιά γύρω από τον Ερμή στις 21 Νοεμβρίου 2026, σύμφωνα με την ESA. Το σκάφος εκτοξεύτηκε τον Οκτώβριο του 2018 και στις 3 Σεπτεμβρίου 2026 αποχωρίστηκε τη μονάδα μεταφοράς που το οδήγησε ως εκεί. Μετά την είσοδο σε τροχιά, τα δύο τμήματά του θα χωριστούν σε δύο διαφορετικές τροχιές γύρω από τον πλανήτη. Οι επιστημονικές παρατηρήσεις προγραμματίζονται να ξεκινήσουν τον Απρίλιο του 2027.
Ποιες αποστολές θα επισκεφθούν τον αστεροειδή Apophis;
Δύο αποστολές θα επισκεφθούν τον αστεροειδή Apophis γύρω από το κοντινό του πέρασμα από τη Γη στις 13 Απριλίου 2029. Η Ramses της ESA προγραμματίζεται να εκτοξευτεί τον Απρίλιο του 2028 με ιαπωνικό πύραυλο H3 και να φτάσει τον Φεβρουάριο του 2029, ώστε να δει πώς αλλάζει ο αστεροειδής καθώς περνά δίπλα από τη Γη. Το OSIRIS-APEX της NASA, το σκάφος που έφερε δείγματα από τον αστεροειδή Bennu, φτάνει λίγο μετά το πέρασμα και θα μείνει κοντά στον Apophis για περίπου 18 μήνες.
Το άρθρο δημιουργήθηκε με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης και βασίστηκε σε αξιόπιστες επιστημονικές πηγές. Η τελική επιμέλεια και ο έλεγχος έγιναν από την ομάδα του Infinite Odyssey πριν τη δημοσίευση. Για περισσότερες διαστημικές ειδήσεις στα ελληνικά, μείνετε συντονισμένοι.
Newsletter
Ο μήνας στο διάστημα
Μία φορά τον μήνα: τα σημαντικότερα γεγονότα, τα νέα μας άρθρα και τι θα δεις στον ουρανό πάνω από την Ελλάδα. Χωρίς spam, διαγραφή με ένα κλικ.
